Gần 2.000 ha lúa hè thu chưa hoàn thành xuống giống
Theo lịch thời vụ, toàn huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) có hơn 2.200 ha lúa hè thu, yêu cầu phải hoàn thành gieo cấy trước ngày 15/6. Tuy nhiên, đến nay, địa phương chỉ mới gieo cấy được gần 1.900 ha, đạt khoảng 85% kế hoạch.
Chị Trần Thị Thu (thôn Nam Trung, xã Điền Mỹ, Hương Khê) chia sẻ: “Vụ này, tôi sản xuất 6 sào lúa (giống Khang Dân, Xuân Mai). Bà con vùng này thường thu hoạch lúa xuân muộn hơn so với khu vực đồng bằng nên hiện nay bà con đang đẩy nhanh tiến độ làm đất, dọn vệ sinh đồng ruộng, cỏ bờ để san ủi mặt bằng và kịp thời xuống giống. Ngoài ra, một số diện tích gieo trước nhưng trúng đợt mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 1 cũng phải gieo lại hoàn toàn".
Tại phường Trung Lương (TX Hồng Lĩnh), anh Phan Văn Hùng cũng đang tất bật làm đất để kịp gieo cấy hơn 5 sào ruộng của gia đình. Anh Hùng cho biết: “Năm nay, vụ xuân thu hoạch chậm hơn năm trước khoảng một tuần. Đúng đợt chuẩn bị làm đất thì trời lại mưa liên tục, phải chờ nước rút dẫn đến chậm tiến độ khá nhiều. Gia đình tôi đang huy động nhân lực, cố gắng hoàn thành trong vài ngày tới”.
Được biết, vụ hè thu này, TX Hồng Lĩnh có kế hoạch gieo cấy hơn 1.340 ha lúa hè thu. Dù lịch thời vụ đã kết thúc, địa phương vẫn còn hơn 200 ha chưa xuống giống. Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường TX Hồng Lĩnh, nguyên nhân chủ yếu do thời tiết diễn biến bất lợi và một số hộ còn tâm lý chủ quan, chưa chủ động thực hiện đúng lịch thời vụ. Chính quyền địa phương đang tích cực đôn đốc người dân tranh thủ thời tiết thuận lợi, huy động nhân lực và máy móc để khép kín sớm số diện tích còn lại, hạn chế tối đa rủi ro cuối vụ.
Theo khung lịch thời vụ, toàn tỉnh phấn đấu hoàn thành gieo cấy hè thu trước ngày 15/6, để lúa trổ tập trung từ 5 - 10/8, kết thúc thu hoạch trước ngày 10/9. Mặc dù tiến độ gieo cấy cơ bản đáp ứng chỉ đạo chung của tỉnh, tuy nhiên, so với những năm trước vẫn chậm hơn từ 3 - 5 ngày. Ngoài ra, đến thời điểm này, gần 2.000 ha lúa chưa hoàn thành xuống giống, tập trung tại TX Hồng Lĩnh, Vũ Quang, Thạch Hà, Nghi Xuân… Nguyên nhân là do từ đầu vụ đến nay, thời tiết liên tục xuất hiện các hiện tượng cực đoan, nhiều cơn giông, lốc, sét, ảnh hưởng đến thời gian thu hoạch lúa xuân và triển khai gieo cấy vụ hè thu. Thậm chí, hàng trăm ha lúa hè thu bị ngập úng vì mưa lớn, phải tiến hành gieo cấy lại từ đầu.
Theo nhận định của ngành chuyên môn, những diện tích lúa hè thu chưa kịp xuống giống sẽ đối mặt với nguy cơ giảm năng suất và nhiều khó khăn khi thu hoạch nếu không may gặp mưa bão cuối vụ. Về mặt kỹ thuật, lúa gieo muộn thường chín rộ sau ngày 10/9, rất dễ bị mưa lớn làm đổ ngã hoặc ngập úng cục bộ. Ngoài ra, diện tích này cũng chịu áp lực sâu bệnh cao hơn do các giai đoạn sinh trưởng cơ bản trùng vào thời điểm nóng ẩm kéo dài.
