Tạo chuyển biến thực chất, hướng tới các đột phá phát triển giáo dục - đào tạo

Năm học 2025 - 2026 là năm đầu tiên toàn ngành giáo dục triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Công tác hoàn thiện thể chế, chính sách về giáo dục và đào tạo được triển khai quyết liệt. Bộ GD&ĐT đã trình Quốc hội, Chính phủ nhiều luật, nghị định, nghị quyết, thông tư tập trung vào những vấn đề then chốt như phân cấp, phân quyền, chính sách đối với nhà giáo và người học, phổ cập giáo dục mầm non, quản lý dữ liệu giáo dục…

Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục được triển khai quyết liệt. Đến ngày 20/8/2026, 16 địa phương đã cơ bản hoàn thành sắp xếp; cả nước dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Số cơ sở giáo dục dự kiến giảm từ 37.515 xuống 18.575 cơ sở.

Quy mô và cơ hội tiếp cận giáo dục được mở rộng, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu công bằng trong giáo dục. Năm học 2025 - 2026 có khoảng 4,82 triệu trẻ mầm non và hơn 19 triệu học sinh phổ thông đến trường; số học sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 tăng hơn 24% so với năm trước. Quy mô tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 tăng hơn 24% so với năm học trước.

Các địa phương triển khai ổn định chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chất lượng giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn, công tác phổ cập giáo dục cơ bản được duy trì. Tại các kỳ thi Olympic quốc tế năm 2026, học sinh Việt Nam đồng hạng nhất toàn đoàn môn Hóa học; duy trì trong nhóm 5 - 8 quốc gia dẫn đầu các môn Toán, Vật lí, Sinh học và Tin học trong số khoảng 100 quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia.

Việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được triển khai quyết liệt; phấn đấu hoàn thành các trường khởi công giai đoạn 1 trước ngày 30/8/2026. Giáo dục nghề nghiệp cải cách căn bản về thể chế và mô hình phát triển, tạo nền tảng cho đào tạo nhân lực có kỹ năng nghề cao. Giáo dục đại học chuyển mạnh theo hướng hiện đại hóa, tự chủ, gắn đào tạo với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhu cầu nhân lực của nền kinh tế. Hợp tác và hội nhập quốc tế về giáo dục - đào tạo được mở rộng cả về quy mô và chiều sâu.

Chuyển đổi số trong giáo dục chuyển từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang khai thác dữ liệu và cung cấp dịch vụ thực chất. Cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu ngành giáo dục được cập nhật đầy đủ với khoảng 50.000 cơ sở giáo dục, hơn 27 triệu học sinh và trên 1,4 triệu giáo viên; tạo lập trên 18 triệu học bạ số và hơn 13 triệu văn bằng, chứng chỉ số, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành giáo dục cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế: năng lực tổ chức thực hiện chưa đồng đều giữa các địa phương, cơ sở giáo dục và các cấp quản lý; vẫn còn tình trạng thiếu giáo viên ở các địa phương…

Năm học 2026-2027, ngành giáo dục xác định chủ đề: "đổi mới tư duy - chuyển biến mạnh mẽ - kết quả thực chất". Trọng tâm là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tập trung xử lý các điểm nghẽn và đo lường kết quả bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi, làm rõ kết quả đạt được của ngành giáo dục trong năm học 2025-2026; đồng thời, đề xuất nhiều giải pháp khắc phục những khó khăn, vướng mắc nhằm phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, năm học 2026-2027 phải là năm học đổi mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới các đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, phải chuyển trạng thái từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện một cách có hiệu quả, từ quản lý hành chính sang tư duy quá trình phát triển, từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả, từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất bên trong.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ GD&ĐT và các bộ, ngành, địa phương, đơn vị tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; đưa các chính sách mới về giáo dục - đào tạo thực sự đi vào cuộc sống. Kết quả phải được đo bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực.

Tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất, đảm bảo đủ trường, lớp, giáo viên, không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn không được đến trường. Rà soát, kịp thời khắc phục những bất cập liên quan đến chương trình sách giáo khoa, giáo dục phổ thông. Bảo đảm các điều kiện phát triển giáo dục, khắc phục tình trạng thừa thiếu giáo viên và chênh lệch khả năng tiếp cận giáo dục giữa các vùng miền. Tiếp tục rà soát, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học theo tinh thần chỉ đạo của Đảng, Chính phủ.

Đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục, từ công tác quản trị nhà trường, phát triển đội ngũ giáo viên đến phương pháp dạy, học; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo có chọn lọc. Tăng cường giáo dục lịch sử, lòng yêu nước, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, kiên quyết đấu tranh với vi phạm, gian lận, tiêu cực trong giáo dục. Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, bảo đảm an toàn trường học, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương.

Trước mắt, chuẩn bị tốt cho lễ khai giảng năm học mới; đảm bảo các điều kiện để đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp vào hoạt động; trong quá trình triển khai tiếp tục rà soát, đánh giá, hoàn thiện, quản lý hiệu quả.