Xã Sơn Tiến hiện có hơn 1.300,5 ha rừng, trong đó gồm 1.124,6 ha rừng phòng hộ và khoảng 175,9 ha rừng sản xuất. Thời gian trước đây, địa phương này thường là “điểm nóng” về cháy rừng ở Hương Sơn. Do đó, đầu năm 2023, Hạt Kiểm lâm huyện Hương Sơn đã phối hợp cùng UBND xã Sơn Tiến vận động các hộ nhận khoán rừng lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các cửa rừng.
Đến nay, toàn xã có 5 mắt camera, được lắp đặt tại các cửa rừng lớn, có nhiều người ra vào để giám sát các hoạt động và phát hiện kịp thời khi xảy ra sự cố cháy rừng.
Tại thôn Tân Tiến, để bảo vệ hơn 70 ha rừng trồng theo Dự án JICA và rừng hộ dân tự bỏ vốn trồng, 11 hộ dân trong thôn đã đầu tư kinh phí để lắp đặt hệ thống camera 360 độ, theo dõi bao quát toàn bộ rừng được giao khoán với tổng chi phí hơn 5 triệu đồng và 1 triệu đồng/năm cho dịch vụ kết nối internet.
“Sau khi được địa phương vận động, gia đình tôi cùng 10 hộ dân có rừng tại khu vực thôn Tân Tiến đã hội ý cùng nhau, đóng góp kinh phí để lắp camera tại lối vào rừng. Từ khi có “mắt thần”, chúng tôi có thể giám sát từ xa số lượng người đi vào rừng và phát hiện kịp thời các sự cố. Camera có thể xoay 360 độ nên bao quát được cả diện rừng xung quanh khu vực”, bà Hồ Thị Liên – chủ hộ nhận khoán bảo vệ rừng tại thôn Tân Tiến chia sẻ.
Với hơn 10 ha rừng thông lấy nhựa và rừng trồng keo (nhiều nhất trong 11 hộ), bà Liên luôn đặt vấn đề an ninh lên hàng đầu. Từ khi có hệ thống camera, việc giám sát rừng của bà trở nên dễ dàng hơn. Đặc biệt, vào thời kỳ nắng nóng cao điểm, bà thường xuyên kiểm tra tổng thể khu vực nhằm phát hiện sớm nhất khi xảy ra sự cố cháy rừng để ngăn chặn kịp thời.
Được giao hơn 250 ha rừng, 60 hộ dân ở thôn Vực Rồng cũng đã trang bị hệ thống camera giám sát tại cửa rừng. Nhờ đó, việc truy vết số lượng người ra, vào rừng trở nên dễ dàng hơn, ngăn chặn kịp thời những đối tượng xấu vào rừng với mục đích phá hoại.
“Từ khi đưa hệ thống camera giám sát ở cửa rừng vào hoạt động, chúng tôi đều yên tâm, giảm bớt thời gian trực gác tại rừng”, anh Bùi Đức Dần – chủ hộ nhận khoán bảo vệ rừng tại thôn Vực Rồng cho hay.
Gia đình anh Dần hiện quản lý 10 ha rừng phòng hộ và rừng keo, trong đó, rừng keo chiếm gần 7 ha. Trước đây, để bảo vệ diện tích rừng, anh cùng gia đình thường xuyên phải vào rừng để trực gác, nhất là vào mùa nắng nóng, dễ gây hỏa hoạn. Còn bây giờ, sau khi lắp camera giám sát, anh có thể theo dõi mọi diễn biến ngay từ cửa rừng và báo ngay cho lực lượng chức năng nếu có đối tượng lạ mặt hoặc khả nghi đi vào khu vực.
Hiện nhiều chủ hộ nhận khoán bảo vệ rừng trên địa bàn xã Sơn Tiến đang tích cực trang bị các hệ thống giám sát nhằm bảo vệ diện tích rừng được giao chăm sóc và sản xuất. Theo khảo sát, chi phí lắp đặt hệ thống camera và duy trì dao động từ 3-6 triệu đồng/điểm, được chia đều cho các hộ dân có rừng trong khu vực. Hình ảnh từ camera được kết nối vào thiết bị di động của người dân và hệ thống giám sát của Công an xã Sơn Tiến.
Toàn huyện Hương Sơn có 84.000 ha rừng, trong đó có 65.000 ha rừng tự nhiên, còn lại là rừng trồng. BQL Rừng phòng hộ Ngàn Phố chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ 25.000 ha, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp & Dịch vụ Hương Sơn quản lý 19.600 ha, Vườn quốc gia Vũ Quang 7.000 ha; số còn lại thuộc các tổ chức và các hộ gia đình trên địa bàn huyện.
Mô hình camera tự quản bảo vệ rừng được thí điểm tại xã Sơn Tiến từ đầu năm 2023. Từ đó, công tác bảo vệ rừng, ngăn ngừa lâm tặc, phát hiện cháy rừng được thực hiện khá hiệu quả. Cũng từ mô hình này, lượng công việc của các cán bộ kiểm lâm được giảm tải đáng kể.
Hiện, chúng tôi đã phối hợp cùng UBND huyện Hương Sơn để rà soát tình hình thực tế cũng như nhu cầu của người dân để nhân rộng mô hình này. Với 13 xã trên địa bàn cùng 2 chủ rừng lớn (BQL Rừng phòng hộ Ngàn Phố và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp & Dịch vụ Hương Sơn), ước tính cần 39 mắt camera để lắp đặt tại các điểm trọng yếu trên toàn huyện.