Trước tình hình này, Sở NN&MT yêu cầu các địa phương cần tập trung đốc thúc tiến độ gieo cấy, hoàn thành kế hoạch sản xuất càng sớm càng tốt. Ưu tiên sử dụng tối đa các giống ngắn ngày từ 95 - 100 ngày phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu để đảm bảo lúa hè thu sinh trưởng trong khung thời gian an toàn, né tránh thiên tai.
Tập trung chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh ngay đầu vụ
Dự báo, từ nay đến cuối vụ thu hoạch, thời tiết bất thường tiếp tục ảnh hưởng lớn đến sản xuất. Đặc biệt, bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng hoạt động sớm, sẽ có cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến Hà Tĩnh, đe dọa năng suất lúa nếu không thu hoạch kịp thời. Trong các tháng 6, 7, nhiều đợt nắng nóng kéo dài, nhiệt độ cao ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây lúa; nền khí hậu nóng ẩm tạo điều kiện cho sâu bệnh như rầy nâu, sâu cuốn lá, đạo ôn, bạc lá… phát sinh mạnh. Vì thế, các cấp chính quyền, bà con nông dân cần chủ động hơn nữa trong khâu chăm sóc để cây lúa phát triển tốt.
Hiện nay, nhiều bà con nông dân trên địa bàn Hà Tĩnh cũng đã tập trung cho công tác chăm sóc, quản lý nước và phòng trừ sâu bệnh hại đầu vụ hè thu. Đây được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo lúa bén rễ hồi xanh nhanh, đẻ nhánh khỏe, tạo tiền đề cho các giai đoạn sinh trưởng tiếp theo.
Theo ghi nhận tại các cánh đồng xã Khánh Vĩnh Yên (Can Lộc), bà con đang tích cực diệt ốc bươu vàng gây hại và bắt đầu dặm tỉa theo đúng mật độ khuyến cáo, đảm bảo cây lúa phát triển đồng đều. Bà Trần Thị Thu (thôn Vân Cửu, xã Khánh Vĩnh Yên) cho biết: “Thời tiết khá mát mẻ, có mưa giông nên lúa bén rễ, phát triển rất nhanh. Tôi không phải tốn nhiều thời gian để tỉa dặm, chắc ít ngày nữa là xong. Tuy nhiên, đợt này ốc bươu vàng xuất hiện rất nhiều, phá hại lúa non, một số nơi bị cắn trụi từng khoảng lớn”.
Trên các cánh đồng xã Thạch Văn (TP Hà Tĩnh), những ngày qua, bà con cũng tích cực bám đồng tỉa dặm, phòng trừ sâu bệnh hại lúa đầu vụ. Chị Trần Thị Đào (thôn Trung Văn) cho hay: “Vùng này hoàn thành xuống giống sớm nên bây giờ đang vào đợt dặm tỉa tập trung. Bà con thường tranh thủ ra đồng lúc sáng sớm hoặc chiều tối để tránh nắng, làm việc hiệu quả hơn".
Theo Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, trong thời gian tới, cây lúa sẽ tiếp tục bén rễ, hồi xanh, bắt đầu phát triển nhiều phần thân, lá. Do đó, bà con nông dân cần tận dụng tối đa nguồn nước từ hệ thống kênh, mương; duy trì mực nước xấp xỉ 3 - 4 cm, tiến hành tỉa dặm, đảm bảo mật độ để giúp lúa đẻ nhánh khỏe; theo dõi quá trình sinh trưởng, bón thúc đợt 1 đúng thời điểm.
Ngoài ra, một số đối tượng dịch hại đầu vụ cũng bắt đầu xuất hiện như: ốc bươu vàng ở những chân ruộng sâu trũng, ngập nước; bọ trĩ gây hại ở một số diện tích gieo sớm, ruộng thiếu nước, mật độ rải rác...
Do vậy, cùng với chăm sóc, bón phân, bà con cần thăm đồng thường xuyên, phát hiện sớm ổ sâu bệnh để xử lý kịp thời, tránh lây lan diện rộng. Ngành chuyên môn khuyến cáo, việc chủ động chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh ngay từ thời điểm này sẽ góp phần giúp lúa sinh trưởng tốt, giảm gánh nặng chi phí và rủi ro cho bà con nông dân trong vụ sản xuất hè thu.
