Văn Miếu Hà Tĩnh được xây dựng trên cánh đồng Đông Lỗ, phường Thạch Linh (TP Hà Tĩnh) có diện tích 1,67ha với mức đầu tư hơn 74 tỷ đồng. Công trình được xây dựng từ cuối năm 2014 bằng nguồn vốn ngân sách và đóng góp xã hội hóa. Đến nay, nhiều hạng mục như 4 cổng phụ, nhà đại bái, hồ bán nguyệt, tứ trụ tam quan, tả vu, hữu vu và một số hạng mục phụ trợ làm điểm nhấn đã được xây dựng hoàn thành cơ bản.
Để sớm đưa di tích vào hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, UBND thành phố Hà Tĩnh đã nhiều lần tổ chức lấy ý kiến của các chuyên gia nghiên cứu văn hóa và can bộ, nhân dân trên địa bàn nhằm xây dựng phương án bài trí thờ tự tại Khu di tích Văn Miếu.
Giáo sư Đặng Văn Bài – Nguyên Cục trưởng Cục Di sản văn hóa: “Các danh nhân được chọn đúc tượng thờ tự tại gian chính nhà bái đường là những đại diện tên tuổi có công lao to lớn góp phần tôn vinh đạo học của Hà Tĩnh”
Sau khi tham quan thực địa không gian, kiến trúc Khu di tích Văn Miếu và nghe báo cáo các phương án của UBND thành phố Hà Tĩnh, các đại biểu, trong đó có các chuyên gia nghiên cứu văn hóa đã có nhiều ý kiến phát biểu và cơ bản thống nhất với các phương án bài trí thờ tự tại gian chính nhà bái đường: sẽ chọn thờ long ngai, bài vị Khổng tử; đúc tượng đồng thờ tự 5 vị danh nhân (Chu Văn An, Nguyễn Huy Oánh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp và Đại thi hào Nguyễn Du). Trong đó, mỗi vị danh nhân có một câu đối kèm theo 6 hoành phi Hán Nôm (Hiền tài quốc gia chi nguyên khí; Chí tất thành; Nhân vi bản; Đức lưu quang; Vạn thế sư biểu; Đức bị nhân toàn).
Tiến sĩ Đặng Duy Báu - Nguyên Bí thư Tỉnh ủy: “Lựa chọn danh nhân thờ tự tâm linh phải tiêu biểu nhằm tôn vinh đạo học của người Hà Tĩnh, phát huy giá trị giáo dục truyền thống văn hóa của quê hương, đất nước”.
Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Đặng Quốc Vinh, tên công trình đã được xác định trước khi lập dự án. Phương án lựa chọn các danh nhân thờ tự trong Khu di tích Văn Miếu được thông qua tại hội nghị này là kết quả trưng cầu ý kiến của các cơ quan chuyên ngành, các nhà nghiên cứu văn hóa và cán bộ nhân dân trên địa bàn.
"Văn Miếu nên thờ Khổng tử tượng và danh nhân, các bậc hiền tài đã có công làm rạng rỡ truyền thống đạo học của người Hà Tĩnh. Đề nghị thành phố tranh thủ các chuyên gia di sản văn hóa, nghiên cứu thêm việc sắp xếp vị trí các hạng mục công trình hồ bán nguyệt, cổng chính sao cho hợp lý, hài hòa với không gian kiến trúc của di tích".
Nhà văn Đức Ban - nguyên Giám đốc sở VHTT&DL: “Tổ chức bài trí thờ tự cần quan tâm không gian sinh hoạt Văn hóa cộng đồng góp phần phục hồi, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của Hà Tĩnh xưa và nay”
Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hoàng Trung Dũng khẳng định: Văn Miếu Hà Tĩnh là nơi lưu danh các bậc hiền tài. Công trình được trùng tu, tôn tạo sẽ góp phần bảo tồn và phát huy những nét đẹp, giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Hà Tĩnh địa linh nhân kiệt.
Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và UBND thành phố Hà Tĩnh sẽ tiếp thu, tập hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp của đại biểu để trình Ban Thường vụ xem xét, quyết định. Đề nghị chính quyền địa phương tổ chức công tác vệ sinh môi trường khuôn viên di tích; tiếp tục kêu gọi xã hội hóa, trồng phát triển thêm cây xanh; quan tâm không gian sinh hoạt cộng đồng, đường vào di tích phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh của các tầng lớp nhân dân nhằm góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ hôm nay và mai sau.
