Ra Giêng

Đó là khoảng thời gian sau tết với rằm tháng Giêng, với bao lễ hội. Là khoảng giãn ra như một sự chùng chình của thời gian để mọi người chầm chậm tới mình trong một không khí tâm linh, hướng thiện. Ra Giêng, đó là ngày ký ức của tâm hồn. Chính thơ đã nâng cánh tâm hồn dân tộc Việt Nam lên cao từ vẻ đẹp văn hiến truyền thống trường tồn ngàn năm. Ra Giêng cũng bắt đầu ngày thơ Việt Nam, từ bài thơ “Nguyên tiêu” (Rằm tháng Giêng) của Bác Hồ - một vĩ nhân và thi nhân…

Hội làng. (Ảnh minh họa từ internet)

Ra Giêng, mưa mỏng hơn, dịu hơn, như là hơi mưa, mưa của lộc xuân. Không còn cái dầm dề, dai dẳng của mưa phùn cuối đông mà mưa ra Giêng như là một sự điểm tô thêm sắc màu, thêm sức sống. Hình như thiên nhiên bắt đầu cựa quậy, cây cối trong vườn bắt đầu bừng thức. Tưởng như nghe được cả những lộc lá non khẽ khàng tách vỏ. Một sáng mai tỉnh giấc, ngỡ ngàng khi bắt gặp từ những cành lá khẳng khiu, khô rám bỗng nhú ra những mắt lá như mắt nắng xuân tơ non, rạo rực ứa nhựa của mầm sống.

Ra Giêng. Mưa như rây bột mịn màng, không còn cái hanh heo, khô nứt trên má hồng đã ửng căng. Nụ cười như tươi hơn, ánh mắt như đắm đuối hơn. Một không gian đồng quê sau những ngày mùa, sau những ngày vui tết giờ như khoác thêm một tấm áo nâu. Mẹ mặc áo nâu lên chùa, tay lần tràng hạt như lần những tháng ngày lo âu, tất bật để bắt đầu dự tính mới cho mùa màng sắp tới.

Ra Giêng, bao âm thanh náo nức. Đó là tiếng trống ngày hội làng. Tiếng trống vừa âm vang, vừa thanh thoát, vừa có gì khoan thai, níu kéo. Tiếng trống nở bung dẫn ta về nơi có những lá cờ đuôi nheo nhiều sắc màu phần phật trong gió. Dân ca cũng từ đó mà ra. Điệu hát xoan, canh hát quan họ, khúc ca chèo, ví giặm đò đưa cũng từ đó mà ra. Sao ta bỗng như gặp cả mái chèo sóng nước ở đây. Mái chèo trong câu ca còn sóng nước dập dờn, giăng mắc là sóng người. Mới hay, tình làng, nghĩa xóm bắt đầu từ nhịp đưa duyên từ nón chao nghiêng vừa mượt mà mà gắn kết cộng đồng. Mới hay, từ cánh cò bay lả trên đồng đến cánh cò lả bay trong giao duyên gắn kết. Đó cũng là cái cớ để gặp nhau khi: “Ra Giêng ngày rộng, tháng dài…”. Cũng lạ, hình như nhịp thời gian đã dành cho tháng Giêng một nốt lặng mà xôn xao, mà thao thiết biết bao…

Ra Giêng, ta có thể phân biệt lứa tuổi qua các sắc áo, kiểu áo trong các lễ hội. Cụ ông thì áo dài the màu thâm, những cụ bà màu áo nâu sòng, còn cánh thanh niên nam nữ thì “mốt” lắm. Chính cái mới mẻ, tươi trẻ này làm cho tháng Giêng căng mọng mở đầu bao hứa hẹn cho một năm mới. Và đám trẻ con như một chùm pháo tét ríu rít thổi vào tháng Giêng sự tơ non hồ hởi. Thi sỹ Xuân Diệu đã từng thảng thốt: “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần”.

Ra Giêng, tiếng gà gáy sáng cũng trong và ấm hơn. Từ sự trong trẻo của đất trời, sự ấm áp của tình người. Tiếng gà trống bắc nhịp cầu vồng như muốn báo hiệu thời khắc này đã ra Giêng.