Tướng Akin Öztürk được cho là người đứng đầu cuộc đảo chính. (Ảnh: sozcu)
Tổng cộng có tới 6 chỉ huy cao cấp của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ bị bắt giữ liên quan tới cuộc đảo chính bất thành hôm thứ Sáu, bao gồm tướng Akin Öztürk, người từng làm tùy viên quân sự cho Israel những năm 1990.
Ông Öztürk đã phục vụ trong đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Tel Aviv, Israel từ năm 1998 – 2000. Vị tướng 64 tuổi này đã giữ chức chỉ huy Không quân từ 2013 – 2015, đồng thời là thành viên Hội đồng quân sự tối cao Thổ Nhĩ Kỳ từ tháng 8/2015 cho tới khi bị bắt.
Öztürk được biết đến như một nhà lãnh đạo quân sự nổi tiếng, nhận nhiều huân chương từ lực lượng không quân NATO. Giờ đây, ông trở thành “kẻ thù không đội trời chung” của chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là tổng thống Recep Tayyip Erdogan.
Phòng công tố Thổ Nhĩ Kỳ ra thông báo cho biết, tướng Öztürk và đồng phạm sẽ bị đem ra xét xử về tội phản quốc. Thủ tướng nước này, Binali Yildirim nói trên truyền thông rằng những người tham gia cuộc đảo chính không phải chịu án tử hình, nhưng cho biết chính phủ sẽ nỗ lực thay đổi hiến pháp nhằm áp dụng án tử cho tội đảo chính trong tương lai.
Cuộc đảo chính hôm thứ Sáu bị dập tắt nhanh chóng. (Ảnh: cbsnews)
Ít nhất 5 tướng khác cũng bị bắt giữ cùng Öztürk do dính líu tới cuộc đảo chính, bao gồm tướng Adem Huduti, sĩ quan cao cấp đương nhiệm liên quan tới vụ việc. Ông trực tiếp chỉ huy lực lượng “Quân đội thứ 2” đóng tại Malatya có nhiệm vụ bảo vệ biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ với Syria, Iraq và Iran.
Một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, nhóm tổ chức đảo chính đã chuẩn bị thời gian dài cho cuộc lật đổ. Nhưng kế hoạch thay đổi để diễn ra sớm hơn vì Hội đồng quân sự tối cao được triệu tập mỗi tháng Tám nhằm xem xét bổ nhiệm nhân sự cũng như quyết định nghỉ hưu.
Những người đứng sau cuộc đảo chính lo ngại họ sẽ bị loại bỏ khỏi vị trí hiện tại. Nhiệm vụ trước tiên của nhóm này là chiếm quyền kiểm soát các địa điểm quan trọng, như cầu bắc qua eo biển Bosphorus, quảng trường Taksim ở Istanbul, cùng các tổ chức chủ lực tại Ankara, gồm dinh tổng thống, quốc hội và các cơ quan tình báo. Lực lượng đảo chính cũng cố gắng tiếp cận cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc, thực hiện nắm kiểm soát hệ thống viễn thông tại một số nơi.
Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Bảy đã bắt giữ 2 thành viên tòa án Hiến pháp cùng 10 thành viên Hội đồng Nhà nước và đang truy bắt 140 đối tượng khác làm việc ở tòa giám đốc thẩm.
Đảo chính hôm thứ Sáu đã làm ít nhất 161 người thiệt mạng, trong đó có nhiều dân thường. Tổng thống Ordogan cáo buộc kẻ chủ mưu cố gắng để giết mình. Ông tuyên bố sẽ thực hiện cuộc “thanh lọc” mạnh mẽ quân đội.
