Nhượng Bạn - vùng quê văn hóa

Miền quê văn hóa cách mạng

Xã Nhượng Bạn (từ năm 1956 lại nay là xã Cẩm Nhượng) tương truyền được thành lập vào thế kỷ XVII. Theo truyền ngôn, từ xa xưa, cư dân sông nước đến đỗ thuyền rồi trú ngụ trên bãi Kỳ La (nay là Cửa Nhượng) và được người dân sở tại nhường cho rẻo đất mé cửa biển để định cư. Bởi vậy, cái tên Nhượng Bạn có ý nghĩa là “bờ đất được nhượng lại”.

Cách đây gần 700 năm, cư dân sông nước đến đỗ thuyền rồi trú ngụ trên bãi Kỳ La (nay là Cửa Nhượng) và được người dân sở tại nhường cho rẻo đất mé cửa biển để định cư nên vùng đất này có tên Nhượng Bạn.

Trải qua biến động thăng trầm hàng trăm năm lịch sử, những dấu tích văn hóa vẫn còn lưu giữ ở Nhượng Bạn là minh chứng cụ thể, sinh động cho bề dày văn hóa và đời sống tinh thần của người dân nơi đây.

Nhượng Bạn “đất chật, người đông” nhưng có đến 20 ngôi chùa, đình, miếu, trong đó phải kể đến chùa Yên Lạc cổ kính đã được công nhận là di sản văn hóa lịch sử cấp quốc gia.

Chùa Yên Lạc - di sản văn hóa lịch sử cấp quốc gia tại Cẩm Nhượng.

Ngoài ra, Nhượng Bạn còn có đền Cả, đền Thượng Phủ, miếu Ngư Ông, miếu Văn Hiền... Mới đây, lễ hội cầu ngư Nhượng Bạn được Bộ VH-TT&DL công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia càng khẳng định đây là miền đất giàu giá trị văn hóa.

Lễ rước Ngư Ông ra biển trong Lễ hội Cầu ngư Nhượng Bạn năm 2018 (Ảnh tư liệu: Hương Thành)

Không chỉ là miền đất văn hóa, Nhượng Bạn còn là vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930 - 1931, ngày 30/6/1930, tại nhà ngang cố Phạm Mỹ, Chi bộ Đảng Cộng sản được thành lập ở Nhượng Bạn.

Từ đó, dưới ánh sáng soi đường của Đảng, nông dân, ngư dân Nhượng Bạn đã liên tiếp đấu tranh đòi quyền lợi dân sinh, dân chủ.

Xã Cẩm Nhượng được phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động vì lập nhiều thành tích trong kháng chiến.

Trong phong trào cách mạng khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945, Nhượng Bạn là đầu mối trung tâm phong trào khởi nghĩa của tỉnh Hà Tĩnh. Tại đây, vào đêm 13/8/1945, cuộc họp Việt Minh Nam Hà được tổ chức tại nhà ông Nguyễn Xuân Bường gồm 30 đại biểu ở tỉnh và 4 huyện trong phân khu bàn nhiều quyết sách cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh.

Chiều 17/8/1945, tại sân Cồn Mom, hàng nghìn người dân Nhượng Bạn kéo về đấu tranh và trở thành địa phương đầu tiên của huyện Cẩm Xuyên giành chính quyền về tay Nhân dân.

Ông Nguyễn Trọng Hợp (thôn Xuân Nam, xã Cẩm Nhượng) nhớ lại ký ức thời thanh niên sôi nổi tham gia các phong trào cách mạng.

Năm nay đã 94 tuổi đời nhưng lão ngư Nguyễn Trọng Hợp (thôn Xuân Nam, xã Cẩm Nhượng) vẫn nhớ như in khí thế hào hùng của thời thanh niên sôi nổi tham gia các phong trào cách mạng.

Cụ Hợp chia sẻ: “Trong kháng chiến chống Pháp, Cửa Nhượng là địa điểm bị quân giặc dội bom đánh phá ác liệt. Nhượng Bạn lúc bấy giờ có lực lượng dân quân tự vệ rất hùng hậu, không kể già trẻ, gái trai đều tham gia. Thời ấy, giữa sự sống và cái chết cận kề nhưng tất cả đều hăng hái chiến đấu vì mục tiêu giành độc lập cho dân tộc”.

