Thực hiện chương trình giảm nghèo bền vững, xã Kỳ Xuân xác định phát triển nghề truyền thống là một trong những hướng đi chủ lực của địa phương. Từ việc tận dụng lợi thế sẵn có, xã đã tạo điều kiện để người dân có việc làm ổn định, nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên thoát nghèo.
Tại thôn Nam Tiến, gia đình bà Bùi Thị Tú vẫn duy trì nghề làm bánh tày Voi suốt gần 40 năm nay. Trong căn bếp nhỏ, ngày nào bà cũng chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh để kịp giao cho các chợ trong vùng.
“Bánh tày Voi được làm từ những nguồn nguyên liệu giản đơn, gần gũi là đậu xanh, thịt lợn, mỡ hành, gạo nếp trắng... và gói bằng lá chuối rừng. Mỗi ngày tôi gói khoảng 100 chiếc bánh, cung cấp cho các chợ trên địa bàn. Nghề này tuy vất vả nhưng nhờ đó vợ chồng tôi nuôi được 5 người con ăn học, có việc làm ổn định,” bà Tú chia sẻ.
Nghề làm bánh ở Kỳ Xuân không chỉ giúp người dân có thêm thu nhập mà còn giữ được nét ẩm thực đặc trưng của địa phương. Nhiều hộ dân trong xã đã học nghề từ thế hệ trước, tiếp tục duy trì và phát triển để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhất là vào dịp lễ, tết.
Ở thôn Phương Giai, nghề sản xuất bún, bánh phở được duy trì ổn định từ hàng chục năm nay. Gia đình ông Cao Đình Hào là một trong những hộ đầu tiên đầu tư máy móc hiện đại, thay thế phương pháp thủ công trước đây.
Ông Hào cho biết: “Trước kia làm thủ công, năng suất thấp và vất vả. Từ khi có máy xay bột, ép bún, công việc nhẹ hơn mà sản phẩm đều, sạch hơn. Mỗi ngày chúng tôi xuất bán 3-4 tạ bún, bánh phở, cao điểm lễ tết có thể đạt 1 tấn/ngày. Cơ sở cung cấp bún, bánh phở cho các nhà hàng và chợ trong xã và khu vực lân cận. Doanh thu mỗi tháng khoảng 120 triệu đồng, lợi nhuận đạt khoảng 40%. Nhờ đó, gia đình có điều kiện xây nhà, nuôi con học hành”.
Toàn thôn Phương Giai hiện có khoảng 15 hộ theo nghề làm bún, bánh phở, bánh đa. Các cơ sở đều hoạt động quanh năm, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động tại địa phương. Đây được xem là một trong những hướng phát triển kinh tế hiệu quả của người dân Kỳ Xuân trong những năm gần đây.
Cùng với các nghề làm bún, bánh, nghề chế biến nước mắm truyền thống cũng được người dân Kỳ Xuân duy trì và mở rộng.
Tại thôn Xuân Phú, thương hiệu nước mắm Phú Khương đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Mùi thơm đặc trưng, vị mặn mòi đậm đà… của sản phẩm là kết quả của quá trình ủ chượp tỉ mỉ, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình truyền thống.
Bà Nguyễn Thị Khương - Giám đốc HTX thu mua và chế biến thuỷ hải sản Phú Khương cho biết: “Trước đây, chúng tôi sản xuất theo kinh nghiệm của cha ông, quy mô nhỏ nên sản lượng không đáng kể. Khi thành lập HTX, chúng tôi chú trọng đầu tư bể ủ, hệ thống chiết rót, đóng chai, đồng thời đăng ký nhãn hiệu sản phẩm để thuận lợi hơn trong tiêu thụ. Ngoài ra, HTX còn được hỗ trợ nhận diện và quảng bá thương hiệu thông qua thiết kế logo, tem nhãn sản phẩm, tham gia các hội chợ trưng bày sản phẩm... Nhờ những nỗ lực đó, nước mắm Phú Khương ngày càng được khách hàng tin tưởng, tiêu thụ không chỉ trong tỉnh mà còn mở rộng ra trên địa bàn cả nước. Đặc biệt, sản phẩm nước mắm Phú Khương đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao của tỉnh từ năm 2021".
Được biết, trước đây, cơ sở chỉ làm quy mô nhỏ lẻ, mỗi năm thu mua khoảng 20 tấn cá. Đến khi thành lập HTX (năm 2015), sản lượng tăng nhanh, chất lượng sản phẩm ngày càng ổn định. Hiện nay, HTX thu mua hơn 500 tấn cá/năm, sản xuất khoảng 400.000 lít nước mắm, tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động cùng hơn 20 lao động thời vụ.
Theo bà Nguyễn Thị Khương, việc giữ nghề truyền thống không chỉ là cách mưu sinh mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo bền vững của địa phương.
Bà Khương chia sẻ: “Nhờ phát triển nghề làm nước mắm, nhiều hộ dân trong xã có việc làm ổn định, thu nhập khá, đời sống được cải thiện rõ rệt. Chúng tôi mong muốn sản phẩm nước mắm Phú Khương không chỉ là món gia vị quen thuộc trong bữa cơm mà còn trở thành thương hiệu đặc trưng của vùng biển Hà Tĩnh. Thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ để tạo thêm sinh kế cho người dân, góp phần phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững.”
Theo thống kê, toàn xã Kỳ Xuân hiện có 23 cơ sở sản xuất trong các lĩnh vực chế biến thực phẩm, làm bánh, làm bún, sản xuất nước mắm... Các cơ sở này tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động, góp phần quan trọng trong công tác giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.
Nhờ đó, đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của địa phương giảm chỉ còn hơn 3,4%. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 54 triệu đồng/năm. Nhiều hộ trước đây thuộc diện khó khăn nay đã có việc làm ổn định, xây dựng được nhà cửa khang trang, cuộc sống khấm khá...
Địa phương có nhiều nghề truyền thống được hình thành từ lâu đời, bởi vậy, chúng tôi xác định đây là hướng phát triển kinh tế bền vững, phù hợp với điều kiện của xã. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục khuyến khích người dân duy trì và phát triển các nghề truyền thống, đồng thời chú trọng xây dựng thương hiệu, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hướng tới phát triển theo chuỗi giá trị.
