Việc xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược về phát triển giáo dục, an sinh xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia nên được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm chỉ đạo.
Trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm, đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo ở vùng biên giới
Trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm, đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo ở vùng biên giới. Để nâng cao chất lượng giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền, tạo nguồn cán bộ chất lượng tại các vùng biên giới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo, đề xuất lãnh đạo Đảng, Nhà nước về chủ trương xây dựng các trường nội trú cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đặc biệt là tại các xã biên giới đất liền.
Ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Thông báo số 81-TB/TW, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền. Bộ Chính trị nhấn mạnh, việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.
Tiếp đó, ngày 26/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 298/NQ-CP, xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách, góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và tạo nguồn cán bộ chất lượng từ chính các địa phương vùng biên.
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận 81, dưới sự chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, cùng sự phối hợp đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành và địa phương, chương trình xây dựng trường học ở biên giới đã được triển khai nhanh chóng, hiệu quả.
Từ tháng 7/2025, 28 trường ở một số địa phương đã tổ chức khởi công và đang thi công các trường học theo chủ trương này. Trong đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trực tiếp chỉ đạo và dự lễ khởi công ở hai trường tại tỉnh Điện Biên và tỉnh Nghệ An.
Tiếp đó, ngày 9/11/2025, đồng loạt khởi công 72 trường nội trú liên cấp còn lại trong giai đoạn đầu tại 17 tỉnh, thành phố, với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương, thể hiện tinh thần phối hợp chặt chẽ, quyết tâm cao của toàn hệ thống chính trị trong việc chăm lo cho học sinh vùng biên, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để sớm hoàn thành 100 trường học trước năm học 2026-2027, tạo bước đột phá về giáo dục ở các khu vực đặc biệt này.
Hà Tĩnh là một trong 22 tỉnh có biên giới đất liền với 7 xã biên giới. Hiện tại, toàn tỉnh có 7 công trình trường phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS đang xây dựng tại các xã: Hương Khê, Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Hương Xuân, Vũ Quang, Hương Bình và Sơn Hồng.
Tháo gỡ kịp thời vướng mắc của các địa phương
Hiện nay nhiều địa phương đang đối mặt với những khó khăn, như: địa chất phức tạp, thiếu hụt nhân công, giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cũng gây áp lực lớn đối với các hợp đồng đã ký kết… Như tại Cao Bằng, một số dự án mới hoàn thành khoảng 11-13,5% khối lượng công việc, trong đó Trường nội trú liên cấp Tổng Cọt là công trình có tiến độ thấp nhất. Hay tại Nghệ An, nhiều trường nằm ở vùng sâu, vùng xa, cách trung tâm tỉnh hàng trăm km, địa hình phức tạp, thường xuyên bị sạt lở, điều kiện vận chuyển vật tư khó khăn, khiến chi phí xây dựng tăng từ 15-20%. Trong đó, Trường phổ thông nội trú liên cấp Nhôn Mai phải điều chỉnh thiết kế do sạt lở taluy, làm chậm tiến độ khoảng một tháng so với kế hoạch.
Để tháo gỡ kịp thời vướng mắc của các địa phương, không để chậm trễ, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 42/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương phải huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, triển khai “chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, bám sát tiến độ từng ngày, từng tuần để bảo đảm hoàn thành 100 trường học trước ngày 30/8/2026.
Trong đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định trước ngày 25/5/2026. Đồng thời, Bộ cần sớm hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về tiếp tục triển khai các dự án trường học còn lại và dự thảo nghị định quy định chính sách đối với học sinh, trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hướng dẫn tuyển sinh, bố trí giáo viên, cán bộ quản lý và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để các trường có thể đi vào hoạt động ngay sau khi hoàn thành. Đặc biệt, cần phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế tổ chức bộ máy, bổ sung biên chế đối với đội ngũ phục vụ, chăm sóc và quản lý học sinh nhỏ tuổi tại các trường nội trú liên cấp vùng biên.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát phương án phân bổ nguồn vốn còn lại chưa phân bổ; hướng dẫn các địa phương sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách Trung ương, tránh chậm trễ ảnh hưởng tiến độ dự án.
Các bộ: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Y tế, Dân tộc và Tôn giáo được giao phối hợp tháo gỡ khó khăn về an ninh công trường, nhân lực, vật liệu xây dựng, thủ tục đất đai và cơ chế tổ chức bộ máy cho các trường học vùng biên. Trong đó, lực lượng vũ trang được yêu cầu hỗ trợ nhân công, máy móc, phương tiện nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công tại các địa bàn khó khăn.
Thủ tướng yêu cầu Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy và Chủ tịch UBND các tỉnh biên giới đất liền trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư các công trình.
Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng đề án thành lập trường, phương án tuyển sinh, bố trí đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý phù hợp; đồng thời khẩn trương hoàn thiện phương án bàn giao, sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để các trường có thể đi vào hoạt động ngay sau khi hoàn thành. “Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng ‘trường chờ thiết bị’ hoặc ‘trường chờ giáo viên’”.
Từ chủ trương lớn đến hành động quyết liệt, những công trình đang dần hình thành trên vùng đất biên cương, sẽ là nơi gieo con chữ, ươm mầm tri thức, thắp sáng ước mơ và cũng là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, hiện thân của trách nhiệm và tình yêu thương của Đảng, Nhà nước và nhân dân với người dân vùng biên cương Tổ quốc.
