Di tích Tiên Sơn – điểm văn hoá tâm linh gắn liền với nhiều huyền tích

(Baohatinh.vn) - Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn ở phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) với các hạng mục cổ kính, linh thiêng gắn liền với nhiều sự tích, truyền thuyết, hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất “địa linh nhân kiệt”.

bqbht_br_dt-dji-0520.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIII, là quần thể di tích độc đáo, bao gồm: đền Tiên, chùa Tiên, đền Thánh Mẫu, đền Bà Chúa Kho và đền thờ Lục vị Thánh Tổ truyền nghề… Toàn bộ cụm di tích được toạ lạc trên diện tích khoảng 2ha của ngọn núi Tiên, với hình ngưu ngọa (trâu nằm).
bqbht_br_dt-dji-0527.jpg
Cổng Tam quan (phía trái) của cụm di tích còn được lưu giữ nguyên vẹn với nét cổ kính.
bqbht_br_dt-dsc0904.jpg
Đền Tiên toạ lạc trên đỉnh ngọn Tiên Sơn. Tương truyền nơi đây xưa kia vốn là chốn thanh bình, tĩnh lặng, những lúc trăng thanh gió mát các già tiên râu tóc bạc phơ, giáng trần để cùng thưởng trà, đánh cờ và đàm đạo. Trong một lần đánh cờ, vô tình người đời nhìn thấy, biết bị lộ nên các tiên ông bay về trời, để lại bàn cờ đá và không còn quay lại nữa. Cũng có truyền thuyết kể rằng, có người con trai lên núi Tiên hái thuốc về chữa bệnh cho cha, nhân gặp và xem tiên đánh cờ, mới chỉ xem một ván mà khi trở về thì cha đã mất và đã mãn tang. Có lẽ từ truyền thuyết mà người dân trong vùng đã xây dựng đền Tiên để thờ phụng.
bqbht_br_dt-dsc0882.jpg
Ngay phía dưới đền Tiên là chùa Tiên. Đây là ngôi chùa cổ có niên đại cùng các hạng mục tại cụm di tích Tiên Sơn. Xưa kia chùa được xây dựng khá bề thế và có đông đảo phật tử thường xuyên hương khói, lễ bái. Sau đó do chiến tranh tàn phá, người dân trong vùng đã công đức xây dựng tạm để làm nơi thờ cúng.
bqbht_br_dt-dsc0945.jpg
bqbht_br_dtt-dsc0923.jpg
Trong cụm di tích Tiên Sơn còn có đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu, gồm: hạ điện, trung điện và thượng điện. Trong đền thờ Tam toà Thánh Mẫu được bố trí theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
bqbht_br_dt-dsc0924.jpg
Đặc biệt, hạ điện được xây dựng 3 gian, 2 mái bằng gỗ mít, chạm trổ hoa văn rồng, phượng tinh xảo.
bqbht_br_dt-c01ef62d-b62e-451a-8f01-28b0e23c22da.jpg
Sân phía trước đền thờ Tam toà Thánh Mẫu vẫn còn lưu giữ được 4 linh vật gồm: 2 voi đá và 2 ngựa đá có niên đại hàng trăm năm, được các nghệ nhân tạo tác hết sức công phu.
bqbht_br_dt-dsc0912.jpg
Nằm trong khuôn viên cụm di tích Tiên Sơn còn có đền Bà Chúa Kho. Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp Nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ An thời Lý - Trần. Sau này bà trở thành một vị Hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà vua giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu giúp người dân vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077). Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, Nhân dân nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa Tiên Sơn trước kia.
bqbht_br_dt-dsc0913.jpg
Năm 2012, trong quá trình khảo sát cụm di tích Tiên Sơn, Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện vết tích tư liệu tín ngưỡng tâm linh dân gian về ngôi miếu thờ Bà Chúa Kho độc đáo. Miếu thờ Bà Chúa Kho cổ có tuổi đời hàng trăm năm mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê.
bqbht_br_dt-dsc0921.jpg
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được UBND tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
bqbht_br_dt-t36nc.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn cũng đã được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam và UNESCO thế giới cấp bằng bảo trợ là địa danh có giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục truyền thống. Ảnh: UBND phường Trung Lương và Nhân dân tổ chức lễ tế Đức Thánh tổ nghề rèn.
VIDEO: Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn.

