"Tôi đã xác định tương lai của mình ngay trong những phút đầu tiên sau thảm kịch, khi vừa nhận được thông tin", ông Oscar Puente ngày 3/11 thông báo rời khỏi vị trí Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha, đồng thời sẽ rút khỏi danh sách ứng viên trong cuộc tổng tuyển cử sớm ngày 29/11.
Phát biểu trước các nghị sĩ, ông Puente thừa nhận bất kỳ bộ trưởng giao thông nào tại Tây Ban Nha đều không thể tiếp tục tại nhiệm sau hai vụ tai nạn nghiêm trọng trong chưa đầy một năm, dẫu cho nguyên nhân và mức độ trách nhiệm trong mỗi vụ khác nhau.
Quyết định được đưa ra sau vụ va chạm giữa hai tàu cao tốc trên tuyến Madrid - Seville ngày 28/10 khiến 69 người chết. Đây là một trong những thảm họa đường sắt nghiêm trọng nhất châu Âu trong thế kỷ này, gây thêm sức ép cho chính quyền Thủ tướng Pedro Sanchez trước bầu cử.
Sự cố ở hệ thống đảm bảo an toàn tự động khiến mọi tàu trên đoạn đường ray dài 63 km phải dừng hoạt động. Tuy nhiên, trung tâm điều khiển vẫn cho phép đoàn tàu Renfe tiếp tục hành trình, chạy với vận tốc gấp 4 lần giới hạn tốc độ của tình huống.
Một vụ tai nạn đường sắt khác tại vùng Andalusia hồi tháng 1 cũng khiến 46 người thiệt mạng. Tàu từ Malaga đi Madrid trật bánh tại Adamuz, lao sang đường ray bên cạnh và đâm vào đoàn tàu đang di chuyển ngược chiều, khiến nó cũng bị trật bánh.
Trước khi tuyên bố từ chức, ông Puente từng cam kết sẽ nỗ lực khôi phục niềm tin của công chúng vào mạng lưới đường sắt cao tốc lớn thứ hai thế giới. Ông cũng công bố một loạt biện pháp tăng cường an toàn, trong đó có phát triển phần mềm tự động cảnh báo bất thường tại các trung tâm điều khiển.
Theo đề xuất, một hệ thống trí tuệ nhân tạo sẽ giám sát hoạt động nhằm giảm thiểu khả năng xảy ra sai sót của con người. Trong trường hợp nhân viên điều khiển phải đưa ra quyết định khi hệ thống an toàn tự động gặp sự cố, cần có thêm nhân viên thứ hai xác nhận.
Ông Puente cũng thông báo cải thiện điều kiện làm việc của nhân viên trung tâm điều khiển, bao gồm thời gian nghỉ và giám sát mức độ mệt mỏi. Chính phủ dự kiến dành 30 triệu euro (33,5 triệu USD) hỗ trợ gia đình các nạn nhân thiệt mạng và những người bị thương trong vụ tai nạn tuần trước.
Tuy nhiên, các biện pháp này không ngăn được làn sóng chỉ trích nhằm vào bộ trưởng. Phe đối lập cánh hữu yêu cầu ông từ chức. Các nghiệp đoàn phản đối việc ông ám chỉ quy toàn bộ trách nhiệm cho nhân viên tại trung tâm điều khiển.
Nghiệp đoàn lái tàu Semaf đã kêu gọi đình công tại Renfe vào ngày 10 và 12/11, phản đối điều kiện làm việc và tình trạng hạ tầng ngày càng xuống cấp. Những người chỉ trích cho rằng việc đầu tư cho công tác bảo trì chưa theo kịp lượng hành khách gia tăng kể từ khi Tây Ban Nha tự do hóa thị trường đường sắt năm 2021, chấm dứt thế độc quyền kéo dài hàng chục năm của Renfe và cho phép các doanh nghiệp tư nhân tham gia.
