Di tích Tiên Sơn – điểm văn hoá tâm linh gắn liền với nhiều huyền tích

(Baohatinh.vn) - Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn ở phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) với các hạng mục cổ kính, linh thiêng gắn liền với nhiều sự tích, truyền thuyết, hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất “địa linh nhân kiệt”.

bqbht_br_dt-dji-0520.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XIII, là quần thể di tích độc đáo, bao gồm: đền Tiên, chùa Tiên, đền Thánh Mẫu, đền Bà Chúa Kho và đền thờ Lục vị Thánh Tổ truyền nghề… Toàn bộ cụm di tích được toạ lạc trên diện tích khoảng 2ha của ngọn núi Tiên, với hình ngưu ngọa (trâu nằm).
bqbht_br_dt-dji-0527.jpg
Cổng Tam quan (phía trái) của cụm di tích còn được lưu giữ nguyên vẹn với nét cổ kính.
bqbht_br_dt-dsc0904.jpg
Đền Tiên toạ lạc trên đỉnh ngọn Tiên Sơn. Tương truyền nơi đây xưa kia vốn là chốn thanh bình, tĩnh lặng, những lúc trăng thanh gió mát các già tiên râu tóc bạc phơ, giáng trần để cùng thưởng trà, đánh cờ và đàm đạo. Trong một lần đánh cờ, vô tình người đời nhìn thấy, biết bị lộ nên các tiên ông bay về trời, để lại bàn cờ đá và không còn quay lại nữa. Cũng có truyền thuyết kể rằng, có người con trai lên núi Tiên hái thuốc về chữa bệnh cho cha, nhân gặp và xem tiên đánh cờ, mới chỉ xem một ván mà khi trở về thì cha đã mất và đã mãn tang. Có lẽ từ truyền thuyết mà người dân trong vùng đã xây dựng đền Tiên để thờ phụng.
bqbht_br_dt-dsc0882.jpg
Ngay phía dưới đền Tiên là chùa Tiên. Đây là ngôi chùa cổ có niên đại cùng các hạng mục tại cụm di tích Tiên Sơn. Xưa kia chùa được xây dựng khá bề thế và có đông đảo phật tử thường xuyên hương khói, lễ bái. Sau đó do chiến tranh tàn phá, người dân trong vùng đã công đức xây dựng tạm để làm nơi thờ cúng.
bqbht_br_dt-dsc0945.jpg
bqbht_br_dtt-dsc0923.jpg
Trong cụm di tích Tiên Sơn còn có đền thờ Tam tòa Thánh Mẫu, gồm: hạ điện, trung điện và thượng điện. Trong đền thờ Tam toà Thánh Mẫu được bố trí theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
bqbht_br_dt-dsc0924.jpg
Đặc biệt, hạ điện được xây dựng 3 gian, 2 mái bằng gỗ mít, chạm trổ hoa văn rồng, phượng tinh xảo.
bqbht_br_dt-c01ef62d-b62e-451a-8f01-28b0e23c22da.jpg
Sân phía trước đền thờ Tam toà Thánh Mẫu vẫn còn lưu giữ được 4 linh vật gồm: 2 voi đá và 2 ngựa đá có niên đại hàng trăm năm, được các nghệ nhân tạo tác hết sức công phu.
bqbht_br_dt-dsc0912.jpg
Nằm trong khuôn viên cụm di tích Tiên Sơn còn có đền Bà Chúa Kho. Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp Nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ An thời Lý - Trần. Sau này bà trở thành một vị Hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà vua giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu giúp người dân vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077). Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, Nhân dân nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa Tiên Sơn trước kia.
bqbht_br_dt-dsc0913.jpg
Năm 2012, trong quá trình khảo sát cụm di tích Tiên Sơn, Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện vết tích tư liệu tín ngưỡng tâm linh dân gian về ngôi miếu thờ Bà Chúa Kho độc đáo. Miếu thờ Bà Chúa Kho cổ có tuổi đời hàng trăm năm mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê.
bqbht_br_dt-dsc0921.jpg
Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật độc đáo, năm 2012, cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn được UBND tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
bqbht_br_dt-t36nc.jpg
Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn cũng đã được Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam và UNESCO thế giới cấp bằng bảo trợ là địa danh có giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục truyền thống. Ảnh: UBND phường Trung Lương và Nhân dân tổ chức lễ tế Đức Thánh tổ nghề rèn.
VIDEO: Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiên Sơn.

