Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 2310/QĐ-TTg ban hành “Kế hoạch hành động tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam.
Kiên quyết xử lý triệt để các hành vi vi phạm quy định về IUU
Quyết định nêu rõ quan điểm là mở đợt cao điểm, kiên quyết xử lý triệt để với các hành vi vi phạm quy định về IUU; ngăn chặn, không để phát sinh tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; phấn đấu đến ngày 15/11/2025 không còn xảy ra các vụ việc vi phạm mất kết nối VMS trên 6 giờ không báo cáo vị trí về bờ, mất kết nối quá 10 ngày không đưa tàu về bờ, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển.
Tập trung chuyển đổi từ nghề khai thác bị cấm sang nghề khai thác khác để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, từ khai thác thủy sản sang nuôi trồng thủy sản (nhất là nuôi biển công nghệ cao) và các nghề khác để đảm bảo việc làm, thu nhập và sinh kế cho người dân; chuyển đổi số, thực hiện số hóa toàn diện quá trình quản lý hoạt động khai thác thủy sản trên nền tảng điện tử.
Mục tiêu của kế hoạch là tập trung cao điểm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm để giải quyết triệt để các tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU, thực hiện các khuyến nghị của EC và chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của EC đảm bảo đạt kết quả tốt nhất, quyết tâm gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" tại đợt thanh tra lần này.
Kiểm soát chặt chẽ tàu cá và ngư dân
Nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm đến ngày 15/11/2025 là: Hoàn thiện quy định pháp luật thủy sản; quản lý đội tàu; kiểm soát hoạt động tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; thực thi pháp luật, xử lý vi phạm.
Về kiểm soát hoạt động tàu cá, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú, đảm bảo nắm rõ địa chỉ của mọi chủ tàu, ngư dân và địa bàn hoạt động của tàu cá gắn với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia; đưa vào áp dụng hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID để kiểm soát được toàn bộ tàu cá, ngư dân xuất bến tham gia hoạt động khai thác thủy sản và kết thúc chuyến biển; áp dụng hệ thống báo cáo vị trí tàu cá tự động khi mất kết nối hệ thống VMS trên biển để ngư dân biết để thực hiện các quy định của pháp luật...
Hà Tĩnh có 3.980 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên được đăng ký và cập nhật lên hệ thống VNFishbase; xóa đăng ký 993 tàu cá không còn hoạt động và đạt 100% tỷ lệ đánh dấu tàu cá theo quy định; 100% tàu cá dài từ 15m trở lên đang hoạt động vùng khơi đã lắp đặt thiết bị VMS…
Triển khai đồng bộ hệ thống nhật ký khai thác, thu mua chuyển tải điện tử (e-logbook) và hệ thống eCDT tại tất cả cảng cá
Về truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, đối với sản phẩm thủy sản khai thác trong nước: Hoàn thiện, hướng dẫn, áp dụng triển khai đồng bộ, thống nhất hệ thống nhật ký khai thác, nhật ký thu mua chuyển tải điện tử (e-logbook) và hệ thống eCDT tại tất cả cảng cá (kể cả cảng cá tư nhân); nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin (máy tính để bàn, máy tính bảng, kết nối internet) tại cảng cá để hỗ trợ ngư dân thực hiện cập nhật dữ liệu lên hệ thống VNeID, biên phòng, e-logbook, eCDT.
Toàn bộ ngư dân, cơ sở thu mua thủy sản khai thác, doanh nghiệp chế biến, cảng cá và cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thực hiện giám sát sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng, hồ sơ truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trên hệ thống e-logbook và eCDT.
Đảm bảo tất cả tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên tham gia hoạt động khai thác thuỷ sản thực hiện rời, cập cảng trên eCDT tại cảng cá và sử dụng hệ thống nhật ký khai thác thủy sản điện tử theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Tại Hà Tĩnh, công tác kiểm soát tàu cá ra vào các cảng cá trên địa bàn đã được ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Các đơn vị quản lý hỗ trợ ngư dân, doanh nghiệp thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT). Thông qua hệ thống này, các thủ tục như phê duyệt tàu cá ra, vào cảng; nộp nhật ký khai thác; ghi nhận sản lượng bốc dỡ; cấp giấy biên nhận, giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản đều có thể thực hiện trực tuyến. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã có 1.647 lượt tàu cập cảng và 1.679 lượt tàu rời cảng thực hiện thủ tục điện tử (eCDT), góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch thông tin và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo quy định của Ủy ban châu Âu (EC).
Đối với sản phẩm thủy sản khai thác nhập khẩu theo Hiệp định PSMA và bằng tàu container: Thiết lập kênh liên hệ với các tổ chức nghề cá khu vực, quốc gia tàu treo cờ, cấp giấy phép để xác minh, đối chiếu thông tin quản lý tàu, giấy phép khai thác, chuyển tải,...; bố trí đủ nguồn lực (kinh phí, nhân sự, trang thiết bị...) để kiểm tra hồ sơ, giám sát khối lượng, thành phần loài thủy sản nhập khẩu tại cảng biển, tại nhà máy chế biến, xuất khẩu thủy sản; mua thông tin, truy cập cơ sở dữ liệu quốc tế để xác minh, đối chiếu thông tin tàu, sản phẩm thủy sản khai thác nhập khẩu vào Việt Nam...
