Biển cho cá, cho cả cái tình

(Baohatinh.vn) - Có một vị biển thật đặc biệt, nó không ở sóng, ở nước mà ở trong tiếng rao, trong bước chân, trong mỗi câu chuyện của những người đàn bà bán cá từ những làng biển Hà Tĩnh…

bqbht_br_image-2.jpg
Từ những mẻ lưới đầy, những phụ nữ làng biển lại cần mẫn mang vị biển đi xa... Ảnh Thanh Hải

Mỗi sớm mai, khi phố còn ngái ngủ, tôi lại nghe tiếng rao từ đầu ngõ vọng vào:

- Ai tôm, cá, mắm chi khôông?

- Ai ruốc, nước mắm, cá khô nỳ!

Trong mỗi tiếng rao, tôi nghe thấy cả hơi thở của biển, vị mặn của muối và sự tảo tần của những phận người chở cá nuôi con, chở cả một phần của biển đi qua tháng ngày nhọc nhằn mà không mất đi niềm tin, không vơi đi nụ cười. Mùi biển mằn mặn phả qua khoảng không giữa con ngõ nhỏ khiến lòng tôi chùng xuống như có ai gõ nhè nhẹ vào ký ức.

bqbht_br_16.jpg
Mỗi ngày, dù mưa hay nắng, những người phụ nữ từ các làng biển vẫn rong ruổi những chuyến xe bán rong khắp các con phố...

Năm hơn 20 tuổi tôi mới lần đầu ra biển nhưng tôi đã gặp biển từ ấu thơ, đã nếm vị biển trên những con đò vạn chài từ Cửa Hội ngược dòng Lam, La, ngược dòng Ngàn Phố đến làng tôi bán cá. Thuở ấy, ngoài những ngôi chợ chính trong vùng, những người ở biển thường dong thuyền dọc các làng ven sông, bến nào cũng có thể trở thành một ngôi chợ xép, dăm ba bữa họ ghé một lần, mỗi lần như thế là các làng quê ven sông lại xôn xao mua bán. Chứng kiến những bán mua ấy, lắng nghe cái giọng nói mặn mòi vị biển ấy, trong tôi cứ lớn dần một thứ tình thương với biển, với những cảnh đời rong ruổi tảo tần...

bqbht_br_12.jpg
Hàng hoá những ngày biển động có khi rất đơn sơ nhưng vẫn không làm chùn chân những người phụ nữ làng biển đi chợ...

Những người đàn bà bán cá rong trên phố tôi ở bây giờ thường rời làng chài từ tinh mơ, họ chở cá bằng xe máy, rong ruổi khắp các con ngõ quen. Họ bán lâu dần thành quen, khi đã quen thì tự định hình địa bàn và chia nhau đi rong. Mỗi người có một “tệp” khách hàng quen, quen đến cả thuộc sở thích từng nhà. Thế nên, hôm nào có món hợp nhà nào thì họ đứng hẳn trước ngõ, gọi tên khách ra mua. Ấy cũng là một "dư vị" đặc biệt được khai sinh từ những bước chân rong ruổi, khiến người ở phố cũng cảm thấy thân thuộc.

bqbht_br_14.jpg
Những người bán cá rong, họ không chỉ mang theo sản vật của biển mà còn mang vị biển đến giữa lòng người...

Tôi nhớ chị Lan – nhân vật trong một bài viết cũ của tôi. Chị từng là hậu phương, từng chỉ quanh quẩn ngồi nhà đan lưới chờ chồng đi biển trở về. Bẵng đi một thời gian, tôi gặp chị đi bán cá rong.

- Chồng chị mất mấy năm rồi, bão không kịp trở về. Không tìm thấy anh nên chị phải làm mộ gió. Mất chỗ dựa, để nuôi con, chị đành phải bươn chải!

Tôi ngắm nhìn chị - mái tóc chị nhuộm nắng, da sạm muối, đôi mắt đã mờ đục mà thấy vị biển dâng lên mặn chát nơi đầu lưỡi.

