Thay cho việc chuẩn bị vệ sinh vườn trồng, cắt tỉa cành, bón phân bổ sung dinh dưỡng phục hồi cho cây bưởi sau một mùa thu hoạch, những ngày này, anh Trần Thư Phúc ở thôn Thanh Mỹ, xã Thượng Lộc (Can Lộc) lại đang tranh thủ phá bỏ vườn bưởi để chuyển đổi cây trồng.
Anh Phúc chia sẻ: “Vườn bưởi 1 ha của tôi đã từng được xem là một trong những vườn đẹp trong thôn. Thời kỳ đỉnh cao cách đây 3 năm, vườn bưởi mang lại thu nhập 70-80 triệu đồng/1 mùa thu hoạch. Tuy nhiên, sau 3 năm trồng thì bưởi mới cho thu hoạch và đến năm thứ 7 trở đi, cây bắt đầu thoái hóa. Việc chăm sóc bưởi cần phải đầu tư công sức lớn nên tôi đành phải chuyển đổi sang trồng keo, tràm, vừa có thu nhập, vừa không mất công chăm bón”.
Cùng chung thực trạng, nhiều gia đình ở thôn Thanh Mỹ như: anh Trần Thư Hải, Trần Thư Duẩn, Nguyễn Huy Xuân, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Thị Nga... cũng đã phá bỏ diện tích trồng bưởi để trồng các loại rau màu.
“Trồng bưởi đòi hỏi phải có kỹ thuật, đầu tư công sức, đặc biệt đến mùa ra hoa phải thụ phấn cho cây mới có quả. Trong khi đó, thời tiết nắng nóng kéo dài, việc tưới cây hết sức khó khăn do không chủ động nguồn nước nên tỷ lệ đậu quả đạt thấp. Chính vì thế, gia đình tôi cũng đã phá bỏ gần 1 ha bưởi để trồng rau màu”, chị Nguyễn Thị Nga ở thôn Thanh Mỹ cho hay.
Từ lâu, xã Thượng Lộc được xem là “thủ phủ” của cam, bưởi ở Can Lộc. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, theo chu kỳ sinh trưởng, cây bưởi thoái hóa, việc chăm sóc của người dân không đảm bảo nên chất lượng quả thấp, đầu ra sản phẩm khó khăn. Nhiều gia đình không còn mặn mà với loại cây từng được xem là thế mạnh kinh tế trên vùng bán sơn địa này.
Ông Nguyễn Hải – Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Lộc cho biết: “Năm nay, nắng nóng kéo dài vào thời điểm cây trổ hoa nên tỷ lệ đậu quả không cao, quả nhỏ, giá thấp so với trước nên người dân có một mùa vụ kém vui. Thêm vào đó, đầu ra sản phẩm cũng khó khăn nên nhiều người đã chặt phá vườn bưởi để chuyển đổi cây trồng. Đến thời điểm hiện tại, toàn xã còn khoảng 102 ha bưởi, giảm 19 ha so với năm 2023”.
Tình trạng diện tích trồng bưởi ngày càng thu hẹp cũng diễn ra khá phổ biến ở một số xã vùng trà sơn của huyện Can Lộc. Tại Gia Hanh, năm 2023, toàn xã có khoảng 70 ha bưởi thì đến thời điểm hiện tại cũng chỉ còn khoảng 40 ha. Tương tự, ở xã Thường Nga, diện tích trồng bưởi trên địa bàn chỉ còn khoảng 18 ha, giảm 7 ha so với năm trước...
Ông Phan Đình Thành – Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hanh thông tin: “Diện tích trồng bưởi phần lớn tập trung tại thôn Tân Bình. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, cây thoái hóa, hiệu quả kinh tế thấp, người dân không còn mặn mà nên đã bắt đầu phá bỏ để chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn quả khác có hiệu quả kinh tế hơn như: na, ổi, sim...”.
Được biết, trên địa bàn huyện Can Lộc hiện có 962 ha trồng cam, bưởi, chủ yếu tập trung ở các xã vùng trà sơn, trong đó diện tích bưởi là 322 ha. Tuy nhiên, thời gian qua, theo chu kỳ sinh trưởng và do một số gia đình không có điều kiện chăm sóc nên diện tích bưởi bị thoái hóa khá nhiều, hiệu quả kinh tế không cao nên người dân đã phá bỏ.
Trước tình hình diện tích trồng bưởi ở vùng trà sơn đang dần bị thu hẹp, huyện đã chỉ đạo các địa phương rà soát và chuyển đổi diện tích bưởi bị thoái hóa sang các loại cây trồng khác. Với tiềm năng, lợi thế và điều kiện thổ nhưỡng phù hợp, huyện cũng khuyến khích người dân phát triển cam giòn. Đây là loại cây đặc sản đã có thương hiệu ở vùng trà sơn mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con, được thị trường ưa chuộng. Trong định hướng phát triển kinh tế, từ nay đến năm 2025, huyện sẽ cố gắng tăng diện tích cam giòn lên 200 ha.
