Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập” khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
Trong hoàn cảnh đất nước dân chủ mới còn non trẻ với muôn vàn khó khăn, phải đối phó thù trong giặc ngoài, nhưng Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã tổ chức thành công cuộc tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội khóa đầu tiên vào ngày 6/1/1946.
Đây là sự kiện chính trị trọng đại chưa từng có trong lịch sử nước nhà, mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc, Nhân dân được làm chủ vận mệnh đất nước, thể hiện ý chí tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam.
Cử tri ngoại thành Hà Nội bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa I ngày 6/1/1946. Ảnh tư liệu
75 năm qua, cùng với sự trưởng thành của Quốc hội Việt Nam, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh từng bước phát triển, góp phần cùng Quốc hội hoàn thành trọng trách của mình trong từng giai đoạn lịch sử của đất nước. Quốc hội khóa I, đoàn Hà Tĩnh có 7 đại biểu; khóa II, III có 14 đại biểu; khóa IV, V có 15 đại biểu.
Trong hoàn cảnh chiến tranh, đất nước bị chia cắt 2 miền nhưng ĐBQH, trong đó có các đại biểu của Hà Tĩnh đã hành động quyết liệt để đoàn kết, thống nhất dân tộc, xây dựng và củng cố chính quyền cách mạng, đưa ra chính sách, nhiệm vụ công tác quân sự, kinh tế, chính trị thời chiến, qua đó, đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của Quốc hội kháng chiến, góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau tổng tuyển cử, Nhân dân bầu ra 333 đại biểu Quốc hội trong số hàng nghìn người ứng cử và đề cử. Trong đó, Bắc Bộ có 152 người, Trung Bộ 108 và Nam Bộ 73. Có 10 đại biểu nữ. Ảnh tư liệu
Ngày 27/12/1975, nhằm tạo thế và lực mới trong công cuộc xây dựng CNXH, Quốc hội khóa V đã phê chuẩn hợp nhất một số tỉnh, trong đó có hợp nhất 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Ngày 25/4/1976, cử tri cả nước nô nức bỏ lá phiếu bầu ra Quốc hội khóa VI của nước Việt Nam thống nhất. 27 vị ĐBQH đoàn Nghệ Tĩnh đã có mặt trong kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI, tham gia biểu quyết những vấn đề trọng đại của dân tộc, đưa đến sự ra đời nước Cộng hòa XHCN Việt Nam quang vinh...
Các khóa VII, VIII, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ Tĩnh có 27 đại biểu, trong đó có lãnh đạo tỉnh, đại diện các tầng lớp, giai cấp. Các đại biểu đã thể hiện tinh thần, trách nhiệm trước Đảng, trước dân; trăn trở, tích cực tháo gỡ những khó khăn, thực hiện mục tiêu ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phát triển sản xuất, chăm lo đời sống Nhân dân. Từ trong gian khó những năm đầu sau thống nhất, các đại biểu cùng Nhân dân tỉnh nhà phát huy tính năng động, sáng tạo, với những đột phá, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của cơ chế, đúc kết thực tiễn từ cách làm mới, thúc đẩy phát triển KT-XH tỉnh nhà.
Đoàn đại biểu Quốc Hội Hà Tĩnh và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm với Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV (Ảnh: Vũ Lâm Hiển - Báo Đại biểu Nhân dân).
Ngày 12/8/1991, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII đã quyết định chia tách tỉnh Nghệ Tĩnh, tái lập 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, đây là cơ hội tốt để Đảng bộ và Nhân dân 2 tỉnh thực hiện sự nghiệp đổi mới thuận lợi hơn. Từ đây, ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cùng với Đảng bộ và Nhân dân trong tỉnh phát huy truyền thống cách mạng, kinh nghiệm của các đại biểu khóa trước, thực hiện công cuộc đổi mới, giành được những thành tựu khá quan trọng trên các lĩnh vực KT-XH, QPAN, đời sống Nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng cao. Trong đó, nổi bật là xây dựng nông thôn mới, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ...
