Sức hút của bác sĩ nội trú

Trưa 9/9, 780 thí sinh sẽ bước vào cuộc cạnh tranh đặc biệt tại Match Day 2026 của Đại học Y Hà Nội để đăng ký chuyên ngành đào tạo bác sĩ nội trú. Người có điểm cao nhất được quyền chọn chuyên ngành trước, trong cuộc đua chỉ có 444 suất thuộc 37 chương trình đào tạo.

Người điểm cao chọn trước

Đây là sự kiện được trường duy trì từ năm 2016, tạo nên một cách tuyển chọn đặc thù khi thí sinh không đăng ký cố định chuyên ngành ngay từ đầu mà được quyền lựa chọn dựa trên thứ hạng sau kỳ thi đầu vào bác sĩ nội trú.

Năm nay, 1.114 thí sinh đến từ 18 cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe trên cả nước đăng ký dự thi bác sĩ nội trú tại Đại học Y Hà Nội. Sau kỳ thi, 780 người đủ điều kiện tham gia Match Day.

Trong khi đó, tổng chỉ tiêu tuyển sinh chỉ là 444 suất cho 37 chương trình đào tạo. Điều này đồng nghĩa không phải thí sinh đạt điểm sàn nào cũng có thể trở thành bác sĩ nội trú, và càng không phải ai cũng có cơ hội chọn được chuyên ngành mình mong muốn.

Tại Match Day, thí sinh lần lượt được gọi theo thứ tự bảng xếp hạng tổng điểm thi. Người có điểm cao hơn được quyền lựa chọn trước trong số những chuyên ngành còn chỉ tiêu. Khi chỉ tiêu cuối cùng của một chuyên ngành được lựa chọn, hệ thống máy tính sẽ tự động khóa chuyên ngành đó. Thí sinh tiếp theo chỉ có thể chọn những ngành khác còn suất.

Sau khi xác nhận lựa chọn tại Match Day, nhà trường không tiếp nhận yêu cầu thay đổi chuyên ngành.

Năm nay, Nội khoa là chuyên ngành có chỉ tiêu lớn nhất với 50 suất. Tiếp theo là Chẩn đoán hình ảnh với 30 suất, Da liễu 22 suất. Một số chuyên ngành có 20 suất gồm Nội - Tim mạch, Nhãn khoa, Răng Hàm Mặt, Tâm thần và Ung thư. Ở nhóm ngành được nhiều thí sinh quan tâm, Sản phụ khoa, Nhi khoa và Ngoại khoa cùng có 15 suất, trong khi Phẫu thuật tạo hình chỉ tuyển 8 người.

Sự khốc liệt của cuộc đua thể hiện rõ ở những mùa tuyển sinh trước. Năm 2025, trong nhóm 20 thí sinh dẫn đầu kỳ thi, có 7 người lựa chọn Sản phụ khoa và 4 người chọn Phẫu thuật tạo hình. Đây cũng là hai chuyên ngành nhanh chóng hết chỉ tiêu ngay từ những lượt lựa chọn đầu tiên.

Kỳ thi khắc nghiệt sau 6 năm đại học

Match Day được Đại học Y Hà Nội duy trì liên tục nhiều năm không chỉ như một nghi thức tuyển sinh mà còn nhằm giải quyết bài toán minh bạch và tỷ lệ tuyển sinh ảo.

Theo nhà trường, toàn bộ thứ hạng, chỉ tiêu và quá trình lựa chọn chuyên ngành được công khai trực tiếp. Thí sinh lựa chọn và xác nhận ngay tại sự kiện, hạn chế khả năng can thiệp chủ quan vào hồ sơ hoặc điều chỉnh chỉ tiêu ngoài quy trình.

Cách làm này cũng giúp trường xác định chính xác danh sách trúng tuyển ngay sau khi Match Day kết thúc, thay vì phải chờ thí sinh cân nhắc, thay đổi hoặc từ chối chuyên ngành sau khi đã có kết quả. Quan trọng hơn, mô hình này trao quyền quyết định định hướng nghề nghiệp cho chính thí sinh.

Trước Match Day, Đại học Y Hà Nội cùng các bộ môn tổ chức nhiều chương trình giới thiệu chuyên ngành, lộ trình phát triển chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp, giúp thí sinh có thêm thông tin trước khi đưa ra quyết định.

