Ngày 19/6, giới chức Iran thông báo tất cả tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz phải gửi yêu cầu quá cảnh ít nhất 48 giờ trước khi đến khu vực này, dù tuyến hàng hải chiến lược đã được mở lại sau thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Cơ quan Quản lý Eo biển Vùng Vịnh Persian - PGSA, cho biết các tàu phải đăng ký, được cấp phép và có bảo hiểm trước khi được phép đi qua nhằm bảo đảm an toàn hàng hải.
Trong thời gian 60 ngày thực hiện Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran, các khoản phí liên quan đến an ninh, an toàn, môi trường và bảo hiểm sẽ được miễn. PGSA cũng yêu cầu các tàu tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình được chỉ định để tránh thủy lôi, đồng thời cảnh báo chủ tàu phải chịu trách nhiệm nếu vi phạm.
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz bắt đầu phục hồi. Theo công ty tình báo hàng hải AXSMarine, có 25 tàu thương mại đi qua tuyến đường này trong ngày 18/6, mức cao nhất kể từ tháng 4.
Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian hôm 17/6 ký điện tử Bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng giữa hai nước. văn bản này cũng quy định việc mở lại eo biển Hormuz và khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày về các vấn đề rộng lớn hơn, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Tehran.
Mặc dù bản thỏa thuận cũng đặt mục tiêu chấm dứt giao tranh tại Liban, nhưng một số cuộc đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Hezbollah kể từ khi văn bản được ký kết.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cùng ngày 19/6 khẳng định các lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện quân sự và trạng thái cảnh giác cao trên toàn khu vực Trung Đông, bất chấp những tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng sau các nỗ lực ngoại giao gần đây giữa Washington và Tehran.
Trong thông báo đăng trên các nền tảng truyền thông chính thức, CENTCOM công bố đoạn video ghi lại hoạt động của các tiêm kích F-16 thuộc Không quân Mỹ được tiếp nhiên liệu trên không trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ tuần tra và giám sát tại khu vực. Bộ chỉ huy cho biết các hoạt động quân sự thường lệ vẫn được duy trì nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ, các đối tác khu vực cũng như bảo đảm an ninh hàng hải và ổn định khu vực.
Thông báo được đưa ra một ngày sau khi CENTCOM xác nhận đã chấm dứt các biện pháp hạn chế đối với hoạt động hàng hải ra vào các cảng và vùng duyên hải của Iran theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump.
Theo giới chức quốc phòng Mỹ, việc nới lỏng các biện pháp kiểm soát hàng hải không đồng nghĩa với việc Washington giảm hiện diện quân sự tại Trung Đông. Lầu Năm Góc duy trì các nhóm tác chiến trên không, trên biển và hệ thống phòng thủ tại nhiều căn cứ trọng yếu trong khu vực nhằm ứng phó với các nguy cơ an ninh tiềm tàng.
Các nguồn tin quốc phòng cho biết Mỹ hiện vẫn duy trì hàng chục nghìn binh sĩ tại Trung Đông, cùng các lực lượng hải quân và không quân triển khai tại Vùng Vịnh, Biển Đỏ và Đông Địa Trung Hải.
Giới chức quân sự Mỹ nhấn mạnh nhiệm vụ ưu tiên hiện nay là bảo vệ tự do hàng hải, ngăn ngừa các hành động gây bất ổn và bảo đảm an toàn cho các lực lượng Mỹ cùng đồng minh.
Giới phân tích nhận định việc CENTCOM công khai các hoạt động tuần tra của tiêm kích F-16 nhằm phát đi thông điệp rằng Mỹ vẫn duy trì đầy đủ năng lực tác chiến và khả năng phản ứng nhanh tại Trung Đông, đồng thời trấn an các đồng minh trong khu vực trong bối cảnh tiến trình đàm phán với Iran còn đối mặt nhiều thách thức.
Một ngày trước đó, Bộ Ngoại giao Ai Cập khẳng định sau cuộc nhóm họp, các bên tổ chức các cuộc hội đàm mở rộng và cuộc họp báo chung. Ban đầu, bộ này thông báo cuộc họp sẽ được tổ chức tại khu nghỉ mát El Alamein của Ai Cập, nhưng sau đó đã cập nhật địa điểm chính thức là thủ đô Cairo.
Lần gần nhất 4 bộ trưởng ngoại giao này gặp nhau là vào tháng 4 bên lề một diễn đàn ngoại giao tại thành phố nghỉ mát Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Cuộc họp tại Cairo được lên kế hoạch trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ-Iran dự kiến tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 đã bị hoãn lại. Nhà Trắng cũng xác nhận chuyến công du dự kiến của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tới Thụy Sĩ để tham gia đàm phán đã bị hủy bỏ./.
