Bước vào đợt tỉa dặm, chăm sóc tập trung, dấu chân người nông dân in dày hơn trên những ruộng lúa còn đẫm hơi sương. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con cần mẫn tỉa dặm, điều chỉnh mật độ cây lúa. Công việc này tỉ mẩn, tốn nhiều thời gian vì nó giữ vai trò quyết định đối với sự sinh trưởng của cây lúa và kết quả cả vụ mùa.
Đã gần 40 năm gắn bó với nghề làm nông, ông Nguyễn Văn Hạnh (thôn Trung Xá, xã Xuân Lộc) chia sẻ: “Làm kỹ khâu tỉa dặm, giữ nước hợp lý ngay từ đầu thì cây lúa khỏe, đẻ nhánh đều, sâu bệnh cũng ít phát sinh. Dù cuối năm bận rộn, nhưng với bà con chúng tôi, chỉ khi hoàn thành việc đồng áng mới thực sự yên tâm đón Tết, lòng cũng phấn khởi hơn”.
Từ những thửa ruộng manh mún, nhỏ lẻ, những năm gần đây, nhiều địa phương đã mạnh dạn thực hiện chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất, tạo nền tảng để nông dân mở rộng quy mô, ứng dụng kỹ thuật và tổ chức sản xuất bài bản hơn. Khi ruộng đất liền vùng, liền thửa, cùng với hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ, tư duy sản xuất của người nông dân cũng dần thay đổi, không chỉ dừng lại ở “làm đủ ăn” mà hướng tới tính toán hiệu quả lâu dài.
Trong quá trình chuyển đổi ấy, anh Nguyễn Bằng Tấn - Giám đốc HTX Nông nghiệp Đồng Tiến (phường Trần Phú) là một trong những nông dân mạnh dạn sản xuất theo mô hình tập trung. Hiện nay, anh đang sản xuất lúa trên diện tích gần 7 ha.
Anh Tấn cho biết: “Sản xuất quy mô lớn nên nhiều khâu đã được cơ giới hóa như cấy bằng máy, phun thuốc trừ sâu, bón phân bằng drone…, giúp giảm ngày công lao động, chi phí sản xuất. Giai đoạn này, chúng tôi chú trọng điều chỉnh nước, phòng trừ một số đối tượng sâu bệnh, bảo đảm ruộng lúa phát triển đồng đều ngay từ đầu”.
Vụ xuân năm 2026, Hà Tĩnh sản xuất hơn 59.000 ha, nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và sự chủ động của các địa phương, bà con nông dân, cây lúa đang sinh trưởng, phát triển tốt. Đặc biệt, vụ xuân này có 4.150 ha lúa áp dụng phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ, từng bước tạo chuyển biến trong sản xuất lúa theo hướng bền vững. Đây là phương thức sản xuất mới nên công tác chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện đang được các cấp, ngành đặc biệt quan tâm.
Chị Nguyễn Thị Huyền Lương - chuyên viên phụ trách nông nghiệp xã Đức Thịnh chia sẻ: “Xã tiếp tục phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý thủy lợi để điều tiết nước hợp lý giai đoạn sau gieo cấy, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng bà con nông dân chăm sóc lúa đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm hiệu quả canh tác”.
Từ những buổi tập huấn, “cầm tay chỉ việc”, cách làm mới đang dần được bà con nông dân tiếp cận, học hỏi và áp dụng vào thực tiễn sản xuất. Chị Trần Thị Phương (xã Đông Kinh) chia sẻ: “Thay vì lo lắng ruộng quá cạn nước như trước đây, chúng tôi đang làm quen với việc duy trì mực nước theo đúng hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật trong giai đoạn đầu. Có người hướng dẫn cụ thể, bà con cứ thế thực hiện”.
Thời điểm này, người nông dân khắp miền xuôi, miền ngược cũng đang tất bật chuẩn bị cho vụ lạc và ngô xuân. Trên các cánh đồng trồng màu tập trung, không khí lao động những ngày cuối tháng Chạp trở nên rộn ràng hơn. Người cuốc đất, người tra hạt, người vun luống... Mỗi hạt giống gieo xuống đất không chỉ mở đầu cho một mùa vụ mới mà còn gửi gắm niềm mong mỏi của bà con về sự sinh sôi, đủ đầy trong năm tới.
Bà Trần Thị Minh (thôn Hương Đại, xã Thượng Đức) chia sẻ: “Tiết Lập xuân đến, thời tiết ấm dần, đất đủ ẩm, bầu trời có nắng nhiều hơn là lúc thích hợp nhất để gieo trỉa lạc. Đầu vụ xuống giống thấy mọi việc khá suôn sẻ, cây sẽ nảy mầm tốt, ai cũng phấn khởi, hy vọng sang năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, kinh tế phát triển”.
Nhờ sự chủ động trong chỉ đạo sản xuất của chính quyền các cấp cùng tinh thần tích cực của người dân, tiến độ gieo trỉa lạc, ngô xuân năm nay của toàn tỉnh được đẩy nhanh hơn so với các năm trước. Toàn tỉnh đã hoàn thành gần 2.000/5.600 ha lạc, hơn 4.300/6.800 ha ngô xuân. Các diện tích đã xuống giống sớm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh ngay từ giai đoạn đầu vụ.
Ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ cho biết: “Thời tiết nắng ấm nên địa phương đang tập trung chỉ đạo, đôn đốc bà con đẩy nhanh tiến độ gieo trỉa lạc xuân, bảo đảm đúng khung lịch thời vụ. Xã cũng tích cực hỗ trợ về kỹ thuật, khuyến cáo các loại sâu bệnh phát sinh, hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhằm giúp cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt”.
Trong nhịp chuyển mình của đất trời, bà con nông dân đang sẵn sàng đón chào năm mới với tâm thế chủ động và tràn đầy hy vọng. Mùa xuân hôm nay không chỉ hiện hữu trong sắc xanh của cây trồng, mà còn ánh lên trong ánh mắt, nụ cười và niềm tin bền bỉ của những con người gắn bó cả đời với ruộng đồng quê hương.
