Điều tiết đội ngũ trong mô hình nhiều điểm trường
Năm học 2026-2027, Trường Tiểu học Thạch Khê (xã Thạch Khê) vận hành với 1 trường chính, 2 phân hiệu và 1 điểm trường lẻ; có 72 cán bộ, giáo viên, hơn 1.300 học sinh ở 41 lớp. Địa bàn rộng, học sinh phân tán nên việc bố trí giáo viên giữa các điểm trường đóng vai trò quan trọng.
Thay vì giữ cách phân công theo địa bàn cũ dễ dẫn đến tình trạng thừa - thiếu cục bộ, nhà trường đã rà soát lại quy mô từng khối, chuyên môn của giáo viên để tái bố trí. Việc điều chuyển được thực hiện trên cơ sở trao đổi, hỗ trợ chuyên môn và tính toán hợp lý điều kiện công tác.
Cô giáo Phan Thị Thuận có gần 30 năm công tác tại phân hiệu 2 (tiền thân là Trường Tiểu học Đỉnh Bàn). Sau khi thực hiện sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn, cô được phân công về trường chính, chủ nhiệm lớp 5B. Sẵn sàng nhận nhiệm vụ, chỉ trong một thời gian ngắn, cô đã nhanh chóng ổn định nền nếp lớp học, nắm bắt tình hình học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện, hiệu quả.
“Khi nhận quyết định điều chuyển từ phân hiệu 2 về trường chính nhận nhiệm vụ chủ nhiệm lớp cuối cấp, ban đầu tôi cũng có những băn khoăn về môi trường mới và việc nắm bắt học sinh. Tuy nhiên, được sự hỗ trợ của ban giám hiệu và tổ chuyên môn, tôi nhanh chóng tiếp cận hồ sơ các em. Đến nay, cô trò đã hòa nhập tốt và bắt nhịp chương trình thuận lợi. Tôi xem đây là cơ hội để làm mới mình, hoàn thiện chuyên môn”, cô Phan Thị Thuận chia sẻ.
Theo cô Hoàng Thị Tuyết - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Khê, với mô hình 1 trường chính, 2 phân hiệu và 1 điểm lẻ, việc điều phối phải căn cứ vào số lượng học sinh từng khối và chuyên môn của từng giáo viên. Phân công nhiệm vụ không đặt nặng vị trí trường chính hay điểm lẻ mà hướng đến hiệu quả dạy học và sự ổn định tâm lý của đội ngũ.
Khi đội ngũ được điều hành trong một đầu mối chung, nhà trường có thêm khả năng xử lý tình trạng thừa - thiếu cục bộ. Tuy vậy, đây không phải việc làm một lần. Số lớp, yêu cầu môn học và điều kiện ở từng điểm trường có thể thay đổi, đòi hỏi ban giám hiệu tiếp tục theo dõi để điều chỉnh kịp thời.
Đồng nhất kế hoạch, chuyển đổi từ "quản lý" sang "quản trị"...
Tại Trường Mầm non Quang Trung (phường Trần Phú), sau sắp xếp, trường có 1 cơ sở chính, 3 phân hiệu và 1 điểm trường. Ngay từ ngày đầu năm học, hoạt động bán trú được tổ chức đồng loạt cho 35 nhóm, lớp với hơn 850 trẻ.
Nhà trường thống nhất định mức, đơn giá suất ăn và quy trình tổ chức bán trú tại cả 5 điểm trường. Cách làm này giúp phụ huynh tiếp cận thông tin, mức thu và chế độ chăm sóc theo cùng một nguyên tắc, từng bước xóa bỏ khoảng cách về điều kiện chăm sóc giữa điểm chính và các phân hiệu.
Chị Nguyễn Thị Đặng, phụ huynh có con theo học tại Trường Mầm non Quang Trung, cho biết: “Dù có những xáo trộn nhất định khi sắp xếp lại trường lớp, nhưng việc nhà trường đưa ra kế hoạch tổ chức bán trú công khai, minh bạch, đồng nhất định mức giữa các điểm trường đã giúp các bậc phụ huynh yên tâm đưa con đến lớp”.
