Cơn mưa vội đêm qua khiến mọi ngược xuôi thêm phần tất tả. Ánh đèn vàng loang loáng mặt đường hắt lên gương mặt phố thị dáng vẻ ưu tư trong một ngày thu bất chợt. Cây sấu trên phố Phan Đình Giót đã bắt đầu đổ đợt lá đầu tiên.
Trong tinh mơ mùa thu, nom sấu cứ như một thân thể cường tráng run rẩy trước gió lạnh đầu mùa. Tôi không biết cây sấu đứng đó đã bao mùa, nhưng với tôi, đã đủ thời gian để cây sấu ấy trở thành một dấu hiệu nhận biết thu về trong tâm tư bao người.
Mùa thu về phố bằng những đợt gió heo may và bằng cả những thức quà giao thương nơi góc chợ. Trên những gánh hàng rau củ có thêm mấy bó gương sen còn vương hương những bông sen muộn. Những gương sen nằm bình dị trong rổ rá mà gọi về cả câu chuyện huyền thoại của Thành Sen. Nhiều người Hà Tĩnh gốc đã mua gương sen bằng cả nỗi lòng hoài cổ. Họ nhớ những mùa sen thơm ngát Hào Thành trong ký ức. Ngày nay, sen được trồng nhiều ở những ao hồ ven đô. Và nhiều người trồng sen mà tôi biết cũng trồng bằng nỗi lòng thương nhớ một Hào Thành lộng lẫy, cổ kính mà bình dị trong lòng phố thị.
Đời sống KT-XH phát triển, thương mại tiện lợi hơn nhưng rất nhiều người dân Thành Sen vẫn giữ thói quen đi chợ sớm. Mỗi ngày, họ vẫn đi mua sắm ở những siêu thị, cửa hàng tiện dụng nhưng một vài thực phẩm tươi sống thì nhất định phải mua ở góc nhỏ của chợ tỉnh. Họ đi chợ bằng thói quen đã hình thành từ thế hệ này sang thế hệ khác. Họ đi chợ bằng nỗi lòng thương nhớ những cánh buồm nâu trên sông Cụt, cầu Vồng tấp nập chở hàng vào chợ tỉnh mỗi tinh sương. Tôi dừng lại bên một gánh hàng, chọn mua một nải chuối và hương lấm tấm tàn nhang thơm ngọt. Bất giác ký ức về những mùa thu Hà Nội lại trở về xao động trong tôi. Phố thị của tôi không có cốm sữa. Người dân quê tôi không có thói quen ăn chuối cùng cốm sữa. Nhưng tôi tin, chỉ một mình mùi thơm của thứ chuối và hương nguyên bản này cũng đủ làm nên dư vị mùa thu cho phố phường Hà Tĩnh.
Thành phố vào thu cùng sự hối hả trên những công trường. Trong những cơn gió mang hơi lạnh đầu mùa, anh công nhân như ý thức rõ hơn về những ngày mưa sắp tới. Bởi thế, công trường vào việc sớm hơn thường lệ, nhịp lao động cũng thêm phần hối hả. Trong tiếng máy rộn vang, tôi thấy rõ niềm hân hoan mới. Rồi đây, bức tranh phố xá sẽ có thêm những nét vẽ tươi vui. Những dấu ấn về một thành phố mang dáng dấp đô thị nông thôn, thiếu quy hoạch sẽ sớm được thay thế bằng một thành phố hiện đại với khu đô thị Vincom, khu đô thị HUD, Bắc Nguyễn Du, các công trình của dự án phát triển đô thị loại II…
Tôi trở về nhà trong những mùi thơm quen thuộc của những nồi giò lụa, những mẻ bánh rán… Bên những hàng cây ven phố, hoa ban đỏ, hoa osaka đã nở bói những bông đầu tiên, hoa sữa cũng đã ủ men để tỏa hương khi màn đêm buông xuống. Hội nhập và phát triển đã mang đến những hương sắc lẫn vóc dáng, tâm hồn mới cho phố thị. Và cư dân phố thị, trong niềm hoài cổ sâu sắc cũng biết cách chuyển lòng để tiếp nhận những nét đổi thay như cách họ tiếp nhận sắc thái dịu êm của mùa thu khi đang nuối tiếc mùa hè sôi nổi.
