Từ sáng sớm, không khí sản xuất đã rộn ràng trên những cánh đồng rau ở thôn Thúy Hội (xã Thạch Hưng, TP Hà Tĩnh). Người làm đất, tưới nước; người tranh thủ thu hoạch những luống rau mầm tươi xanh để kịp giao hàng.
Chị Nguyễn Thị Hoa (thôn Thúy Hội, xã Thạch Hưng) tất bật tưới nước cho 2 sào rau mầm.
Chị Nguyễn Thị Hoa (thôn Thúy Hội, xã Thạch Hưng) cho biết: “Vụ này, tôi trồng 2 sào rau mầm. Cứ khoảng 6 - 7 ngày là thu hoạch một lứa, bán cho các chợ đầu mối, nhà hàng với giá từ 10.000 đồng - 13.000 đồng/kg. Để rau màu phát triển tốt trong ngày nắng nóng, tôi tưới nước đầy đủ vào sáng sớm và chiều muộn, khi nhiệt độ giảm. Đồng thời, bổ sung lượng phân bón cần thiết để cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt, không để tình trạng cây héo rũ ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng".
Tương tự, nhà chị Lê Thị Hà (thôn Thuý Hội, xã Thạch Hưng) sản xuất 3 sào, tất cả đều là rau mầm và xà lách xoăn. Chị Hà chia sẻ: "Vào những ngày thời tiết khoảng 33 độ C trở lên thì cây rau không chịu được nắng, tôi làm vòm thấp và giăng lưới đen mắt thưa chống nắng. Tôi che lưới từ 10h sáng đến 15h chiều rồi lại cuộn lên cho cây hấp thụ ánh sáng, đảm bảo phát triển bình thường”.
Các luống rau mầm được làm vòm thấp để khi thời tiết nắng nóng, bà con sẽ che chắn bằng lưới đen mắt thưa.
Hiện nay, toàn thôn Thúy Hội có khoảng 5 ha sản xuất rau mầm. Quy trình sản xuất theo tiêu chí an toàn và nói không với các chất kích thích hay thuốc hóa học. Mỗi ngày, lượng rau mầm được thu hoạch khá lớn, chủ yếu tiêu thụ ở khu vực nội thị Hà Tĩnh.
Tại vùng sản xuất rau của thôn Bắc Bình (xã Tượng Sơn, huyện Thạch Hà), bà con cũng chăm chỉ thăm đồng, chăm sóc và theo dõi sự phát triển của các loại cây trồng trong thời tiết nắng nóng.
Năm nay, ông Phan Huy Hải (thôn Bắc Bình) trồng hơn 2 sào dưa chuột đang vào độ ra hoa, đậu quả và 1 sào rau mồng tơi bắt đầu cho thu hoạch.
Nhờ chủ động nước tưới, các luống dưa chuột của ông Hải phát triển tốt.
Ông Hải cho hay: “Cây trồng cạn cần ít nước hơn so với lúa nhưng nếu thiếu hoặc thừa đều ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển. Để tăng khả năng chịu hạn cho cây trồng, tôi thường làm đất kỹ (cày sâu, bừa kỹ, san phẳng, lên hàng, luống…); tăng cường bón phân hữu cơ. Quá trình tưới, tôi thực hiện tưới thấm theo rãnh và theo nhu cầu từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây trồng. Như vậy, ngoài tiết kiệm nước tưới còn tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng phát triển tốt, hạn chế một số bệnh như thối thân, lở cổ rễ trên các cây rau màu...” - ông Hải cho biết.
Thôn La Xá (xã Tân Lâm Hương) được biết đến là vùng trồng rau gia vị khá nổi tiếng của huyện Thạch Hà. Với diện tích khoảng 2 ha, vùng trồng có các loại rau: diếp cá, kinh giới, răm, ngổ, húng, quế... Nhiều năm sản xuất, bà con nông dân ở đây đã có nhiều kinh nghiệm để chống chọi với thời tiết khắc nghiệt, bảo vệ rau màu, hạn chế thiệt hại do nắng nóng gây ra.
Bà Đỗ Thị Mai (thôn La Xá) cần mẫn chăm sóc cho sào rau gia vị.
Bà Đỗ Thị Mai - người trồng rau tại thôn La Xá chia sẻ: “Càng nắng nóng, tôi càng phải thường xuyên ra đồng để chăm sóc, quan sát sự sinh trưởng của rau. Với 3 sào rau ngoài đồng, tôi đã khơi thông rãnh, chủ động dẫn và tích trữ nước tưới. Còn 2 sào trong vườn nhà, tôi làm cỏ, tưới nước đều đặn, dùng rơm rạ tủ gốc. Những luống rau bị héo rũ cũng được nhổ bỏ và trồng mới. Nhờ vậy, rau vẫn phát triển xanh tốt, không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi thời tiết. Trung bình mỗi ngày, gia đình thu hoạch hơn 600 bó rau các loại; mỗi tháng thu nhập khoảng 10 triệu đồng”.
Đều đặn sáng sớm và chiều muộn, bà con thôn La Xá vừa thu hoạch vừa chăm sóc đồng rau gia vị.
“Ngoài biện pháp tưới nước đều đặn thì việc vun gốc, bổ sung phân đạm cho rau, cải tạo kênh mương dẫn nước đều được bà con chúng tôi chú trọng” - bà Nguyễn Thị Lam cho hay.
Được biết, hiện nay, hầu hết các diện tích rau gia vị của người dân thôn La Xá đã được lắp đặt hệ thống phun nước tự động ngay tại ruộng và vườn nhà. Hệ thống tự động hóa các khâu điều khiển, phân phối nước tương đối đồng đều, dễ dàng vận hành; giúp tiết kiệm lượng nước 30 - 40%, giảm tiền điện, giảm ngày công.
Nông dân thôn La Xá đã xây dựng được hệ thống tưới nước tự động để rau luôn xanh tốt.
Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh, năm nay, các đợt nắng nóng đến sớm và Hà Tĩnh sẽ trải qua một mùa hè khá khắc nghiệt.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nguyễn Văn Trí khuyến cáo: “Để đối phó, hạn chế ảnh hưởng của nắng nóng, nông dân cần theo dõi diễn biến của thời tiết, có biện pháp thích hợp trong chăm sóc, bảo vệ cây trồng. Thường xuyên bảo đảm đủ nước tưới, bón phân cân đối. Khuyến khích bà con xây dựng nhà lưới, nhà kính để điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng, tránh mưa, nắng cho cây trồng; sử dụng vật liệu che phủ cho cây, quả; không nên trồng cây vào những ngày nắng nóng”.
