(Baohatinh.vn) - Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn ở phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) với các hạng mục cổ kính, linh thiêng gắn liền với nhiều sự tích, truyền thuyết, hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất “địa linh nhân kiệt”.
Cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIII, là quần thể di tích độc đáo, bao gồm: đền Tiên, chùa Tiên, đền Thánh Mẫu, đền Bà Chúa Kho và đền thờ Lục vị Thánh Tổ truyền nghề… Toàn bộ cụm di tích được toạ lạc trên diện tích khoảng 2ha của ngọn núi Tiên, với hình ngưu ngọa (trâu nằm). Cổng Tam quan (phía trái) của cụm di tích còn được lưu giữ nguyên vẹn với nét cổ kính. Đền Tiên toạ lạc trên đỉnh ngọn Tiên Sơn. Tương truyền nơi đây xưa kia vốn là chốn thanh bình, tĩnh lặng, những lúc trăng thanh gió mát các già tiên râu tóc bạc phơ, giáng trần để cùng thưởng trà, đánh cờ và đàm đạo. Trong một lần đánh cờ, vô tình người đời nhìn thấy, biết bị lộ nên các tiên ông bay về trời, để lại bàn cờ đá và không còn quay lại nữa. Cũng có truyền thuyết kể rằng, có người con trai lên núi Tiên hái thuốc về chữa bệnh cho cha, nhân gặp và xem tiên đánh cờ, mới chỉ xem một ván mà khi trở về thì cha đã mất và đã mãn tang. Có lẽ từ truyền thuyết mà người dân trong vùng đã xây dựng đền Tiên để thờ phụng. Ngay phía dưới đền Tiên là chùa Tiên. Đây là ngôi chùa cổ có niên đại cùng các hạng mục tại cụm di tích Tiên Sơn. Xưa kia chùa được xây dựng khá bề thế và có đông đảo phật tử thường xuyên hương khói, lễ bái. Sau đó do chiến tranh tàn phá, người dân trong vùng đã công đức xây dựng tạm để làm nơi thờ cúng.
Trong cụm di tích Tiên Sơn còn có đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu, gồm: hạ điện, trung điện và thượng điện. Trong đền thờ Tam toà Thánh Mẫu được bố trí theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
Đặc biệt, hạ điện được xây dựng 3 gian, 2 mái bằng gỗ mít, chạm trổ hoa văn rồng, phượng tinh xảo. Sân phía trước đền thờ Tam toà Thánh Mẫu vẫn còn lưu giữ được 4 linh vật gồm: 2 voi đá và 2 ngựa đá có niên đại hàng trăm năm, được các nghệ nhân tạo tác hết sức công phu. Nằm trong khuôn viên cụm di tích Tiên Sơn còn có đền Bà Chúa Kho. Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp Nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ An thời Lý - Trần. Sau này bà trở thành một vị Hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà vua giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu giúp người dân vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077). Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, Nhân dân nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa Tiên Sơn trước kia.
Năm 2012, trong quá trình khảo sát cụm di tích Tiên Sơn, Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện vết tích tư liệu tín ngưỡng tâm linh dân gian về ngôi miếu thờ Bà Chúa Kho độc đáo. Miếu thờ Bà Chúa Kho cổ có tuổi đời hàng trăm năm mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được UBND tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn cũng đã được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam và UNESCO thế giới cấp bằng bảo trợ là địa danh có giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục truyền thống. Ảnh: UBND phường Trung Lương và Nhân dân tổ chức lễ tế Đức Thánh tổ nghề rèn.
Cái rét ngọt tháng Chạp tràn về. Năm nay làng An Phú đón cái Tết đặc biệt lắm, khi cái tin dự án đường gom tàu cao tốc sắp qua làng đã "đóng dấu đỏ". Liệu có phải là “lộc” cuối năm!
Tết không chỉ là bánh chưng xanh hay những bộ quần áo mới. Với nhiều bạn nhỏ ở thôn quê, Tết còn là những niềm vui rất đỗi giản dị gắn liền với những con vật nhỏ bé trong sân vườn.
Tiếng trống từ bao đời nay vẫn là thanh âm mở hội. Tiết mục “Trống hội chào xuân” của CLB Dân ca ví, giặm Thành Sen như lời chúc năm mới nhiều khởi sắc trên quê hương Hà Tĩnh.
Nhiều gia đình ở Hà Tĩnh quan niệm, cắm một cành đào trong dịp Tết sẽ mang theo hơi ấm và may mắn, chính vì vậy, việc chăm sóc sao cho đào nở đẹp rất được chú trọng.
Chuỗi sự kiện văn hóa, giải trí chào năm mới 2026 và nhiều lễ hội hấp dẫn diễn ra trong dịp xuân Bính Ngọ là cơ hội để người dân và du khách khám phá vẻ đẹp văn hóa, con người quê hương Hà Tĩnh.
Xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) đang hoàn tất công tác chuẩn bị để tổ chức Lễ hội Tìm trâu và mở cửa rừng năm 2026 - một hoạt động văn hóa đặc sắc gắn với đời sống của người dân địa phương.
Tản văn “Những khu vườn di động trên phố” của tác giả Vũ Khánh Đan đã chạm vào một góc nhìn đầy suy tư và cảm động về những người chở mùa xuân trên phố những ngày giáp Tết.
Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, phường Sông Trí (Hà Tĩnh) rực rỡ cờ hoa, không khí xuân lan tỏa khắp phố phường, tạo nhịp sống tươi vui, rộn ràng.
Các hội chợ xuân, chợ hoa truyền thống được tổ chức quy mô, mang đậm hồn Tết xưa, đã trở thành điểm hẹn quen thuộc, thu hút đông đảo người dân và du khách gần xa đến tham quan, mua sắm.
Tết cổ truyền đang được giới trẻ Hà Tĩnh đón nhận theo cách rất riêng như đầu tư trang phục, máy ảnh để lưu giữ sắc xuân. Qua lăng kính của người trẻ, Tết vẫn đậm chất truyền thống nhưng khoác thêm hơi thở hiện đại, tươi mới.
Với ký ức nhiều người, Tết không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà Tết nằm trong mùi hương nhu, bồ kết mẹ nấu chiều cuối năm, nằm trong vị ngọt của nồi mật mía cha vừa kéo che...
Việc uống rượu bia lẽ ra là một việc mang tính tự nguyện. Thế nhưng, trong nhiều trường hợp, nó bị biến dạng với nhiều biểu hiện lệch lạc mà ép rượu, ép bia là điển hình.
Chương trình nghệ thuật “Mùa xuân dâng Đảng" do phường Sông Trí (Hà Tĩnh) phối hợp tổ chức mang đến không khí vui tươi, phấn khởi cho người dân trước thềm tết Nguyên đán.
Tháng Chạp là một khoảng lặng để mỗi người tự soi rọi lại hành trình một năm qua, rồi chợt nhận ra rằng: Những cái Tết ấm áp chúng ta đang có chưa bao giờ tự nhiên mà đến.
Bước vào mùa du lịch văn hóa tâm linh sôi động nhất năm, các cơ sở kinh doanh tại các điểm đến ở Hà Tĩnh đã chủ động chuẩn bị, sẵn sàng phục vụ du khách thập phương.
Mỗi độ xuân về, các vườn đào ở xã Toàn Lưu (Hà Tĩnh) lại thu hút đông đảo người dân và du khách tìm về tham quan, chụp ảnh, chọn mua đào về chơi Tết, tạo nên không khí xuân rộn ràng nơi làng quê.
Cuối Chạp, trong những chộn rộn sửa soạn tiễn năm cũ, đón năm mới, có một niềm vui thật giản dị mà ai cũng từng mong chờ đó là được theo bà, theo mẹ đi chợ Tết...
Hội thi Hoa đào đẹp do xã Toàn Lưu (Hà Tĩnh) tổ chức diễn ra trong ngày 7/2. Các gốc, cành đào dự thi được đánh giá, chấm điểm dựa trên tiêu chí về dáng thế, lộc – lá – nụ và sức sống của cây.
Từ háo hức trẻ thơ đến những băn khoăn khi trưởng thành, câu hỏi “còn bao nhiêu ngày nữa thì đến Tết?” gợi lại một hành trình cảm xúc, nơi Tết vẫn luôn là chốn sum vầy.
Với sự chuẩn bị chu đáo, các điểm du lịch tâm linh trên địa bàn Hà Tĩnh hứa hẹn mang lại những trải nghiệm ý nghĩa cho người dân và du khách trong mùa lễ hội xuân.
Khi đến tham quan và mua sắm tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, diễn ra từ ngày 2/2 - 13/2 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), du khách như bước vào một hành trình ẩm thực - văn hóa trải dài ba miền.
Nhiều tuyến đường, khu dân cư nông thôn tại Hà Tĩnh đang phủ sắc Xuân khi hoa, cây cảnh được bày bán nhiều, giúp người dân thuận tiện mua sắm và đón Tết trọn vẹn hơn.
Sự tử tế không phải là điều gì quá xa vời hay lớn lao. Đôi khi, nó chỉ đơn giản là sự hiện diện đúng lúc, là việc kiên nhẫn lắng nghe và thấu hiểu câu chuyện của người khác...
Đi lễ đền, chùa và đóng góp tiền công đức là nét đẹp truyền thống lâu đời. Để nét đẹp ấy được duy trì đúng nghĩa, công tác quản lý, sử dụng nguồn tiền công đức đang được Hà Tĩnh đặc biệt quan tâm.