Lại "xôn xao" vận động tài trợ hoạt động giáo dục: Người trong cuộc nói gì?

Năm học này, Trường Mầm non Cẩm Bình (xã Cẩm Bình) xây dựng dự toán vận động tài trợ với tổng kinh phí hơn 177 triệu đồng để mua quạt ở một số phòng học, cỏ nhân tạo sân vui chơi vận động, một số cơ sở vật chất phục vụ bán trú. Theo đó, mức tối thiểu lớp 5 tuổi là 550.000 đồng/em, 4 tuổi là 620.000 đồng, 3 tuổi là 700.000 đồng và nhóm nhà trẻ là 720.000 đồng. Sau cuộc họp phụ huynh, nhiều ý kiến bày tỏ sự băn khoăn về việc nhà trường triển khai vận động tự nguyện nhưng lại quy định mức đóng tối thiểu theo từng độ tuổi.

Ông Hà Huy Sơn – Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Bình thông tin: “Đầu năm học 2025 – 2026, xã đã thành lập đoàn thẩm định, khảo sát cơ sở vật chất, đối chiếu với các hạng mục mà các trường đề xuất triển khai. Cùng với ban hành văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các trường triển khai vận động xã hội hoá theo quy định tại Thông tư số 16/2018-TT/BGDĐT ngày 3/8/2018 của Bộ GD&ĐT quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân (Thông tư 16) và Công văn số 5027/UBND-VX ngày 31/7/2019 của UBND tỉnh về việc hướng dẫn vận động tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản tài trợ cho cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, xã cũng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Qua kiểm tra, các trường đã tiến hành các bước theo quy định, có hồ sơ rõ ràng. Tiếc là trong quá trình phổ biến, định hướng còn thiếu rõ ràng, dẫn đến gây hiểu nhầm trong dư luận. Xã đã làm việc với các nhà trường để xác định nguyên nhân và có thông tin chính thức tới phụ huynh”.

Sự việc tương tự cũng xảy ra tại Trường Tiểu học Thạch Trung (phường Trần Phú), sau cuộc họp phụ huynh toàn trường ngày 18/10/2025. Nhà trường triển khai kế hoạch vận động tài trợ với tổng kinh phí hơn 466 triệu đồng, nhiều ý kiến phụ huynh không đồng tình khi chốt 550.000 đồng/em. Ngoài ra, phụ huynh cũng thắc mắc một số khoản dịch vụ như tiền nước uống, vệ sinh, giấy kiểm tra…

Cô Lê Thị Phương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Sau khi có ý kiến phản ánh, nhà trường đã tiếp thu và rà lại kế hoạch vận động tài trợ. Hiện nay, nhà trường chưa thu bất kỳ khoản nào. Việc triển khai kế hoạch vận động chỉ thực hiện khi có sự đồng thuận, tự nguyện của phụ huynh. Theo đó, căn cứ vào kế hoạch mua sắm và nguồn lực vận động được, chúng tôi sẽ thực hiện theo thứ tự ưu tiên. Riêng các khoản thu dịch vụ như: giấy kiểm tra, nước uống, vệ sinh... được thực hiện theo Nghị quyết số 107/2023/NQ-HĐND ngày 14/7/2023 của HĐND tỉnh về quy định các khoản thu và mức thu các dịch vụ phục vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục của nhà trường đối với cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh và các hướng dẫn của Sở GD&ĐT”.

Năm học này, Trường THCS Nguyễn Du (phường Thành Sen) xây dựng kế hoạch vận động tài trợ, ủng hộ đầu tư CSVC phục vụ dạy học cho nhà trường với tổng kinh phí là 808,75 triệu đồng. Các hạng mục vận động tài trợ gồm: 99 bộ bàn ghế học sinh, 9 Smart Tivi Qled 4K Samsung 65", bảng trượt thông minh, 10 cây bóng mát, trang trí 15 phòng học, thiết bị tập luyện ở nhà học đa chức năng, cải tạo bồn hoa… Nhà trường đã công khai hồ sơ liên quan trên website về kế hoạch vận động tài trợ năm học 2025 – 2026; công văn phê duyệt kế hoạch vận động tài trợ của UBND phường Thành Sen; thông báo vận động tài trợ và hướng dẫn thực hiện vận động tài trợ và quỹ cha mẹ học sinh từ ngày 16/9. Thế nhưng, ngày 18/10, kế hoạch vận động tài trợ được phổ biến tại cuộc họp phụ huynh đầu năm thì sau đó dư luận lại xôn xao, từ việc danh mục xin tài trợ cho một số thiết bị (ti vi) quá cao; kinh phí trang trí lớp học không cần thiết; cây xanh trong nhà trường chọn giáng hương chi phí cao…



