Quy định rõ dự toán, đơn vị sử dụng ngân sách, phù hợp thực tiễn
Tham gia thảo luận, Ủy viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài Chính của Quốc hội, ĐBQH Đoàn Hà Tĩnh Bùi Thị Quỳnh Thơ bày tỏ quan điểm đồng tình về sự cần thiết, phạm vi và nhiều nội dung sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước. Đại biểu cho rằng, việc sửa đổi luật lần này đảm bảo phân cấp, phân quyền cho địa phương, đổi mới và rút ngắn quy trình ngân sách nhà nước; tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính, đảm bảo tính công khai, minh bạch về ngân sách nhà nước.
Về mô hình tổ chức thực hiện đơn vị hành chính cấp xã, đại biểu đặt vấn đề: Xã hiện là cấp ngân sách cuối cùng, đơn vị sử dụng ngân sách không có đơn vị dự toán trực thuộc. Tuy nhiên, sau khi thực hiện mô hình địa phương hai cấp, một số đơn vị dự toán cấp huyện chuyển về cấp xã quản lý, như: Các trường tiểu học, trung học cơ sở, một số đơn vị sự nghiệp khác đang thực hiện theo mô hình đơn vị dự toán độc lập trực thuộc cấp huyện, vừa là đơn vị dự toán, vừa là đơn vị sử dụng ngân sách, sẽ được tổ chức thực hiện theo mô hình và quy trình ngân sách như thế nào?
Theo đó, đại biểu đề nghị làm rõ nội hàm “cấp có thẩm quyền giao dự toán ngân sách” cho “đơn vị dự toán ngân sách” các cấp quy định tại khoản 9, Điều 4, đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện quy trình ngân sách nhà nước ở các cấp ngân sách phù hợp với yêu cầu sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.
Tuân thủ quy định của Hiến pháp về thẩm quyền quyết định ngân sách nhà nước
Liên quan đến Điều 19, đại biểu cho biết, dự thảo luật bỏ quy định tại điểm b khoản 4 về thẩm quyền của Quốc hội quyết định chi ngân sách nhà nước “trong chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên có mức chi cụ thể cho lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề, khoa học và công nghệ”.
Đại biểu nhận định nội dung chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên có mức chi cụ thể đối với các lĩnh vực giáo dục đào tạo và dạy nghề, khoa học công nghệ hay bất kỳ lĩnh vực nào khác đều nằm trong phạm vi chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển của ngân sách nhà nước do Quốc hội quyết định, vì vậy bỏ nội dung này trong dự thảo luật là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu cũng cho rằng, nếu hàm ý cơ quan soạn thảo đề nghị bỏ thẩm quyền của Quốc hội trong việc quyết định chi ngân sách nhà nước đối với chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên có mức chi cụ thể cho lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề, khoa học và công nghệ là không đúng quy định tại khoản 4 Điều 70 Hiến pháp 2013. Do đó, đại biểu đề nghị ban soạn thảo giải trình, làm rõ thêm nội dung này.
Linh hoạt trong xác định mức phân chia tỷ lệ thuế và khoản thu
Đối với việc lựa chọn phương án phân chia và tỷ lệ % giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương quy định tại khoản 2 Điều 35, đại biểu đề xuất chọn phương án 2, nhằm tạo sự linh hoạt trong việc xác định mức phân chia tỷ lệ các loại thuế và các khoản thu giữa cấp ngân sách Trung ương và các địa phương trong từng thời kỳ.
Ngoài ra, đại biểu đưa ra các lập luận sâu sắc đề nghị làm rõ nội hàm thuật ngữ cân đối ngân sách nhà nước, bổ sung vào giải thích từ ngữ tại Điều 4 dự thảo luật; không đưa hành vi thực hành tiết kiệm vào nội dung bị cấm trong lĩnh vực ngân sách nhà nước quy định tại khoản 5 Điều 18; giữ nguyên như quy định hiện hành, không bỏ cụm từ “Các khoản thu ngân sách Trung ương hưởng 100%” để phân biệt rõ với các khoản thu phân chia theo tỷ lệ % giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương tại Điều 35 khi quy định về nguồn thu của ngân sách trung ương.
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Văn Thắng tiếp thu, giải trình các vấn đề đại biểu nêu.
