Tại Thanh Hóa, đoàn đã đến khảo sát mô hình trồng ổi lê Đài Loan trên đất lúa năng suất thấp của xã Ngọc Trạo. Đây là địa phương nổi tiếng với quá trình chuyển đổi thành công hàng trăm héc-ta đất trồng lúa, dứa, mía sang cây ăn quả. Từ năm 2025, xã Ngọc Trạo khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhất là tại những vùng đất chủ động nước và dễ chăm sóc. Đến nay, toàn xã có gần 500 hộ tham gia với hơn 150 ha ổi cho thu hoạch, sản lượng hằng năm đạt khoảng 6.000 tấn.
Theo lãnh đạo xã Ngọc Trạo, điểm khác biệt của mô hình trồng ổi là chi phí đầu tư thấp nhưng cho hiệu quả kinh tế vượt trội. Ông Bùi Văn Thuận - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Hiệu quả kinh tế từ trồng ổi cao gấp bốn lần trồng lúa. Từ năm thứ hai trở đi, mỗi sào mang lại 25 - 30 triệu đồng/năm. Giá ổi dao động từ 7.000 - 25.000 đồng/kg tùy thời điểm, trong khi chi phí đầu vào chỉ khoảng 2.500 - 3.500 đồng/kg. Hiệu quả này tạo động lực để người dân mở rộng mô hình và xây dựng liên kết sản xuất - tiêu thụ bền vững”.
Tận mắt chứng kiến những vườn ổi trĩu quả, nhiều người dân Thạch Hà bày tỏ niềm phấn khởi và hy vọng tìm được hướng thoát nghèo bền vững. Bà Lê Thị Liệu (thôn 13) cho biết: “Gia đình chủ yếu làm nông theo mùa vụ nên thu nhập bấp bênh. Quan sát mô hình thực tế, tôi thấy trồng ổi là hướng đi phù hợp. Kỹ thuật không quá phức tạp, đầu ra ổn định. Nếu được hỗ trợ về giống và kỹ thuật, gia đình tôi muốn áp dụng ngay để cải thiện cuộc sống”.
Không chỉ người dân, cán bộ thôn cũng đánh giá đây là mô hình có nhiều triển vọng. Ông Hồ Thế Thắng - Trưởng thôn, Chi hội trưởng Hội Nông dân thôn 14 nhận định: “Đất lúa ở thôn thường cho năng suất thấp, người dân ít mặn mà. Mô hình trồng ổi tại Thanh Hóa cho thấy cách làm bài bản, có liên kết tiêu thụ ổn định. Nếu áp dụng vào những vùng đất kém hiệu quả của Thạch Hà, tôi tin sẽ mở ra hướng phát triển mới cho người dân”.
Không chỉ tham quan tại Thanh Hóa, đoàn cũng đến thăm vườn ổi canh tác trên đất ruộng ở tỉnh Ninh Bình. Trong chuyến tham quan, đoàn được tiếp cận nhiều kỹ thuật mới, đặc biệt là công nghệ tưới tiết kiệm, phòng trừ sâu bệnh bằng chế phẩm sinh học, kỹ thuật bọc quả chống ruồi vàng và quy trình sản xuất sạch theo hướng VietGAP. Các kiến thức này được chia sẻ trực tiếp từ những hộ nông dân giàu kinh nghiệm, giúp bà con Thạch Hà hiểu rõ ứng dụng thực tiễn thay vì chỉ tiếp cận lý thuyết.
Ông Lê Văn Thuận - Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Hà chia sẻ: "Việc đưa người dân đi học hỏi mô hình hiệu quả là cách làm cần thiết trong giai đoạn chuyển đổi cây trồng hiện nay. Chúng tôi xác định trồng ổi là một trong những mô hình có thể áp dụng trên diện rộng, nhất là ở các vùng đất lúa cho hiệu quả thấp. Sau tham quan, UBND xã đã chỉ đạo phòng, ngành chức năng xây dựng dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi cây trồng đối với diện tích đất kém hiệu quả trên địa bàn để trình tại kỳ họp HĐND xã sắp tới. Thời gian tới, xã tiếp tục tổ chức các đoàn tham quan, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, giống, hướng dẫn quy trình sản xuất để bà con yên tâm triển khai, đảm bảo hiệu quả kinh tế và giảm nghèo bền vững".
Chuyến tham quan mô hình trồng ổi tại Ninh Bình và Thanh Hóa được xem là bước đi quan trọng, tạo sự đồng thuận và nâng cao nhận thức của người dân về chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Những kiến thức, kinh nghiệm học hỏi được sẽ giúp người dân Thạch Hà chủ động hơn trong việc thay đổi phương thức sản xuất, khai thác hiệu quả đất đai và từng bước nâng cao thu nhập.
Với sự quyết tâm của chính quyền địa phương và tinh thần mạnh dạn thử nghiệm của người dân, mô hình trồng ổi trên đất lúa kém hiệu quả đang mở ra hy vọng về sự thay đổi rõ nét trong đời sống người dân Thạch Hà. Trong tương lai gần, những thửa ruộng từng bị bỏ hoang hoặc cho năng suất thấp có thể được “đánh thức”, trở thành những vườn ổi trù phú, góp phần tạo sinh kế ổn định và phát triển bền vững cho người dân nơi đây.
