Gần cả tháng qua, chị Cao Thị Mỹ (trú tại thôn Tứ Yên, xã Kỳ Anh) phải đi nhiều nhà sách tại khu vực trung tâm Hà Tĩnh và tỉnh Nghệ An để tìm mua sách cho con.
“Tôi có 3 con học lớp 1, lớp 3 và lớp 7, năm học này sử dụng bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống". Tưởng rằng việc sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa (SGK) sẽ giúp phụ huynh dễ dàng mua sắm, nhưng đến nay tôi vẫn chưa mua đủ sách cho các con” – chị Mỹ tiết lộ.
Ngoài thiếu SGK, điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng hiện nay là sách bài tập vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.
Chị Nguyễn Thị Nguyệt (xã Nghi Xuân) cho hay: “Tôi có 3 con học lớp 1, lớp 4, lớp 9 và đến thời điểm này vẫn chưa mua đủ sách bài tập cho các con. Điều tôi băn khoăn là trường các con tôi sử dụng sách bài tập cũ, song loại này trên thị trường hiện không còn; thay vào đó là sách bài tập mới (sách bài tập ôn luyện thông minh) - sản phẩm được xuất bản lần đầu. Chúng tôi được các nhà sách giới thiệu mua sách bài tập thông minh song lại sợ trong cùng một lớp, học sinh sử dụng hai loại sách bài tập khác nhau sẽ không đồng nhất, ảnh hưởng đến việc học của con mình”.
Không chỉ ở bậc tiểu học và THCS, tình trạng thiếu sách cũng xảy ra ở cấp THPT. Chị Nguyễn Thị Lan (xã Tứ Mỹ) cho hay: “Con tôi năm nay học lớp 11, nhưng một số bộ môn như: Ngữ văn, Sinh học… vẫn chưa mua được SGK dù gia đình đã đặt ở nhiều nơi”.
Được biết, năm học 2026-2027, trên địa bàn Hà Tĩnh có 2 đơn vị cung ứng SGK và vở bài tập. Theo đó, Công ty CP Sách - Thiết bị trường học Hà Tĩnh phụ trách cung ứng cho các nhà trường khu vực phía nam của tỉnh, còn Công ty CP Sách và Thiết bị giáo dục miền Trung phụ trách cung ứng cho các nhà trường khu vực phía bắc của tỉnh.
Lý giải tình trạng khan hiếm sách trước thềm năm học mới, bà Trần Thị Thu Hà - Giám đốc Công ty CP Sách - Thiết bị trường học Hà Tĩnh cho biết: "Thời gian qua, công ty đã cung ứng hơn 1,8 triệu bản SGK, đáp ứng hơn 80% nhu cầu học sinh; 500.000 bản sách bài tập, đáp ứng hơn 70% nhu cầu. Nguyên nhân thiếu SGK do nhu cầu mua thêm tăng cao. Nhiều phụ huynh có thói quen mua thêm bộ SGK thứ hai để con dùng trên lớp và ở nhà; việc đặt mua sách tập trung tại một số nhà trường chưa đồng bộ. Ngoài ra, đây là năm học đầu tiên triển khai thống nhất một bộ SGK trên toàn quốc nên quá trình lựa chọn bộ sách, đấu thầu/lựa chọn nhà thầu phục vụ in ấn mất khá nhiều thời gian khiến tiến độ cung ứng SGK phần nào bị ảnh hưởng.
Trong khi đó, việc thiếu sách bài tập chủ yếu là do quá trình chuyển đổi sang bộ sách bài tập mới. Năm học này, Công ty CP Đầu tư và Phát triển giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) đã biên soạn và giới thiệu bộ sách bài tập mới mang tên "Ôn luyện thông minh" nên bộ sách bài tập cũ rất hạn chế và không đầy đủ các môn. Trước đó, Công ty CP Sách - Thiết bị trường học Hà Tĩnh đã tiếp cận các cơ sở giáo dục để giới thiệu về bộ sách bài tập ôn luyện thông minh, nhưng nhiều trường còn dè dặt, chưa thống nhất lựa chọn, dẫn đến nhu cầu sách bài tập cũ vẫn cao trong khi nguồn cung giảm”.
Thực tế, tình trạng thiếu SGK, sách bài tập đang diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Mới đây nhất, ngày 21/8, Bộ GD&ĐT đã ban hành công văn gửi sở GD&ĐT các tỉnh/thành phố và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về việc bảo đảm cung ứng SGK phục vụ năm học 2026-2027.
Ông Đậu Quang Hồng - Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho biết: “Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai bộ SGK thống nhất trên toàn quốc. Trước đó, sở đã ban hành các văn bản chỉ đạo các nhà trường; chủ động phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các đơn vị cung ứng để rà soát nhu cầu sử dụng SGK tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Đồng thời, sở cũng chỉ đạo các trường phát huy hiệu quả tủ sách dùng chung, bổ sung SGK trong các thư viện từ nguồn lực xã hội hóa và nguồn ngân sách khác; hướng dẫn các nhà trường thông tin đầy đủ tới phụ huynh, học sinh về việc sử dụng SGK trong năm học mới. Đến thời điểm này, lượng SGK đã đáp ứng khoảng 80% nhu cầu học sinh. Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đang tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan triển khai các phương án, phấn đấu bảo đảm 100% học sinh có SGK trước ngày khai giảng”.
“SGK đóng vai trò là học liệu chính thức để triển khai chương trình GDPT 2018; còn sách bài tập chỉ mang tính chất bổ trợ, tham khảo, không phải tài liệu bắt buộc phải mua, mà dựa trên nhu cầu tự nguyện của phụ huynh, học sinh. Do vậy các bậc phụ huynh không nên lo lắng trước tình trạng thiếu hụt sách bài tập.
Thời gian tới, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh sẽ định hướng các nhà trường tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) vào dạy học, xây dựng kho học liệu dùng chung để một mặt đổi mới phương pháp – hình thức tổ chức dạy học, mặt khác giảm áp lực kinh phí mua sắm sách bài tập từ phía phụ huynh” – ông Đậu Quang Hồng lưu ý.