“Trước việc Mỹ công khai vi phạm các cam kết liên quan đến điều khoản thứ nhất của biên bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột, đồng thời trước những hành động vi phạm lệnh ngừng bắn liên tục và không ngừng nghỉ của Israel tại miền nam Li Băng, chúng tôi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa đối với hoạt động hàng hải”, Bộ chỉ huy Khatam al-Anbia nêu trong tuyên bố hôm 20/6.
Cơ quan này nhấn mạnh rằng đây là “bước đáp trả đầu tiên đối với hành vi không giữ lời hứa của đối phương”, đồng thời cảnh báo nếu các hành động thù địch tiếp diễn, những biện pháp tiếp theo sẽ được xây dựng và triển khai nhằm buộc đối phương phải tuân thủ các cam kết của mình.
Biên bản ghi nhớ Islamabad giữa Iran và Mỹ được ký vào những phút đầu tiên của ngày 18/6 bởi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump thông qua quy trình ký điện tử đồng thời mà không tổ chức lễ ký trực tiếp.
Các quan chức Iran mô tả văn kiện này là một khuôn khổ chính trị nhằm chấm dứt cuộc chiến với Mỹ - Israel, đồng thời tạo nền tảng cho một thỏa thuận toàn diện trong tương lai.
Biên bản ghi nhớ được hoàn tất sau nhiều tuần đàm phán và được ký bằng cả tiếng Ba Tư và tiếng Anh.
Điều khoản đầu tiên của thỏa thuận quy định việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự giữa Iran, Mỹ và các đồng minh của 2 bên trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng, đồng thời cam kết không tiến hành các hành động quân sự hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong tương lai.
Văn kiện cũng nhấn mạnh việc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Li Băng. Các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng dự kiến hoàn tất trong thời hạn tối đa 60 ngày và được kỳ vọng sẽ dẫn tới một nghị quyết có tính ràng buộc.
Biên bản ghi nhớ thiết lập một cơ chế kinh tế và hàng hải theo từng giai đoạn, theo đó Washington cam kết bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế đối với Iran, bao gồm các biện pháp liên quan đến xuất khẩu dầu mỏ, giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải, tiếp cận các tài sản bị phong tỏa và chấm dứt phong tỏa hải quân theo lộ trình đã thống nhất.
Đổi lại, Iran cam kết tạo điều kiện cho hoạt động hàng hải thương mại an toàn qua vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, đồng thời phối hợp với Oman và các quốc gia ven biển khác trong khu vực để xây dựng các cơ chế hàng hải trong tương lai phù hợp với luật pháp quốc tế.
Về vấn đề hạt nhân, biên bản ghi nhớ tái khẳng định lập trường của Iran rằng nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời mở ra một kênh đàm phán về hoạt động làm giàu uranium, việc dỡ bỏ trừng phạt và các thỏa thuận liên quan đến vật liệu hạt nhân đã được làm giàu dưới một cơ chế được hai bên thống nhất và có sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Cả Mỹ và Israel chưa bình luận về tuyên bố mới nhất của Iran liên quan tới Hormuz.
Theo Tasnim