Cô Trần Thị Hồng Vinh - Hiệu trưởng Trường Mầm non Quang Trung cho rằng: "Kế hoạch vận hành phải đi cùng việc chuẩn bị cơ sở vật chất bán trú tại các phân hiệu và thống nhất quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng. Với nhiều điểm trường, sự đồng nhất này là điều kiện để duy trì chất lượng dịch vụ, thay vì chỉ dừng ở việc sắp xếp lại tên gọi và đầu mối quản lý. Khác với trước đây, hiệu trưởng làm công tác quản lý thì chúng tôi chuyển sang mô hình quản trị. Quy mô trường học tăng gấp nhiều lần trong khi đội ngũ cán bộ quản lý được tinh gọn đòi hỏi phương thức điều hành phải thay đổi theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho từng phân hiệu, gắn liền với trách nhiệm của các phó hiệu trưởng".
Cũng như tại Trường Mầm non Quang Trung, trên địa bàn phường Trần Phú, sau sáp nhập, 10 trường mầm non, tiểu học và THCS đã được tổ chức lại còn 3 trường, giảm 70% đầu mối. Bộ máy quản lý được tinh gọn, nhưng phạm vi điều hành của mỗi trường lại rộng hơn. Nếu trách nhiệm ở từng phân hiệu không được xác định cụ thể, khoảng cách địa lý có thể trở thành khoảng trống trong quản lý.
Bà Lê Thị Phương Chi - Phó Chủ tịch UBND phường Trần Phú cho biết: "Cấp ủy, chính quyền địa phương xác định, tinh gọn đầu mối chỉ là bước khởi đầu, đích đến quan trọng nhất là bảo đảm hoạt động dạy học tại từng cơ sở không bị gián đoạn hay xáo trộn. Địa phương đã cùng các nhà trường thống nhất việc phân quyền cụ thể: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm để từng phân hiệu chủ động, nhưng không chồng chéo hay mỗi nơi làm một cách. Trên nền tảng kế hoạch chung, các trường linh hoạt điều chỉnh phù hợp tình hình các điểm trường; việc luân chuyển giữa các phân hiệu phải được tính toán hợp lý, bảo đảm đủ định biên và đúng chuyên môn được đào tạo".
Ổn định tư tưởng, tạo đà phát triển bền vững
Sự thay đổi về tổ chức bộ máy tất yếu kéo theo những xáo trộn tâm lý. Nhận thức rõ điều này, ngay từ trước thềm năm học mới, cấp ủy và ban giám hiệu các trường tại Hà Tĩnh đã tập trung làm tốt công tác chính trị tư tưởng, xây dựng khối đoàn kết nội bộ. Quản trị hiệu quả ở mô hình quy mô lớn giờ đây dựa vào kế hoạch chung, dữ liệu xuyên suốt và việc duy trì sinh hoạt chuyên môn đồng bộ giữa các cơ sở.
Theo thầy Phan Đăng Nhân - Hiệu trưởng Trường THPT Phan Đình Phùng, nhiệm vụ trọng tâm những tuần đầu là giữ ổn định việc dạy học và tâm lý giáo viên, học sinh ở cả hai cơ sở. Cùng với thống nhất kế hoạch năm học, rà soát đội ngũ theo từng môn học và phân công nhiệm vụ cụ thể, nhà trường đã kiện toàn các tổ chuyên môn, chi bộ, tổ chức đoàn thể và các đầu mối phụ trách để bảo đảm công việc được triển khai thông suốt. Việc duy trì sinh hoạt chuyên môn chung giúp giáo viên hai cơ sở thống nhất tiến độ, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong giảng dạy. Bước đầu, nền nếp dạy học cơ bản ổn định.
Sau đợt sắp xếp, toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện còn 235 cơ sở giáo dục và trung tâm, giảm gần 64% số đầu mối. Dù đối mặt với bài toán quy mô và khoảng cách địa lý, nhưng với sự linh hoạt, chủ động phân quyền của các nhà trường cùng sự đồng hành sát sao từ chính quyền địa phương, hệ thống trường học công lập tại Hà Tĩnh đang vận hành nền nếp, mở ra một giai đoạn phát triển thực chất và bền vững.
