Hàng trăm ha rừng ngập mặn ở hạ du sông Nghèn (thuộc các xã Đông Kinh, Thạch Hà, Lộc Hà và phường Trần Phú) bị hư hại nặng, trong đó có khoảng 8 – 10 ha bị gãy đổ hoàn toàn. Quang cảnh những cánh rừng từng xanh mướt, tràn đầy sức sống nay trở nên hoang tàn, thân gãy, cành trụi, gốc bị xói lở. Nhiều khu vực trồng đước, sú, vẹt, bần hàng chục năm tuổi ở Cửa Sót (1,5 ha), gần cầu Hộ Độ (2 ha) và vùng ven các xã Thạch Sơn, Thạch Long, Hộ Độ (cũ) bị tàn phá nặng nề.
Anh Trần Văn Nghĩa, thôn Xuân Hòa (xã Lộc Hà) xót xa nói: “Làng mạc, đồng ruộng, khu nuôi trồng thủy sản của chúng tôi bao năm nay được rừng ngập mặn che chở. Sau bão, nhiều cây bị gãy đổ, rễ trốc lên, nước cuốn trôi từng mảng rừng. Đây là cánh rừng quý, được trồng và bảo vệ suốt nhiều năm, nếu mất đi thì rất khó khôi phục. Mong các cấp, ngành sớm vào cuộc để bảo vệ phần còn lại.”
Theo anh Trần Huy Tâm - cán bộ kiểm lâm phụ trách địa bàn (Hạt Kiểm lâm Thạch Hà) cho biết: Các cánh rừng ngập mặn ở hạ du sông Nghèn vốn đã bị bào mòn, nay càng tổn thất nặng nề hơn sau hai trận bão vừa qua. Chúng tôi đang phối hợp với chính quyền địa phương kiểm đếm, đánh giá mức độ thiệt hại, đồng thời vận động người dân thu dọn, chăm sóc, theo dõi hiện trạng để có phương án khắc phục phù hợp”.
Cũng theo anh Tâm, việc phục hồi rừng ngập mặn hiện gặp nhiều khó khăn. Rừng bị thiệt hại lớn, thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp; trong khi đó, rừng giao cho cộng đồng quản lý, không mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp nên người dân chưa thật sự quan tâm chăm sóc.
Không chỉ riêng khu vực sông Nghèn mà toàn bộ 690 ha rừng ngập mặn ven biển Hà Tĩnh, đặc biệt ở 4 cửa sông lớn Cửa Hội, Cửa Sót, Cửa Nhượng, Cửa Khẩu đều chịu ảnh hưởng nặng nề của bão số 5, bão số 10 và các đợt triều cường gần đây. Trung bình, mỗi cửa sông có 4 – 5 ha rừng hư hại nặng (gãy thân, xói gốc, bật rễ), nhất là ở vùng chịu gió mạnh và dòng chảy xiết. Việc phục hồi đang diễn ra chậm do thêm nhiều yếu tố bất lợi khác như nguồn nước ngọt hóa, giáp xác gây hại, thủy triều cuốn trôi cây non.
Ông Nguyễn Tiến Thăng, tổ dân phố Tam Hải (phường Hải Ninh) chia sẻ: “Rừng ngập mặn dọc Lạch Khẩu không chỉ là bức tường chắn sóng, giảm thiểu thiên tai mà còn tạo cảnh quan, môi trường sinh thái. Nhưng mấy năm nay, diện tích rừng bị bào mòn, thu hẹp dần; sau bão, cây khô héo, sức sống giảm sút. Việc hồi sinh sẽ rất gian nan, nên cần sự chung tay của cả cộng đồng và các cấp, ngành.”
Những cánh rừng ngập mặn – “lá phổi xanh” của vùng cửa sông ven biển đang gồng mình sau bão. Sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của chính quyền và người dân sẽ là chìa khóa để rừng hồi sinh, tiếp tục phát huy vai trò phòng hộ, bảo vệ môi trường và sinh kế cộng đồng.
