Cách làm hay để cùng người dân "xóa mù" công nghệ số

Thời gian qua, với sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị nên công tác chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh đạt được nhiều kết quả quan trọng. Người dân đã dần tiếp nhận và làm chủ nhiều kỹ năng số trong đời sống cũng như giao dịch hành chính. Tuy nhiên, để tiếp tục thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên địa bàn, nhiều địa phương, sở, ngành đã sớm có các giải pháp đẩy mạnh các hoạt động phổ cập kiến thức, kỹ năng về chuyển đổi số thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”.

Là lực lượng tiên phong trong triển khai các phong trào, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh đã sớm hành động để đưa “Bình dân học vụ số” đi sâu vào đời sống. Ngay từ cuối tháng 2/2025, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”; đầu tháng 3/2025, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn ban hành công văn chỉ đạo các huyện đoàn, thị đoàn, thành đoàn, đoàn trực thuộc đồng loạt tổ chức các hoạt động hưởng ứng phong trào.

Các nội dung được triển khai như: tổ chức tuyên truyền với đa dạng các hình thức để nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân, các cấp hội, hội viên về phong trào “Bình dân học vụ số”; thành lập các đội hình “Bình dân học vụ số” do thanh niên làm nòng cốt để hỗ trợ, phổ cập cho người dân và thanh thiếu niên các kiến thức, kỹ năng cơ bản về CNTT, sử dụng thiết bị thông minh, mạng xã hội, dịch vụ công trực tuyến, tham gia sàn thương mại điện tử…

Anh Nguyễn Hoài Nam – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn cho biết: “Sau một thời gian triển khai, đến nay, toàn tỉnh đã thành lập hơn 210 đội hình thanh niên “Bình dân học vụ số” với gần 3.000 thành viên là những cán bộ đoàn, hội chủ chốt, các bạn thanh niên am hiểu, có kiến thức chuyên sâu về chuyển đổi số tại các xã, phường, thị trấn. Các đội hình đã trực tiếp tiếp cận từng gia đình, đặc biệt là ở địa bàn vùng sâu và người cao tuổi nhằm hướng dẫn, phổ cập cho người dân sử dụng máy tính, các thiết bị thông minh, mạng xã hội, dịch vụ công trực tuyến… Một số huyện, thị, thành đoàn tiếp tục ra mắt mô hình “Tuyến phố, khu dân cư, khu chợ thanh toán không dùng tiền mặt”. Các đoàn viên thanh niên đã đến từng hộ gia đình, các gia đình kinh doanh, buôn bán để tuyên truyền, vận động người dân đẩy mạnh các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bằng thiết bị di động thông minh thông qua tài khoản, QR code…”.

Được đoàn viên thanh niên hướng dẫn thanh toán tiền điện qua tài khoản, ông Nguyễn Xuân Thanh (54 tuổi - xã Tân Lâm Hương, TP Hà Tĩnh) chia sẻ: "Sau sáp nhập thôn, địa bàn rộng nên khi nộp tiền điện, tiền nước, tôi phải đạp xe đến hội quán, quãng đường cũng khá xa, nhiều khi bận việc đột xuất không nộp được là bị nhắc nhở. Vừa rồi được lực lượng thanh niên trong xã hướng dẫn áp dụng thanh toán tiền qua điện thoại nên giờ tôi đã không phải đến tận nơi để nộp tiền. Hoạt động này rất tiện lợi cho người dân, tiết kiệm được công sức, thời gian".

Với trên 370.000 học sinh, sinh viên và hơn 21.000 nhà giáo, ngành Giáo dục Hà Tĩnh được đánh giá có vai trò quan trọng trong thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”. Chính vì thế, ngành cũng sớm triển khai các hoạt động nhằm lan tỏa phong trào này. Đến nay, ngành đã đẩy mạnh số hóa, hoàn thành xây dựng 100% cơ sở dữ liệu từ cấp mầm non, phổ thông đến đại học. Trong đó, dịch vụ công trực tuyến phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT mang lại hiệu quả tích cực; học bạ số được triển khai nhằm thúc đẩy mạnh mẽ nhiệm vụ cải cách hành chính, chuyển đổi số trong ngành.

Đặc biệt, vừa qua, Sở GD&ĐT đã tổ chức lễ phát động phong trào “Bình dân học vụ số” tại Trường THPT Cẩm Bình với sự tham gia của lãnh đạo các trường THPT trên địa bàn toàn tỉnh. Lễ phát động đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các cơ sở giáo dục trong việc đẩy mạnh phổ cập, ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động dạy và học.

Em Trần Văn Ngọc - lớp 10A2, THPT Cẩm Bình chia sẻ: "Thông qua sự hướng dẫn, phổ biến của các thầy cô về kiến thức chuyển đổi số, nên chiếc điện thoại thông minh của em giờ không chỉ là lướt wed, lên mạng xã hội mà trở thành công cụ hữu ích trong cho học tập thông qua việc tiếp cận các thư viện số để tra cứu thông tin, các đề bài để ôn luyện. Đặc biệt, em có thể tham gia kết nối để có các lớp học trực tuyến rất bổ ích".

Bà Nguyễn Thị Nguyệt – Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: “Để lan tỏa phong trào, nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục, ngành sẽ quan tâm lựa chọn và đưa nội dung chuyển đổi số vào chương trình giảng dạy, các hoạt động ngoại khóa ở các cấp học, bậc học. Các cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp chú trọng nâng cao năng lực đào tạo về công nghệ thông tin, đẩy mạnh triển khai hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trên môi trường số. Tổ chức các lớp học, tập huấn, hội thảo, diễn đàn, giao lưu… với các nội dung, hình thức phong phú, linh hoạt, thiết thực liên quan đến chuyển đổi số, khuyến khích cán bộ, giáo viên, học sinh, học viên tham gia các hoạt động”.

Cùng với Tỉnh đoàn, Sở GD&ĐT, hiện nay, đội ngũ cán bộ, công chức tại các bộ phận một cửa và một cửa liên thông cấp xã, trung tâm hành chính công cấp huyện, Trung tâm Phục vụ Hành chính công tỉnh cũng đang đẩy mạnh việc hướng dẫn, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp các kỹ năng cơ bản trong thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số.

Quán triệt quan điểm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư về phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, một số sở, ngành, địa phương đã có những hoạt động cụ thể để hưởng ứng và bước đầu đã nâng cao được nhận thức cho cán bộ, giáo viên, học sinh, đoàn viên, hội viên về chuyển đổi số. Hiện nay, Sở Khoa học và Công nghệ đang tiến hành xây dựng và tham mưu UBND tỉnh kế hoạch triển khai phong trào với những nội dung, mục tiêu, giải pháp cụ thể để thực hiện gắn với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ngoài vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, đoàn thể thì vai trò của 1.902 tổ chuyển đổi số trong cộng đồng sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc phổ cập các kiến thức số cơ bản cho các tầng lớp nhân dân, nhất là ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Ông Dương Văn Tuấn – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