Quả thật, mùa hè của con cũng là nỗi niềm của cha mẹ, nhất là với các gia đình ở thành phố. Trẻ ở quê coi vậy mà sướng. Mùa hè là mùa chơi và chơi, chơi đến hết mùa hè. Còn trẻ thành phố thì mùa hè là mùa học thêm, không thì cũng chỉ ở nhà một mình hoặc với ông bà. Hết! Phụ huynh ở thành phố còn phải đi làm, đâu thể xin nghỉ một tháng để chơi hè cùng con.
Tâm trạng thảng thốt đó như lây sang tôi. Tôi cũng chưa biết làm gì với hai cậu con trai nhỏ cho qua mùa hè. Cũng như ngày thường, con tôi đi học bất kể thứ Hai hay thứ Bảy. Đi học thì cũng được chơi với bạn, được cô bày trò chơi, dạy viết chữ, dạy đàn, dạy hát... Nhưng, nếu chỉ vậy thôi thì thế giới quan của con không được mở rộng, chỉ từ trường về nhà và ngược lại, thêm một chút cũng chỉ loanh quanh vài điểm vui chơi trong thành phố.
Nỗi niềm đó lại lan người bạn khác. Anh thấy áy náy vì hai đứa nhỏ nhà anh đã bị mẹ “xếp lịch” học đầy kín. Con gái anh học rất tốt và vì vậy mà mẹ dồn hết bao nhiêu kỳ vọng lên đôi vai gầy guộc của nó. Con bé già trước tuổi thấy rõ, mới 8 tuổi mà đã đeo kính 6 độ. Học ngày học đêm, hết toán đến tiếng Anh, hết đàn đến múa!
Nhớ mùa hè 14 năm trước, tôi đang là một cô gái 16, được mẹ cho tham gia lớp gia chánh ở trường, do các anh chị Mùa hè xanh về dạy. Năm đó, tôi trọn một tháng tôi cứ sáng đi, tối về theo các hoạt động từ học đến dạy kèm mấy đứa nhỏ, từ nấu ăn đến văn nghệ.
Mùa hè xanh năm đó kết thúc, tôi xuống 3 ký. Mẹ xót con gái nhưng vẫn cho đi. Đó cũng là mùa hè đầu tiên và nối tiếp nhiều mùa hè sau đó, tôi năng nổ hoạt động hầu hết các phong trào đoàn hội. Đơn giản, chỉ để có được mùa hè ý nghĩa!
Làm thế nào để mùa hè của con thật “đáng giá”? Đó là câu hỏi làm đau đầu mọi phụ huynh, một bài toán không có đáp án chung. Để giải được bài toán này, việc đầu tiên là phụ huynh phải dành thời gian cho con, mọi thứ tính sau. Còn ít thời gian thì đi chơi gần. Có thể dẫn con tham quan rừng Nam Cát Tiên, vào sở thú, đến các nông trại tập trồng trọt. Để con được gần thiên nhiên hơn, cân bằng thế giới quan hơn. Để con biết, cuộc sống không chỉ có nhà hộp, chung cư hay những cao ốc.
Ở thành phố điều kiện khác với thôn quê, cha mẹ có thể đưa con đến các thư viện. Thư viện Idecaf mở liên tục, trừ ngày thứ Hai. Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM có hẳn một không gian dành cho thanh thiếu niên. Nếu con trong độ tuổi tiểu học thì càng nên đưa đến đó vì có đủ thứ từ sách, vở, tô màu, tô tượng đến sách ngoại văn.
Mùa hè còn là thời điểm tốt nhất để rèn con những nề nếp sinh hoạt. Sao ta không thử hỏi: “Con sẽ làm gì nếu có một ngày nghỉ?” Chắc chắn con sẽ có cả một danh sách những việc muốn làm. Khôi, con tôi, mê ngồi viết chữ. Con viết tay trái, viết chậm nhưng lại rất thích viết. Mẹ bảo đừng viết cũng không chịu. Con nhà hàng xóm của tôi lại thích vẽ, miệt mài với những truyện tranh của mình. Có khi cha mẹ tắt đèn, con lại xuống bếp cặm cụi vẽ tiếp.
Con chị đồng nghiệp của tôi thì mê đọc sách. Con bé là người hiếm hoi phàn nàn với tôi: “Chưa thấy ai như mẹ con, cấm con đọc sách”. Tôi đành giải thích theo kiểu, chắc mẹ lo cho đôi mắt của con ấy mà. Trẻ con nào cũng sẽ mê sách nếu cha mẹ chịu dành thời gian tập cho con làm quen với sách.
Không chỉ mùa hè mà tất cả các mùa, cha mẹ đều nên dành thời gian cho con đọc sách. Hè chỉ là lúc các con có nhiều thời gian hơn mà thôi. Muốn con đọc sách, tất nhiên cha mẹ phải đọc. Con còn nhỏ thì chọn dòng sách “khám phá”, tức là vừa “khám” vừa “phá” sách.
Những quyển sách đó không chỉ có chữ, mà còn phải nhiều hình ảnh, màu sắc. Sách không chỉ để đọc mà còn tương tác. Con có thể mở, đóng, hoặc làm bất kỳ điều gì con thích; thậm chí vẽ hoặc viết lên sách. Cha mẹ đừng tiếc, đừng la mắng hay ngăn cản con. Hãy để con chơi cùng sách, vì con chơi nghĩa là con đã bắt đầu thích rồi.
Một loại sách cũng cần chú ý là truyện cổ tích. Nhà bác học thiên tài Einstein từng khẳng định: “Nếu bạn muốn lũ trẻ nhà bạn thông minh, hãy kể cho chúng nghe truyện cổ tích. Nếu bạn muốn chúng thông minh hơn nữa, hãy kể nhiều truyện cổ tích hơn”.
Mùa hè chỉ còn vỏn vẹn 2 tuần nhưng chỉ quan tâm một chút, dành một ít thời gian cho con, bạn sẽ thấy chưa có gì là trễ cả. Hãy để trẻ có một mùa hè thật sự như chúng ta đã từng có.