Trong thông điệp gửi các tân học viên, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Đại học Y Hà Nội, nhấn mạnh mỗi chuyên ngành đều có giá trị riêng và cơ hội thành công như nhau nếu người học có đam mê, nỗ lực và kiên trì. Ông đồng thời nhắn nhủ các bác sĩ trẻ chuẩn bị nghị lực và bản lĩnh cho 3 năm đào tạo phía trước.

Đó là 3 năm các bác sĩ nội trú được đào tạo chuyên sâu trong môi trường bệnh viện với cường độ cao, kết hợp học tập và thực hành lâm sàng liên tục. Đây được xem là một trong những con đường đào tạo nhân lực chuyên môn sâu của ngành y.

Tại Đại học Y Hà Nội, kỳ thi tuyển bác sĩ nội trú gồm 3 buổi, với nội dung bao phủ cả khối kiến thức y học cơ sở và lâm sàng. Các môn y học cơ sở gồm Giải phẫu, Sinh lý, Hóa sinh, Di truyền, Dược lý, Vi sinh, Mô phôi, Giải phẫu bệnh. Khối lâm sàng tập trung vào Nội, Ngoại, Sản, Nhi và Cấp cứu.

Khối lượng kiến thức lớn khiến thí sinh không chỉ phải ghi nhớ nội dung đã học trong 6 năm mà còn phải xử lý câu hỏi với tốc độ cao. Năm 2025, nhà trường cho biết sử dụng ngân hàng hơn 2.000 câu hỏi hoàn toàn mới nhằm tăng tính khách quan và đánh giá sát năng lực thí sinh. Đặc biệt, tại Đại học Y Hà Nội, mỗi sinh viên chỉ có một cơ hội dự thi bác sĩ nội trú.

Đổi mới quá trình đào tạo

Theo dự thảo thông tư của Bộ Y tế về hướng dẫn xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình đào tạo sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe cấp văn bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa, các quy định về điều kiện đầu vào, đầu ra của hai chương trình được xây dựng cụ thể hơn.

Theo dự thảo, người dự tuyển bác sĩ nội trú phải có văn bằng bác sĩ thuộc các ngành Y khoa, Y học cổ truyền hoặc Răng Hàm Mặt và dự tuyển trong thời gian 12 tháng kể từ ngày được công nhận tốt nghiệp bác sĩ hoặc được cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời đến khi hết hạn nhận hồ sơ.

Một điểm đáng chú ý là người dự tuyển chỉ được dự thi một lần duy nhất. Quy định này cũng áp dụng với người có bằng tốt nghiệp do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp nếu được công nhận trình độ đại học phù hợp.

Trong khi đó, đối tượng dự tuyển bác sĩ chuyên khoa có phạm vi rộng hơn, bao gồm người có bằng bác sĩ thuộc Y khoa, Y học cổ truyền, Răng Hàm Mặt, Y học dự phòng và đã được cấp giấy phép hành nghề khám chữa bệnh còn hiệu lực.

Cơ sở đào tạo sẽ quy định cụ thể yêu cầu về hồ sơ, sức khỏe, phẩm chất đạo đức và các tiêu chí bổ sung trong đề án tuyển sinh, nhưng không được thấp hơn chuẩn chương trình đào tạo do Bộ Y tế ban hành.

Theo Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, hiện Việt Nam vẫn tồn tại song song mô hình đào tạo bác sĩ nội trú và bác sĩ chuyên khoa nhưng chưa có sự thống nhất.

Trong khi đó, tại nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Australia, đào tạo chuyên khoa chủ yếu được thực hiện thông qua chương trình residency - tương đương đào tạo nội trú.

Từ thực tiễn này, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo kiến nghị thống nhất mô hình đào tạo bác sĩ nội trú theo hướng đây là chương trình đào tạo chuyên khoa đặc biệt dành cho những sinh viên y khoa xuất sắc, đồng thời là một trong những kênh đào tạo đội ngũ chuyên gia đầu ngành.

Đối với bác sĩ chuyên khoa, chương trình được định hướng dành cho những bác sĩ đã có thời gian thực hành theo quy định trước khi tiếp tục đào tạo chuyên sâu.