Di tích Tiên Sơn – điểm văn hoá tâm linh gắn liền với nhiều huyền tích

(Baohatinh.vn) - Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn ở phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) với các hạng mục cổ kính, linh thiêng gắn liền với nhiều sự tích, truyền thuyết, hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất “địa linh nhân kiệt”.

bqbht_br_dt-dji-0520.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIII, là quần thể di tích độc đáo, bao gồm: đền Tiên, chùa Tiên, đền Thánh Mẫu, đền Bà Chúa Kho và đền thờ Lục vị Thánh Tổ truyền nghề… Toàn bộ cụm di tích được toạ lạc trên diện tích khoảng 2ha của ngọn núi Tiên, với hình ngưu ngọa (trâu nằm).
bqbht_br_dt-dji-0527.jpg
Cổng Tam quan (phía trái) của cụm di tích còn được lưu giữ nguyên vẹn với nét cổ kính.
bqbht_br_dt-dsc0904.jpg
Đền Tiên toạ lạc trên đỉnh ngọn Tiên Sơn. Tương truyền nơi đây xưa kia vốn là chốn thanh bình, tĩnh lặng, những lúc trăng thanh gió mát các già tiên râu tóc bạc phơ, giáng trần để cùng thưởng trà, đánh cờ và đàm đạo. Trong một lần đánh cờ, vô tình người đời nhìn thấy, biết bị lộ nên các tiên ông bay về trời, để lại bàn cờ đá và không còn quay lại nữa. Cũng có truyền thuyết kể rằng, có người con trai lên núi Tiên hái thuốc về chữa bệnh cho cha, nhân gặp và xem tiên đánh cờ, mới chỉ xem một ván mà khi trở về thì cha đã mất và đã mãn tang. Có lẽ từ truyền thuyết mà người dân trong vùng đã xây dựng đền Tiên để thờ phụng.
bqbht_br_dt-dsc0882.jpg
Ngay phía dưới đền Tiên là chùa Tiên. Đây là ngôi chùa cổ có niên đại cùng các hạng mục tại cụm di tích Tiên Sơn. Xưa kia chùa được xây dựng khá bề thế và có đông đảo phật tử thường xuyên hương khói, lễ bái. Sau đó do chiến tranh tàn phá, người dân trong vùng đã công đức xây dựng tạm để làm nơi thờ cúng.
bqbht_br_dt-dsc0945.jpg
bqbht_br_dtt-dsc0923.jpg
Trong cụm di tích Tiên Sơn còn có đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu, gồm: hạ điện, trung điện và thượng điện. Trong đền thờ Tam toà Thánh Mẫu được bố trí theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
bqbht_br_dt-dsc0924.jpg
Đặc biệt, hạ điện được xây dựng 3 gian, 2 mái bằng gỗ mít, chạm trổ hoa văn rồng, phượng tinh xảo.
bqbht_br_dt-c01ef62d-b62e-451a-8f01-28b0e23c22da.jpg
Sân phía trước đền thờ Tam toà Thánh Mẫu vẫn còn lưu giữ được 4 linh vật gồm: 2 voi đá và 2 ngựa đá có niên đại hàng trăm năm, được các nghệ nhân tạo tác hết sức công phu.
bqbht_br_dt-dsc0912.jpg
Nằm trong khuôn viên cụm di tích Tiên Sơn còn có đền Bà Chúa Kho. Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp Nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ An thời Lý - Trần. Sau này bà trở thành một vị Hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà vua giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu giúp người dân vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077). Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, Nhân dân nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa Tiên Sơn trước kia.
bqbht_br_dt-dsc0913.jpg
Năm 2012, trong quá trình khảo sát cụm di tích Tiên Sơn, Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện vết tích tư liệu tín ngưỡng tâm linh dân gian về ngôi miếu thờ Bà Chúa Kho độc đáo. Miếu thờ Bà Chúa Kho cổ có tuổi đời hàng trăm năm mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê.
bqbht_br_dt-dsc0921.jpg
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được UBND tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
bqbht_br_dt-t36nc.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn cũng đã được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam và UNESCO thế giới cấp bằng bảo trợ là địa danh có giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục truyền thống. Ảnh: UBND phường Trung Lương và Nhân dân tổ chức lễ tế Đức Thánh tổ nghề rèn.
VIDEO: Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn.

Chủ đề Điểm du lịch Hà Tĩnh

Đọc thêm

[Infographics] Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch năm 2026 với hệ thống chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực, hướng tới mục tiêu tổng doanh thu đạt gần 7.000 tỷ đồng.
Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest từ lâu được xem là ngọn núi cao nhất thế giới theo độ cao so với mực nước biển. Nhưng khi thay đổi cách đo, câu trả lời về đỉnh núi cao nhất hành tinh cũng thay đổi.
Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Truyện ngắn “Bạn ngồi cuối lớp” gợi dòng cảm xúc tháng Ba hoài niệm, đưa ta trở về tuổi trẻ với ước mơ và bao tâm tư tuổi mới lớn, từ đó thêm trân quý hành trình trưởng thành ý nghĩa...
Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Táo Quân 2026 khiến nhiều khán giả bất ngờ khi lên sóng tối 29/3, sau nhiều tuần kể từ Tết Nguyên đán. Chương trình có thời lượng ngắn, tái hiện lại tiết mục trong Táo Quân 2017.
Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Có những loài hoa cất giữ bao tháng năm tuổi thơ trong trẻo, đầy thương nhớ. Và cứ mỗi độ tháng Ba về, sắc đỏ hoa gạo lại bừng lên như đánh thức những miền ký ức đã ngủ yên...
Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Giữa dòng ký ức, điều đọng lại sâu sắc nhất là tình thân và những lời ru của bà, của mẹ. Giản dị mà bền bỉ, lời ru theo ta suốt cuộc đời, để mỗi lần nhớ lại vẫn bồi hồi giữa bao đổi thay.
Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Khi nhiều người trẻ không mấy mặn mà với trang sách thì chuyện một cụ bà 96 tuổi ở xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) xem đọc sách như một thú vui mỗi ngày thật đáng để suy ngẫm về văn hóa đọc.
Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Một chuyến thăm doanh trại đã giúp cậu bé Dũng hiểu rằng, người lính thời bình không chỉ cầm súng mà còn lao động, vun trồng. Từ đó, niềm tự hào về bố được bồi đắp bằng một tình yêu trọn vẹn, giản dị mà sâu sắc.
Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Một khu vườn quê giản dị với khế, ổi, bưởi, me… đã ươm mầm ký ức tuổi thơ trong trẻo. “Vườn xưa hoa trái” là hành trình trở về, nơi hương vị cũ đánh thức những thương nhớ dịu dàng.
Táo Quân bất ngờ trở lại

Táo Quân bất ngờ trở lại

Đài truyền hình Việt Nam chính thức xác nhận Táo Quân trở lại. Chương trình được phát sóng vào cuối tháng 3.
Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Hoa xoan không rực rỡ, chỉ lặng lẽ tím lên khi xuân gần tàn. Nhưng chính vẻ mong manh ấy lại trở thành nguồn thi hứng cho văn chương, nơi nỗi nhớ và ký ức dịu dàng tìm về.