Trải qua 14 lần bầu cử ĐBQH, dưới sự lãnh đạo của Đảng, tỉnh Hà Tĩnh (khóa I-V, IX-XIV) và Nghệ Tĩnh (khóa VI-VIII) đã nỗ lực tổ chức thành công các kỳ bầu cử, đảm bảo đúng nguyên tắc, quy định, bầu đủ số lượng và cơ cấu.
Các vị ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đều là những người có năng lực, trình độ, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm, luôn thể hiện trách nhiệm của mình trong việc phản ánh tình hình của địa phương, nguyện vọng của cử tri để góp phần cùng Quốc hội xác định các chỉ tiêu, giải pháp hợp lý, đảm bảo tính khả thi, phù hợp với điều kiện của đất nước.
Các đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội Hà Tĩnh nhấn nút biểu quyết thông qua 4 luật và 2 nghị quyết quan trọng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV. Ảnh Quang Đức
Trong công tác xây dựng pháp luật, căn cứ chương trình xây dựng luật, pháp lệnh hằng năm, Đoàn ĐBQH chủ động phối hợp với Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh và các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể tổ chức các hội nghị, hội thảo, gửi văn bản lấy ý kiến theo đối tượng, phạm vi tác động tham gia góp ý vào các dự án luật.
Theo đó, hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện cả về nội dung, hình thức và kỹ thuật lập pháp, theo hướng thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch; thể hiện tư duy lập pháp mới trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Hoạt động giám sát được nâng cao chất lượng và hiệu quả, tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm như: quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai; đầu tư và khai thác các công trình; lao động, việc làm; an toàn vệ sinh thực phẩm; phòng, chống xâm hại trẻ em; bình đẳng giới; phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; phòng, chống tham nhũng; phòng cháy, chữa cháy; cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước...
Phó trưởng đoàn phụ trách Đoàn ĐBQH Hà Tĩnh Nguyễn Văn Sơn chủ trì buổi làm việc về chương trình giám sát chuyên đề thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai đô thị của Đoàn ĐBQH Hà Tĩnh vào chiều 15/3/2020.
Qua hoạt động giám sát đã phát hiện và yêu cầu các đơn vị chịu sự giám sát có các biện pháp xử lý những thiếu sót, vi phạm, khắc phục những hạn chế, bất cập. Đồng thời, kiến nghị với các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm liên quan nghiên cứu, rà soát để sửa đổi, bổ sung một số quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật không phù hợp; tăng cường công tác quản lý nhà nước.
Tại các kỳ họp, các ĐBQH tỉnh đã lựa chọn những nội dung quan trọng, nhiều cử tri quan tâm và những khó khăn, vướng mắc ở địa phương cần tháo gỡ để chất vấn và tranh luận với người đứng đầu Chính phủ và các bộ, ngành như: Việc dừng dự án mỏ sắt Thạch Khê, chế độ, chính sách cán bộ cơ sở, cơ cấu lại nền kinh tế, quy hoạch cây ăn quả, dịch tả lợn châu Phi... Các nội dung chất vấn cơ bản đã được Chính phủ và các bộ, ngành trả lời đầy đủ, kịp thời giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.
Công tác dân nguyện ngày càng gần dân, sát dân. Hoạt động tiếp xúc cử tri của các đại biểu được đoàn phối hợp tốt với Thường trực HĐND, UBND, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ các cấp, tiếp tục cải tiến, đổi mới đảm bảo dân chủ, phát huy vai trò, trách nhiệm của đại biểu dân cử, của cử tri và của các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan trong triển khai thực hiện.
Qua tiếp xúc cử tri, các vị đại biểu đã thể hiện trách nhiệm của mình trong việc báo cáo nội dung, chương trình, kết quả các kỳ họp Quốc hội, tiếp thu ý kiến, kiến nghị gửi đến Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan Trung ương; đồng thời, tổng hợp những ý kiến thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương.
Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh, tổ đại biểu HĐND tỉnh bầu tại thị xã Hồng Lĩnh tiếp xúc với cử tri phường Đức Thuận, thị xã Hồng Lĩnh vào ngày 25/1/2020. Ảnh tư liệu
Hằng tháng, Đoàn ĐBQH Hà Tĩnh đã cùng với các đồng chí lãnh đạo tỉnh tham gia đầy đủ các cuộc tiếp công dân định kỳ tại trụ sở tiếp công dân theo lịch chung của tỉnh; việc tiếp công dân thường xuyên tại trụ sở làm việc cũng được đảm bảo. Công tác xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân gửi đến Đoàn ĐBQH được xem xét, xử lý kịp thời và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo luật định. Đoàn cũng đã thường xuyên đôn đốc, theo dõi, giám sát việc giải quyết để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, qua đó, thể hiện vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng Nhân dân của cơ quan dân cử.
Bên lề các kỳ họp, Đoàn ĐBQH tranh thủ thời gian để cùng với lãnh đạo tỉnh bố trí nhiều cuộc làm việc với lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ, bộ, ngành; gặp mặt, tọa đàm, làm việc với ĐBQH của một số tỉnh, thành trong cả nước. Thông qua các cuộc làm việc nhằm giới thiệu những tiềm năng, lợi thế và nêu lên những khó khăn, thách thức của tỉnh; kiến nghị, đề xuất một số nội dung cụ thể với Quốc hội, Chính phủ, bộ, ngành liên quan nhằm giúp tỉnh xử lý, tháo gỡ; đồng thời, kêu gọi xúc tiến đầu tư, tranh thủ các nguồn lực để góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH của tỉnh nhà.
Ngoài ra, công tác nghiên cứu khoa học được Đoàn ĐBQH Hà Tĩnh chú trọng, nhiều đề tài cấp bộ, cấp tỉnh và các sáng kiến kinh nghiệm đã góp phần hoàn thiện, bổ sung những lý luận sắc bén gắn với thực tiễn giúp hữu ích quá trình nghiên cứu lập pháp. Đoàn cũng có nhiều việc làm cụ thể, hết sức ý nghĩa hưởng ứng phong trào “Đền ơn, đáp nghĩa”, “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”...
Ngày 29/11/2020, đoàn công tác của Ủy ban Về các vấn đề xã hội Quốc hội đã trao biểu trưng hỗ trợ xây dựng 5 nhà tránh lũ cho các hộ gia đình ở Thạch Hà; xây dựng nhà ở cho 1 hộ gia đình khó khăn ở thị xã Hồng Lĩnh; tổng giá trị hỗ trợ là 310 triệu đồng. Ảnh tư liệu.
Với truyền thống 75 năm qua và tiếp nối những kinh nghiệm của các vị đại biểu tiền nhiệm, có thể nói, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh và các vị ĐBQH đã vượt qua khó khăn, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, có những bước trưởng thành vượt bậc, xứng đáng là người đại diện của cử tri và Nhân dân tỉnh nhà. Qua đó, vai trò, vị trí của Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh ngày càng được nâng cao trong niềm tin yêu của Nhân dân và trên diễn đàn Quốc hội. Những thành tích đó là những điểm nhấn đánh dấu quá trình xây dựng và trưởng thành của Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Kỷ niệm 75 năm ngày tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng và Nhân dân, Đoàn ĐBQH tỉnh phải tiếp tục làm tốt hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mình, tích cực tham gia các hoạt động xây dựng pháp luật, thực hiện hiệu lực, hiệu quả quyền giám sát tối cao, góp phần quyết định sát đúng những vấn đề quan trọng của đất nước, đổi mới nâng cao công tác dân nguyện, kịp thời nắm bắt nguyện vọng, ý kiến của cử tri, tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đồng hành với nhiệm vụ chính trị của địa phương.