Chủ đề Điểm du lịch Hà Tĩnh

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Lặng

Podcast truyện ngắn: Lặng

Sự tử tế không phải là điều gì quá xa vời hay lớn lao. Đôi khi, nó chỉ đơn giản là sự hiện diện đúng lúc, là việc kiên nhẫn lắng nghe và thấu hiểu câu chuyện của người khác...
Để lòng thành... được gửi đúng nơi!

Để lòng thành... được gửi đúng nơi!

Đi lễ đền, chùa và đóng góp tiền công đức là nét đẹp truyền thống lâu đời. Để nét đẹp ấy được duy trì đúng nghĩa, công tác quản lý, sử dụng nguồn tiền công đức đang được Hà Tĩnh đặc biệt quan tâm.
Podcast truyện ngắn: Thắm một nhành mai

Podcast truyện ngắn: Thắm một nhành mai

Giáp Tết, Thành trở về quê với hành trang ít ỏi và một chậu mai vàng, mang theo nỗi lo mưu sinh lẫn khát khao đoàn viên, để nhận ra Tết đủ đầy nhất khi có gia đình chờ đón.
Mời độc giả đón đọc ấn phẩm Báo Hà Tĩnh Xuân Bính Ngọ

Mời độc giả đón đọc ấn phẩm Báo Hà Tĩnh Xuân Bính Ngọ

Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu ấn phẩm đặc biệt Xuân Bính Ngọ 2026: đẹp từ hình thức, sâu sắc trong nội dung. Đây là nhịp cầu nối những niềm vui, khơi dậy niềm tự hào và niềm tin yêu vào một năm mới thắng lợi.
Siêu điểm đến Cần Giờ tổ chức "Lễ hội trong lễ hội" chào xuân xuyên Tết

Siêu điểm đến Cần Giờ tổ chức "Lễ hội trong lễ hội" chào xuân xuyên Tết

Ngày 2/2/2026, Vinhomes Green Paradise Cần Giờ công bố tổ chức Lễ hội Xuân đặc biệt chào mừng kỷ nguyên phát triển mới. Với sự hội tụ của sản vật 3 miền cùng hàng loạt hoạt động độc lạ xuyên Tết (7-28/2/2026), Lễ hội Xuân Cần Giờ mở ra chuỗi “Lễ hội trong lễ hội” tràn đầy sắc xuân và năng lượng bùng nổ cho siêu điểm đến quốc tế mới tại Việt Nam.
Podcast: Những bước chân tháng Chạp

Podcast: Những bước chân tháng Chạp

Tháng Chạp trở về không ồn ào mà lặng lẽ chạm vào ký ức. Đó là khoảng lặng cuối năm để ta ngoái nhìn, lắng nghe và dọn lòng mình, trước khi một mùa xuân mới khẽ khàng gõ cửa...
"Vung tay" ngày Tết

"Vung tay" ngày Tết

Năm nào cũng vậy, từ sau khoảng 25 tháng Chạp, bà o bên vợ của tôi lại tất bật mua sắm, chuẩn bị đủ loại thực phẩm để đón Tết.
Ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu

Ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu

Xã Can Lộc tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Thơ Xuân Diệu nhằm tôn vinh nhà thơ và thúc đẩy hoạt động văn hóa, sáng tác, giao lưu yêu thơ ca trong cộng đồng.
Việc anh, việc tôi

Việc anh, việc tôi

Bầu cử là việc trọng đại, vì thế phát sinh rất nhiều văn bản, thủ tục, công đoạn, thậm chí nhiều việc không tên nên rất cần sự linh hoạt của cán bộ, công chức thuộc tất cả bộ phận. Tuy nhiên, vì quá nguyên tắc, tại một số địa phương đã xảy ra những chuyện cười ra nước mắt.
Podcast truyện ngắn: Bản nhạc chưa kịp kết

Podcast truyện ngắn: Bản nhạc chưa kịp kết

Tình bạn - thứ tình cảm thiêng liêng gắn kết con người bằng sự chân thành và sẻ chia. Nhưng để rồi chỉ còn là những kỉ niệm ở lại trong tim như một điều không thể quên...
Podcast tản văn: Thương nhớ chổi rơm

Podcast tản văn: Thương nhớ chổi rơm

Chổi rơm - thứ vật dụng bình dị đến mức dễ bị lãng quên - lại âm thầm giữ trong mình hơi ấm gia đình, mùi rơm rạ, bóng dáng của bà, của mẹ qua bao mùa mưa nắng...
Podcast Tản văn: Mùa gieo hạt

Podcast Tản văn: Mùa gieo hạt

Khi tháng Chạp về, đất trời lắng lại, người nông dân bắt đầu mùa gieo hạt mới, gửi xuống đất niềm tin bền bỉ về vụ mùa tốt tươi.