Chị bạn đi cùng chị kể, mỗi buổi thuyền về, chị Lan cùng mấy người bạn buôn trong làng hẹn nhau ở bến cá Cửa Sót. Họ mua cá tươi của ngư dân vừa cập bờ, chia nhau mỗi người một phần, không ai giành giật của ai cả. Rồi họ cùng nhau nướng cá, ướp cá để cùng nhau dong xe đi đến các vùng khác bán rong.

- Biển cho cá, cho cả cái tình. Mình lấy của biển thì phải biết thương nhau mà sống.

bqbht_br_11.jpg
Những người bán cá biển ở chợ luôn vui vẻ với bạn hàng...

Câu nói nghe giản dị mà thấm thía, triết lý của người từng trải qua mất mát và nhận được yêu thương. Câu nói gợi cho tôi nhớ về những người phụ nữ bán cá biển ở ngôi chợ nơi tôi sống. Mỗi người một góc, hàng hoá có khi khác nhau, có khi giống nhau. Khách mua của ai cũng được, chưa bao giờ thấy họ giành khách hay có một thái độ, lời nói nào ảnh hưởng đến việc bán hàng của bạn. Thậm chí, người này đông khách quá thì người bên cạnh cũng sẵn lòng làm giúp. Đó là khi tôi thấy vị biển thật đậm đà. Cũng là lúc tôi cảm nhận được cái vị tình trong những người phụ nữ bán cá làng biển. Vị biển đã theo cái vị tình ấy mà thấm lan sang những người họ gặp…

bqbht_br_100.jpg
Dẫu cuộc sống đầy nhọc nhằn nhưng niềm tin yêu cuộc sống chưa bao giờ tắt trong lòng những người phụ nữ làng biển tảo tần.

Giờ đây, nhiều người không chỉ đi bán rong hay chạy chợ nữa. Họ học cách làm cá khô, mắm tép, tôm khô, nước mắm rồi đóng gói, dán nhãn. Có người còn biết quay video, đăng mạng xã hội, khách trong Nam ngoài Bắc đều đặt hàng. “Bọn chị học dần dần thôi, có đứa cháu chỉ cho. Cũng muốn con cái thấy mẹ không chịu thua ai nhưng mà vẫn thích đi bán rong em à. Vất vả nhưng vui và nói thật là cũng nhớ khách quen của mình” - chị Trung, người bán cá rong ở ngõ nhà tôi nói đầy xúc cảm.

Câu nói của chị Trung làm tôi nhớ bà Giáo - người bán cá mà tôi đã gặp ở ngôi chợ chỉ có 4 người bán ở ốc đảo Hồng Lam. Bà Giáo là ngư dân thứ thiệt nhưng vì chứng kiến cảnh người dân ốc đảo đi chợ khó khăn mà quyết định đổi nghề buôn bán thực phẩm. Tôi nhớ, hằng ngày bà mang sang ốc đảo rất nhiều món nhưng không ngày nào thiếu món cá biển. Bà từng nói: Đó là “vị biển” mà bà muốn mang theo khi bỏ nghề. Ấy cũng là lần đầu tiên tôi nhìn thấy được cái mênh mông của “vị biển”.

bqbht_br_19.jpg
Bà Giáo - người phụ nữ bán cá ở ốc đảo Hồng Lam... Ảnh Tư liệu

Tôi đã từng nghĩ, “vị biển” ở đâu đó ngoài khơi xa nhưng không, vị biển còn thật đậm đà trong từng bước chân của những người đàn bà bán cá. Và, “vị biển” mà họ mang đi không chỉ là mùi của gió, của muối mà còn là cách người miền biển sống cùng gian khó. Biển dạy họ biết nhẫn nại mà không cam chịu, biết cứng cỏi mà vẫn chan hòa. Từ những mùa sóng dữ, họ học được cách thương nhau lặng lẽ, cưu mang nhau qua những ngày chật vật. Cái mặn ấy ngấm dần vào giọng nói, ánh mắt, vào cả dáng người sớm hôm bên gánh cá.

bqbht_br_17.jpg
Tôi đã từng nghĩ, “vị biển” ở đâu đó ngoài khơi xa nhưng không, vị biển còn thật đậm đà trong từng bước chân của những người đàn bà bán cá.

