Nông dân xã Thuần Thiện phun vôi phòng trừ bệnh đạo ôn cho lúa.
Dù đã đón rất nhiều tháng tư trên cánh đồng quê hương nhưng chưa khi nào ông Bùi Văn Nuôi (60 tuổi, ở thôn Yên, xã Thuần Thiện, Can Lộc) lại mang tâm trạng “hồi hộp” dõi theo những chuyển biến của cây lúa như năm nay. Đây là vụ lúa đầu tiên ông và những nông dân Thuần Thiện gieo trồng trên cánh đồng ô thửa lớn vừa được cải tạo lại.
Ông Nuôi chia sẻ: “Được canh tác trên ô thửa lớn, chúng tôi rất phấn khởi. Trước đây, gia đình tôi có gần 1 mẫu ruộng phân bố ở 10 thửa trên 7-8 cụm đồng khác nhau, công việc chăm sóc, thu hoạch rất vất vả. Vụ xuân này, tất cả diện tích ruộng của tôi được dồn về 2 thửa gần kề tại một cánh đồng, giúp việc canh tác thuận lợi hơn".
Canh tác trên thửa ruộng mới cải tạo lại, nông dân Thuần Thiện không khỏi "hồi hộp" dõi theo sự phát triển của cây lúa. Trong ảnh: Ông Bùi Văn Nuôi kiểm tra bệnh đạo ôn tại ruộng lúa của mình.
Cuối năm 2020, xã Thuần Thiện đã thực hiện thành công chuyển đổi 500 ha đất nông nghiệp theo chủ trương “dồn điền, đổi thửa”. Để chuẩn bị canh tác trên những thửa ruộng tập trung với địa hình khác nhau, nhiều nông dân Thuần Thiện đã tiến hành thuê máy xúc, ủi để cải tạo mặt ruộng. Việc đó đồng nghĩa làm xáo trộn môi trường lớp đất mặt, vốn lâu nay cây lúa đã thích nghi. Tuy nhiên, bằng sự cần cù chịu khó, nông dân Thuần Thiện đã nhanh chóng cải tạo đất đai, đưa lại sức sống mới cho cánh đồng.
“Ban đầu, chúng tôi lo sẽ mất vài vụ, lúa mới phát triển được nhưng nay sau 3 tháng dày công chăm sóc, cây lúa sinh trưởng tốt và đã bắt đầu trổ đòng. Chúng tôi yên tâm và hy vọng sẽ có một vụ lúa bội thu” - ông Bùi Văn Nuôi cho hay.
Tháng tư, thời điểm lúa bắt đầu trổ đòng cũng là lúc người nông dân thăm đồng nhiều hơn.
Tháng tư, trên những cánh đồng ở Cẩm Xuyên, màu xanh của lúa thì con gái cũng đã gọi về sức sống mới trên những cánh đồng vùng “rốn lũ”. Những ngày này, người dân ở đây đang hối hả bón đợt phân cuối cùng trong vụ. Khác với những vụ lúa trước, vụ xuân 2021 đối với nhiều nông dân thôn Kênh (xã Cẩm Thành) có ý nghĩa đặc biệt hơn. Bởi với họ, đây là mùa lúa mới sau nhiều mất mát vì cơn lũ lịch sử cuối tháng 10/2020.
Chị Phan Thị Hiền (thôn Kênh) cho biết: “Thời điểm này hằng năm, thóc của gia đình tôi vẫn còn dư dả lắm nhưng nay trong nhà không còn một hạt nào. Người dân quê tôi quen nếp nghĩ, còn thóc trong bồ nghĩa là không lo đói nhưng nay phải ăn gạo đong khiến ai cũng mong chờ ngày gặt”.
Sau những mất mát do lũ lụt, chị Phan Thị Hiền ở thôn Kênh (xã Cẩm Thành - Cẩm Xuyên) càng trông chờ vào mùa vụ mới.
Gia đình chị Hiền canh tác trên 1,7 mẫu ruộng, vụ hè thu năm 2020 thu hoạch được khoảng 4,2 tấn thóc. Tuy nhiên, gia đình chị mới sử dụng phục vụ bữa ăn hằng ngày và kịp bán được hơn 1 tấn, còn lại 3 tấn thóc đều bị lũ nhấn chìm nhiều ngày nên hỏng hết. Khi lũ đi qua, hơn bao giờ hết, người nông dân nơi đây bước vào vụ mới với tâm trạng khấp khởi mong chờ.
Cách đây hơn 3 tháng, trên những thửa ruộng ngổn ngang sau lũ, dù dòng nước cuốn trôi nhiều sâu bệnh và mang về một lượng phù sa mới nhưng đất đai cũng bị chua bởi úng ngập lâu ngày. Để cải tạo đất, nhiều gia đình phải dùng hàng tạ vôi bột khử ruộng trước khi gieo sạ.
Do đó, quá trình chăm sóc cây lúa từ lúc bắt đầu đẻ nhánh đến thời điểm bắt đầu trổ đòng như hiện nay cũng tốn nhiều công sức. Đặc biệt, chị Hiền và các gia đình trong thôn đều ra đồng thăm lúa thường xuyên để kịp thời theo dõi quá trình sinh trưởng của cây.
Thời tiết diễn biến thất thường cũng là nguyên nhân nảy sinh nhiều loại sâu bệnh. Nhiều hộ trong thôn vì quá nôn nóng mong lúa nhanh tốt mà bón nhiều phân đạm khiến bệnh đạo ôn phát sinh, thành ra “lợi bất cập hại”. Nếu gặp trường hợp này thì phải bón thêm vôi để khắc phục. Thời điểm lúa đã trổ đòng như hiện nay, chị chỉ bón kali để cây lúa dành sức nuôi hạt…
Những cánh đồng xanh tốt nhờ bàn tay lao động cần cù của người nông dân Hà Tĩnh, hứa hẹn một mùa vàng bội thu.
Trong nắng chiều tháng tư, bóng dáng những người nông dân cần mẫn là hiện thân của tình yêu cây lúa và niềm hy vọng về mùa vàng. Bất chợt, tôi nghĩ đến câu ca dao xưa: “Mồ hôi mà đổ xuống đồng/ Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương”.
Trải qua những ngày tháng khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh và lũ lụt, tháng tư về, cây lúa lên đòng cũng là lúc niềm hy vọng về một vụ mùa bội thu lớn dần trong mỗi người nông dân Hà Tĩnh.
