Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, các ngành liên quan đến công nghệ cao và hạ tầng hiện đại đang thu hút sự quan tâm của thí sinh. Tuy nhiên, đây cũng là những lĩnh vực đòi hỏi năng lực chuyên môn cao và quá trình đào tạo khắt khe.
Vi mạch, Bán dẫn
Vi mạch, bán dẫn là một lĩnh vực kỹ thuật công nghệ cao, tập trung vào thiết kế, chế tạo, kiểm thử và ứng dụng các vi mạch tích hợp (IC - Integrated Circuits) - thành phần cốt lõi trong các thiết bị điện tử hiện đại như điện thoại thông minh, máy tính, ô tô, thiết bị y tế và hệ thống tự động hóa.
Tại Việt Nam, ngành Bán dẫn được xác định là ngành công nghiệp trọng điểm, với chiến lược phát triển nguồn nhân lực, đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Chính phủ đã đặt mục tiêu đào tạo 30.000-50.000 kỹ sư và chuyên gia trong lĩnh vực này đến năm 2030, mở ra cơ hội lớn cho sinh viên theo học chuyên ngành này.
Nhiều trường đại học đã triển khai chương trình đào tạo về lĩnh vực này, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội)...
Các ngành đào tạo bao gồm Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano, Công nghệ bán dẫn, Thiết kế vi mạch, Công nghệ vật liệu và Vi điện tử)... Mức học phí năm học 2026-2027 dự kiến dao động từ 20,9-94,8 triệu đồng.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, điện tử và các ngành công nghiệp liên quan; làm nghiên cứu viên vật lý, công nghệ, kỹ thuật; trở thành giảng viên, giáo viên...
Giao thông tiên tiến
Thực tế cho thấy nhu cầu đào tạo về công nghệ đường sắt hiện đại, đường sắt tốc độ cao đang tăng mạnh. Trong đó, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam yêu cầu nguồn nhân lực lớn và đa dạng để đảm bảo thành công. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao ở lĩnh vực này còn thiếu hụt nghiêm trọng.
Để đáp ứng nhu cầu nhân lực, mùa tuyển sinh 2026, Đại học Cần Thơ thông báo mở chuyên ngành Đường sắt tốc độ cao thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông.
Một số trường cũng đang đào tạo một số ngành liên quan tới metro. Cụ thể, Đại học Giao thông Vận tải đào tạo chuyên ngành Kỹ thuật phương tiện đường sắt tốc độ cao, Hệ thống điện đường sắt tốc độ cao, Đường sắt đô thị, Điều khiển và thông tin tín hiệu đường sắt hiện đại, Khai thác và Quản lý đường sắt tốc độ cao.
Đại học Giao thông vận tải TP.HCM có 2 chuyên ngành Xây dựng đường sắt - Metro và Xây dựng công trình giao thông đô thị. Đại học Xây dựng Hà Nội cũng đào tạo ngành Đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Khoa học vũ trụ
Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, trong đó lĩnh vực không gian, vũ trụ cũng được coi là ngành mũi nhọn.
Ngành Khoa học vũ trụ là lĩnh vực nghiên cứu về không gian ngoài Trái Đất và các hiện tượng, vật thể trong đó như hành tinh, ngôi sao, thiên hà, vệ tinh, cũng như công nghệ để khám phá và khai thác không gian.
Ngành này thường bao gồm các mảng chính như Thiên văn học, Vật lý thiên văn, Kỹ thuật hàng không vũ trụ, Công nghệ vệ tinh và viễn thám...
Dù còn khá mới mẻ ở Việt Nam, song đã có những cơ sở đào tạo tiên phong ngành Khoa học vũ trụ, xây dựng chương trình bài bản và hợp tác quốc tế mạnh mẽ như Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM)...
Thông tin tuyển sinh các ngành liên quan Khoa học vũ trụ năm 2026 cụ thể như sau:
Sau khi ra trường, sinh viên học ngành Khoa học vũ trụ có cơ hội làm việc trong các cơ quan nhà nước; các tổ chức kinh doanh dữ liệu vệ tinh và các ứng dụng liên quan; làm việc và nghiên cứu tại các viện và trung tâm lớn của quốc gia...
Các vị trí việc làm có thể kể đến như chuyên viên thiết kế, điều khiển, lắp ráp vệ tinh và tín hiệu vệ tinh; chuyên gia phân tích GIS, chuyên viên nghiên cứu; giảng viên giảng dạy trong các trường; tham gia các dự án nghiên cứu về môi trường và biến đổi khí hậu tại các tổ chức phi chính phủ...
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