Thầy Lê Ngọc Anh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Từ năm 2020 – 2025, Trường THCS Nguyễn Du được ngân sách nhà nước đầu tư 54 tỷ đồng xây dựng CSVC. Năm học 2025 – 2026, 2 công trình mới là dãy nhà 3 tầng nhà học (14 tỷ đồng), nhà học đa chức năng (12 tỷ đồng) được đưa vào sử dụng. Những danh mục trường xây dựng trong kế hoạch vận động tài trợ căn cứ vào thực tế của trường và các lớp học. Tại dãy nhà học mới đã được bố trí bàn ghế cũ chuyển vào nhưng chưa đủ do năm học này, trường tăng thêm 158 học sinh; 20 bộ bàn ghế đã hư hỏng, không thể sửa chữa; một số thiết bị phục vụ cho dạy học tại lớp học, nhà đa chức năng chưa được trang bị… Việc vận động tài trợ đến tất cả cá nhân, tổ chức, mạnh thường quân và phụ huynh. Nhà trường tổ chức ban tiếp nhận tài trợ đảm bảo quy trình, quy định. Giáo viên chủ nhiệm chỉ phổ biến kế hoạch; các khoản tiếp nhận bằng tiền thông qua số tài khoản được công khai và được thống kê, báo cáo. Kế hoạch được phụ huynh đồng tình”.

Cũng theo thầy Lê Ngọc Anh, ngoài các hạng mục trong kế hoạch, năm học này, Trường THCS Nguyễn Du không vận động gây quỹ hội cha mẹ học sinh, sổ liên lạc điện tử. Nhà trường cũng đã nhận 10 cây giáng hương do 1 doanh nghiệp tài trợ và đã trồng trong khuôn viên trường. Phần này được ghi rõ trong kế hoạch.

Chị T.T.H, phụ huynh ở phường Thành Sen cho biết: "Tâm lý của phụ huynh luôn mong muốn con mình được học tập, rèn luyện trong môi trường tốt nhất. Tôi thấy việc vận động tài trợ hỗ trợ hoạt động giáo dục không có gì là sai, song, cần phải bàn bạc kỹ, lấy tiêu chí vì con em lên đầu và phải được thực hiện minh bạch, dân chủ; nên bỏ tư tưởng chia đều theo lớp và tính bình quân trên học sinh. Nhà trường cũng nên phát huy nguồn lực từ doanh nghiệp, lồng ghép các dự án để bổ sung cơ sở vật chất".

Nội dung tiếp nhận tài trợ là khá cụ thể, các trường hoàn toàn có thể dựa trên khảo sát thực tế để xây dựng kế hoạch trình cấp trên phê duyệt và tiến hành vận động tài trợ phù hợp. Theo đó, các trường học cần tuân thủ quy trình, công khai, minh bạch kế hoạch, báo cáo về tình hình vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài trợ đến cơ quan quản lý thuộc thẩm quyền; có quyết toán và lộ trình sử dụng cơ sở vật chất được tài trợ. Cơ quan có thẩm quyền chỉ nên phê duyệt những hạng mục cần thiết, phù hợp và giám sát việc thực hiện đảm bảo quy định, đặc biệt cần tránh “cào bằng”.

Chủ trương vận động tài trợ trong giáo dục cần sự hiểu đúng, nhất là với các bậc phụ huynh học sinh, nhằm huy động tối đa nguồn lực để hoàn thiện cơ sở vật chất trường lớp, phục vụ nhu cầu học tập của chính con em mình và góp phần giảm áp lực đầu tư từ ngân sách nhà nước. Công tâm là cần thiết nhưng đừng vì “té nước theo mưa”, “hiệu ứng đám đông” gây nhiễu thông tin trong dư luận, làm suy giảm niềm tin của xã hội vào ngành giáo dục, gây tổn thương những người thực sự tâm huyết, tận tụy với sự nghiệp trồng người.