Chủ đề Điểm du lịch Hà Tĩnh

Đọc thêm

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Hoa xoan không rực rỡ, chỉ lặng lẽ tím lên khi xuân gần tàn. Nhưng chính vẻ mong manh ấy lại trở thành nguồn thi hứng cho văn chương, nơi nỗi nhớ và ký ức dịu dàng tìm về.
Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Truyện ngắn “Mùa Xuân biên giới” của Trần Anh Đức không chỉ tôn vinh lòng dũng cảm của những chiến sĩ quân hàm xanh mà còn khẳng định tình quân dân bền chặt nơi vùng biên cương.
Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Bonsai không chỉ là thú chơi mà còn là nơi gửi gắm tâm tư, sự kiên nhẫn vào từng dáng, thế. Với người chơi cây cảnh ở Hà Tĩnh, mỗi tác phẩm là một hành trình sáng tạo nghệ thuật.
Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Lễ hội Văn Miếu (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) năm 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 24 - 26/3 (tức từ mùng 6 - 9/2 năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian đặc sắc.
Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Bảng xếp hạng 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026 tiếp tục gọi tên Hà Giang và Hội An, khẳng định sức hút bền bỉ của cảnh quan và văn hóa Việt Nam với du khách quốc tế.
Festival Phở 2026 diễn ra từ ngày 19 - 22/3

Festival Phở 2026 diễn ra từ ngày 19 - 22/3

Festival Phở năm nay có chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại”. Đây là chương trình ý nghĩa nhằm tôn vinh nghề truyền thống, góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn, dữ liệu để hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận phở Việt là di sản thế giới...
Podcast tản văn: Một giấc mơ xanh

Podcast tản văn: Một giấc mơ xanh

Mùa xuân này tôi đã có một mùa xanh cho riêng mình. Màu xanh từ ngày xưa gắn kết với hôm nay để bất giác nhận ra, mình chưa từng mất đi điều gì nếu thực sự trong lòng vẫn thấy bình yên…
Podcast tản văn: Đợi mùa hoa loa kèn

Podcast tản văn: Đợi mùa hoa loa kèn

Hoa loa kèn tựa như một khoảng lặng giữa đời sống, là lời nhắc con người ta cần sống chậm lại một chút, để nhận ra những tần số rung động ở quanh mình...
Podcast truyện ngắn: Nhất chi mai nở muộn

Podcast truyện ngắn: Nhất chi mai nở muộn

Giữa dòng thời gian tàn phai, những mầm sống vẫn âm thầm nảy nở. Chỉ cần ta đủ kiên nhẫn để chờ đợi, sẽ thấy vẻ đẹp rực rỡ được đánh thức từ những chồi non.
Podcast tản văn: Tháng ba - mùa thương nhớ

Podcast tản văn: Tháng ba - mùa thương nhớ

Tháng ba về trong nắng xuân dịu nhẹ, khơi dậy ký ức tuổi thơ, mùa hoa gạo, hoa bưởi và những kỷ niệm quê nhà thân thương, mang đến cảm xúc bâng khuâng, da diết trong lòng người.
Việt Nam có 8 tỷ phú USD

Việt Nam có 8 tỷ phú USD

Forbes vừa công bố danh sách tỷ phú thế giới 2026 với số lượng kỷ lục 3.428 người, trong đó, Việt Nam có 8 tỷ phú góp mặt với tổng tài sản đạt gần 40 tỷ USD.