Theo dự báo, vụ hè thu năm 2026 tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, nguy cơ xảy ra nắng nóng gay gắt, hạn hán, thiếu nước cục bộ, ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa; giá các loại vật tư (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), nhiên liệu, chi phí sản xuất tăng… ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng và khả năng không gieo cấy hết diện tích các loại cây trồng theo kế hoạch.
Trong đó, do ảnh hưởng của nắng nóng, trên toàn tỉnh đã có hơn 1.000 ha đã gieo cấy đang bị thiếu nước tại các xã Đức Thịnh, Đồng Tiến, Đức Thọ, Đức Đồng, Mai Hoa, Thạch Khê, Hà Linh…
Để triển khai có hiệu quả kế hoạch, đề án sản xuất hè thu, ngày 4/6, UBND tỉnh ban hành văn bản số 5168 /UBND-NL5 “Về việc tập trung công tác lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất vụ hè thu 2026”.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường phân công cán bộ bám sát để theo dõi, đánh giá tình hình triển khai (nhất là những khó khăn, vướng mắc) để chỉ đạo, hướng dẫn và động viên, hỗ trợ bà con nông dân tổ chức sản xuất đảm bảo phủ kín diện tích, khung lịch thời vụ (kết thúc gieo cấy lúa trước ngày 5/6/2026). Song song với đó, chủ động phối hợp với Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh huy động tối đa nguồn lực tổ chức rà soát, điều tiết, quản lý nguồn nước phục vụ công tác làm đất, gieo cấy lúa hè thu; chủ động các phương án, giải pháp cho việc chống hạn (nhất là đối với các vùng cuối kênh, vùng cao, vùng xa thiếu nước và có nguy cơ thiếu nước phục vụ gieo cấy và sinh trưởng của lúa).
Các địa phương tăng cường công tác quản lý Nhà nước về vật tư nông nghiệp; tổ chức ký cam kết với hộ sản xuất về việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tuyệt đối không sử dụng thuốc trừ cỏ không chọn lọc (cỏ cháy) trên bờ ruộng, bờ mương, đất sản xuất cây màu và các khu vực không đúng mục đích sử dụng.
Đẩy mạnh công tác chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học, chuyển đổi số; xây dựng các mô hình sản xuất giảm phát thải, canh tác lúa cải tiến (SRI); hướng dẫn người dân tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ (phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi sinh) để giảm chi phí sản xuất. Tiếp tục chỉ đạo thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhất là các vùng sản xuất kém hiệu quả, vùng có nguy cơ bị hạn hán, không để bỏ hoang diện tích đất đủ điều kiện sản xuất nhằm đảm bảo hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra.
Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, đơn vị tập trung huy động lực lượng triển khai công tác gieo cấy lúa và cây trồng cạn vụ hè thu 2026; chỉ đạo các chi cục, đơn vị trực thuộc thực hiện công tác dự tính dự báo, hướng dẫn các biện pháp kỹ thuật phòng, trừ dịch hại cây trồng, bảo vệ an toàn sản xuất đối với cây trồng; tăng cường công tác kiểm tra hệ thống thủy lợi, điều tiết đảm bảo tưới nước kịp thời, đủ và tiết kiệm nhất. Cùng đó, quan tâm chỉ đạo, đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình thủy lợi đang dở dang, không để ảnh hưởng đến việc dẫn nước về đồng ruộng.
Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường kiểm tra hệ thống công trình, kênh mương trong quá trình tải nước, kịp thời xử lý các sự cố công trình, tập trung cấp nước chống hạn; tổ chức điều tiết, phân phối nguồn nước đảm bảo phục vụ sản xuất; chủ động các phương án để trữ nước, lắp đặt máy bơm giã chiến, chuyển nước tạo nguồn từ các hồ chứa để chống hạn.
Công ty Điện lực Hà Tĩnh ưu tiên nguồn điện phục vụ sản xuất; chỉ đạo các chi nhánh điện chủ động phối hợp tốt với các địa phương, đơn vị quản lý trạm bơm trên địa bàn cấp điện ổn định 24/24 giờ, đảm bảo nguồn điện cho các trạm bơm chủ động bơm nước phục vụ sản xuất Hè Thu năm 2026.
Các sở, ban, ngành cấp tỉnh theo chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường; UBND các xã, phường trong quá trình tổ chức chỉ đạo triển khai thực hiện sản xuất vụ hè thu.
Đề nghị Ủy ban MTTQ và các tổ chức đoàn thể cấp tỉnh phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hội viên, bà con nông dân tích cực hưởng ứng tham gia sản xuất vụ hè thu năm 2026 đảm bảo mục tiêu, chỉ tiêu, kế hoạch diện tích đề ra.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường: Đến ngày 1/6/2026, diện tích gieo cấy lúa vụ hè thu 39.493,3/45.516 ha, đạt 86,77% kế hoạch; các cây trồng cạn đạt 1.447 ha/7.949 ha, đạt 18,2% kế hoạch. Trong đó: đậu các loại 323 ha/1.824 ha, đạt 17,7% kế hoạch; ngô 278 ha/2.312 ha, đạt 12% kế hoạch, rau các loại 271 ha/2.963 ha, đạt 9,1% kế hoạch; khoai lang 9/523 ha, đạt 1,7% kế hoạch; vừng 559 ha/846 ha, đạt 66,1% kế hoạch...