Đảng Cộng sản Việt Nam luôn chú trọng công tác tuyên giáo và dân vận - điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng và củng cố, thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
Sự gắn bó giữa công tác tuyên giáo và dân vận không chỉ làm cho nghị quyết, chỉ thị, chương trình hành động, chính sách của Đảng, Nhà nước thấm sâu trong tư tưởng để khơi dậy quyết tâm hành động của mỗi người dân, mà còn biến ý chí, niềm tin đó thành hành động cách mạng đúng đắn trong thực tiễn.
Trong bối cảnh hiện nay, công tác tuyên giáo và dân vận có nhiều yếu tố thuận lợi từ phía khách quan và chủ quan. Trong đó, tình hình quốc tế có nhiều tác động tích cực tới quá trình phát triển đất nước; cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tạo điều kiện thuận lợi thực hiện công tác tuyên giáo và dân vận của Đảng trong bối cảnh mới.
Đặc biệt, những thành tựu của công cuộc đổi mới đã tăng cường vị thế quốc gia, khẳng định và nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng. Nếu như năm 1986 quy mô nền kinh tế mới đạt 8 tỷ USD/năm thì đến năm 2024 đã đạt 476,3 tỷ USD, đứng thứ 33 trên thế giới. Đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân đã được cải thiện rõ rệt. Xếp hạng về phát triển bền vững của Việt Nam đã tăng từ thứ 88 năm 2016 lên thứ 54 năm 2024, cao hơn nhiều so với các nước có cùng trình độ phát triển kinh tế. Đặc biệt, các chỉ số về con người, phúc lợi xã hội được cải thiện. Việt Nam đã hoàn thành trước hạn nhiều chỉ tiêu trong mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và được Liên hợp quốc công nhận là một trong những nước đi đầu trong nỗ lực thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Để hiện thực hóa chủ trương đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, Đảng và Nhà nước đã thực hiện các chủ trương, biện pháp rất quyết liệt, nhiều chuyển đổi mang tính cách mạng như: sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Bộ Chính trị khóa XII; quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; ban hành “bộ tứ trụ cột” (Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân), tiếp tục cải cách thể chế, xây dựng kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh...
Tuy vậy, công tác tuyên giáo và dân vận trong bối cảnh hiện nay còn một số khó khăn, phức tạp do cục diện thế giới có nhiều diễn biến khó lường; mặt trái từ khoa học, công nghệ; đất nước đang đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn cần giải quyết, chứa đựng các yếu tố dễ bị khai thác, lợi dụng; các vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên tác động tiêu cực đến niềm tin của Nhân dân.
Trước thực trạng trên, việc đổi mới công tác tuyên giáo và dân vận là đòi hỏi tất yếu. Trước hết, phải tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị về công tác tuyên giáo và dân vận trong tình hình hiện nay. Nhận thức đúng đắn của các cấp ủy, hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên là tiền đề, điều kiện để mỗi cá nhân, tổ chức xác định trách nhiệm, chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ công tác tuyên giáo, dân vận, đặc biệt là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Điều này đã được 72,9% ý kiến đồng ý trong một cuộc điều tra xã hội học mới đây.
Thứ hai, nâng cao năng lực của các tỉnh ủy viên, thành ủy viên trong công tác lãnh đạo nói chung và công tác tuyên giáo, dân vận nói riêng. Các tỉnh ủy, thành ủy với tư cách là chủ thể định hướng, chỉ đạo và tổ chức triển khai các nhiệm vụ gắn với các lĩnh vực. Bởi vậy, trình độ, năng lực của tỉnh ủy viên, thành ủy viên sẽ quyết định đến chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện nhiệm vụ trong toàn đảng bộ.
Các đồng chí ủy viên BCH đảng bộ các tỉnh, thành phố cũng là tấm gương trong công tác, có tác động, lan tỏa tới toàn thể tổ chức đảng cấp dưới, các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, nâng cao mọi mặt cả về phẩm chất, uy tín, năng lực nói chung, năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng nói riêng của các tỉnh ủy viên, thành ủy viên là yếu tố rất quan trọng.
Thứ ba, nâng cao chất lượng các ban tham mưu, giúp việc cho tỉnh ủy, thành ủy; đồng thời, lãnh đạo xây dựng và phối hợp các lực lượng tham gia vào công tác tuyên giáo, dân vận. Trong bối cảnh mới, lực lượng chuyên trách, nòng cốt càng phải được nâng tầm để đáp ứng ngày càng cao do nhiệm vụ chính trị ngày càng nặng nề, sự chống phá của các thế lực thù địch ngày càng quyết liệt.
Xác định và phân công rõ trách nhiệm của từng lực lượng chuyên trách, nòng cốt từ cấp tỉnh tới cơ sở trong thực hiện nhiệm vụ của Đảng. Bên cạnh Ban Chỉ đạo 35 làm nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn, xây dựng chương trình, kế hoạch và phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng khác có vai trò quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Phân công rõ trách nhiệm của từng nhóm cán bộ nòng cốt, cụ thể. Chú trọng lựa chọn, xây dựng nhóm chuyên gia, xung kích đủ năng lực tham gia nhiệm vụ. Cần lựa chọn những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trách nhiệm với tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, cả tiêu chí về sức khỏe và năng lực.
Thứ tư, phát huy vai trò của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia tích cực, hiệu quả công tác tuyên giáo, dân vận. Với tư cách là đảng cầm quyền, lãnh đạo thông qua Nhà nước là phương thức lãnh đạo cơ bản, chủ yếu. Công tác tuyên giáo, dân vận không chỉ là nhiệm vụ riêng của cấp ủy các cấp mà cần phải thể chế hóa thông qua hoạt động của chính quyền các cấp. Trên thực tế, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh góp phần quản lý, phát triển KT-XH, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, là cơ sở vững chắc cho công tác tuyên giáo, dân vận của Đảng.
Trong khi đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội là bộ phận cấu thành quan trọng hệ thống chính trị của các tỉnh, thành phố. Đây là lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trong phòng, chống âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phản động, cơ hội chính trị. Để tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, cần chú ý một số nhiệm vụ căn cốt và có tính thực tiễn cao nhằm đáp ứng được yêu cầu của công tác tuyên giáo và dân vận trong tình hình mới.
Công tác tuyên giáo và dân vận có vai trò quan trọng, trực tiếp góp phần vào quá trình đổi mới tư duy, hình thành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước sâu rộng trong các tầng lớp Nhân dân, giáo dục, bồi dưỡng, xây đắp và củng cố niềm tin, định hướng giá trị, xây dựng thế giới quan khoa học cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân; thúc đẩy các hành động tích cực, sáng tạo nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đổi mới công tác tuyên giáo và dân vận là yêu cầu rất quan trọng, cần triển khai thực hiện với nhiều giải pháp đồng bộ trong giai đoạn mới.