Người Hà Tĩnh bao đời nay sống khổ nhưng ít nói về nỗi khổ. Ở người miền biển, điều đó càng rõ ràng. Đằng sau mỗi tiếng cười là những năm tháng nặng nhọc, là bóng người đàn bà tần tảo "một nắng hai sương". Mỗi lần nghe tiếng rao quen ngoài ngõ, tôi lại thấy trong lòng dâng lên một mùi vị đặc biệt. Không biết là của cá, của biển hay của cái tình ở những người phụ nữ bán cá mà tôi gặp. Cái vị mặn mòi ấy khiến tôi trân trọng hơn, yêu mến hơn những người phụ nữ đã mang vị biển theo mình đi khắp nẻo. Từ họ, vị biển neo vào phố, đượm đà trên miền trung du, núi cao... Từ họ, biển chan hoà trong tình yêu thương của con người...

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Thôn Gia Thiện – miền quê khởi sắc

Thôn Gia Thiện – miền quê khởi sắc

Thôn Gia Thiện (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh) khang trang, đổi mới nhưng vẫn gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Chùa Triều Sơn – dấu ấn văn hóa tâm linh

Chùa Triều Sơn – dấu ấn văn hóa tâm linh

Giữa miền quê Mai Phụ, chùa Triều Sơn là ngôi cổ tự gắn bó với đời sống tâm linh, đồng thời lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất Hà Tĩnh.
Miền nhớ xứ sở Bạch Dương

Miền nhớ xứ sở Bạch Dương

Với nhiều người Hà Tĩnh từng học tập, sinh sống tại Nga, những năm tháng ở xứ sở Bạch Dương đã trở thành miền ký ức khó quên. Dẫu thời gian trôi qua, tình cảm dành cho đất nước và con người nơi ấy vẫn được gìn giữ, trở thành sợi dây gắn kết, vun đắp tình hữu nghị giữa hai đất nước, hai dân tộc.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Sắc xanh nơi miền sơn cước

Sắc xanh nơi miền sơn cước

Giữa đại ngàn xanh mát, những đồi chè trải dài, vườn bưởi trĩu quả cùng nhịp sống bình yên đang tạo nên diện mạo trù phú, sức sống mới và hấp dẫn riêng cho xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh.
Trường Lưu - để mạch nguồn di sản tiếp nối giữa dòng chảy thời gian

Trường Lưu - để mạch nguồn di sản tiếp nối giữa dòng chảy thời gian

Xã Trường Lưu (Hà Tĩnh) là vùng đất giàu trầm tích văn hóa, nơi dấu ấn chữ nghĩa, khoa bảng in đậm qua bao thế kỷ. Từ những giá trị được lưu giữ qua thăng trầm lịch sử, mạch nguồn văn hóa ấy hôm nay đang được đánh thức, hiện hữu trong đời sống và trở thành niềm tự hào cho thế hệ tiếp nối.
Tăng sức hút cho du lịch Hà Tĩnh mùa thấp điểm

Tăng sức hút cho du lịch Hà Tĩnh mùa thấp điểm

Để thu hút du khách trong những tháng cuối năm, nhiều điểm đến văn hóa tâm linh, sinh thái trên địa bàn Hà Tĩnh tích cực làm mới sản phẩm, gia tăng trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú.
Trải nghiệm hái chè bằng máy cắt mini

Trải nghiệm hái chè bằng máy cắt mini

Việc đưa máy hái chè mini vào thu hoạch tại xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh đã góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt nhân công, đồng thời giúp chè ra búp nhanh hơn, nâng cao năng suất.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Giữ hồn quê trong từng sản vật

Giữ hồn quê trong từng sản vật

Vượt qua sự khắc nghiệt của thời tiết, mảnh đất Hà Tĩnh vẫn chắt chiu nên những sản vật đậm đà phong vị riêng. Tiếp nối trầm tích văn hóa của cha ông, thế hệ hôm nay đang tìm cách đổi mới, nâng giá trị sản phẩm quê hương từ những câu chuyện nghề và sức sáng tạo của con người.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!