Xã Cẩm Nhượng được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận Làng xã văn hóa năm 1996.

Bước sang giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, người dân Cẩm Nhượng vừa dốc sức chi viện cho tiền tuyến, vừa khẩn trương khôi phục và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương và đạt được nhiều thành tích đáng phấn khởi.

Vững vàng trên đường đổi mới

Phát huy truyền thống đáng tự hào, trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, miền quê cách mạng Cẩm Nhượng đã và đang đổi thay tích cực, đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao.

Ngư dân xã Cẩm Nhượng trúng đậm cá vàng dương có giá trị kinh tế cao đầu năm 2021.

Cẩm Nhượng là xã vùng cửa biển với diện tích tự nhiên gần 2 km², dân số hơn 10.000 người, phát triển kinh tế chủ yếu dựa vào biển. Đến nay, toàn xã có 252 chiếc tàu thuyền với sản lượng khai thác hằng năm đạt trên 1.200 tấn, doanh thu ước tính hơn 65 tỷ đồng.

Tại Cẩm Nhượng, ngoài đánh bắt, các ngành nghề thương mại, dịch vụ, du lịch và hậu cần nghề cá cũng phát triển với trên 2.000 lao động, tổng mức thu nhập hằng năm hơn 100 tỷ đồng. Nhờ đó, tổng thu nhập toàn xã Cẩm Nhượng năm 2020 ước đạt gần 348 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 39,3 triệu đồng/năm.

Đường quê xã Cẩm Nhượng trang hoàng rực rỡ trong ngày bầu cử 23/5/2021.

Bắt tay vào xây dựng nông thôn mới (NTM) với những khó khăn, đặc thù riêng của xã biển cửa “đất chật, người đông”, thế nhưng, Đảng bộ và Nhân dân Cẩm Nhượng đã đồng lòng, dốc sức đưa xã nhà đạt chuẩn NTM vào tháng 7/2020.

Về Cẩm Nhượng hôm nay, lẫn trong rì rào của tiếng gió, giữa những mặn mòi của hương vị biển cả là sự tươi mới với những con đường bê tông rộng, thoáng và những hàng rào xanh mát. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của các tổ chức hội, đoàn thể, người dân Cẩm Nhượng luôn ý thức được việc phân loại rác thải tại nguồn để giữ môi trường xanh, sạch, đẹp. Tại các khu dân cư, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao được khơi dậy mạnh mẽ, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần cho người dân.

Bí thư Đảng ủy xã Cẩm Nhượng Nguyễn Đình Hoàn chia sẻ với phóng viên Báo Hà Tĩnh về những đổi thay của Nhượng Bạn trong thời kỳ đổi mới.

Chia sẻ về những đổi thay trên quê hương, ông Nguyễn Đình Hoàn - Bí thư Đảng ủy xã Cẩm Nhượng cho biết: “Phát huy truyền thống văn hóa, cách mạng của quê hương, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương đang chú trọng phát triển kinh tế biển có tính bền vững với tinh thần vươn khơi, bám biển, không khai thác hải sản làm hủy diệt môi trường.

Tiếp tục thực hiện phong trào “5 không, 3 sạch”; phấn đấu đến năm 2022, xây dựng xã Cẩm Nhượng đạt các tiêu chí NTM nâng cao”.

Hội viên phụ nữ thôn Liên Thành, xã Cẩm Nhượng vệ sinh môi trường tại nhà văn hóa thôn.

Truyền thống cách mạng, văn hóa luôn là niềm tự hào, động lực thúc đẩy các thế hệ cán bộ, Nhân dân ở miền quê biển Cẩm Nhượng nỗ lực vươn lên trong mọi lĩnh vực...

Trên nền tảng văn hóa cách mạng vững vàng, các thế hệ cán bộ, Nhân dân nơi đây đã, đang và tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, chung sức nỗ lực, sáng tạo nhằm mục tiêu xây dựng một Cẩm Nhượng ngày càng phát triển, giàu đẹp.