Ngay từ năm nhất đại học, nhiều sinh viên bắt đầu tìm việc làm thêm phù hợp với thời gian và khả năng của mình. Ở Hà Tĩnh, bên cạnh những việc phổ biến như phục vụ quán ăn, bán quần áo, một số bạn trẻ chủ động tìm cơ hội gắn với sở thích hoặc định hướng nghề nghiệp như nhận việc dịch thuật, chụp ảnh, làm truyền thông...
Với nhiều tân sinh viên, giá trị của việc làm thêm không chỉ nằm ở khoản thu nhập sau mỗi ca làm. Qua công việc, các em có cơ hội thử sức, nhận ra điểm mạnh, những kỹ năng còn thiếu của mình và vận dụng kiến thức trên giảng đường vào thực tế.
Em Nguyễn Nhật Linh, tân sinh viên ngành Ngôn ngữ Trung, Trường Đại học Hà Tĩnh chia sẻ: “Nhờ được bố mẹ định hướng học tiếng Trung từ sớm, hiện em đã đạt HSK 5 và đang dạy tiếng Trung online cho hai học sinh. Em nghĩ việc vừa học vừa làm sẽ giúp mình có thêm trải nghiệm thực tế, rèn kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và hiểu rõ hơn điểm mạnh, điểm còn hạn chế của bản thân. Từ đó, em có thể chủ động bổ sung những kỹ năng cần thiết ngay từ những năm đầu đại học”.
Với em Nguyễn Thị Duyên, tân sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh, công việc tại quán ăn lại mang một ý nghĩa khác, giúp nữ sinh tự chủ hơn trong cuộc sống và học cách ứng xử với những người xung quanh.
“Em muốn tự kiếm tiền để có thể chủ động những khoản chi tiêu cá nhân và giảm bớt phần nào việc bố mẹ phải lo cho mình. Khi đồng tiền do mình làm ra, em nghĩ mình sẽ có ý thức hơn trong việc sử dụng. Đi làm cũng cho em cơ hội tiếp xúc với nhiều người, từ khách hàng đến đồng nghiệp, qua đó học cách lắng nghe, giao tiếp phù hợp và giữ bình tĩnh khi gặp những tình huống không như mong muốn” - Duyên cho hay.
Không chỉ người trẻ thay đổi cách nhìn về việc làm thêm, nhiều phụ huynh cũng dần xem đây là một phần trải nghiệm cần thiết khi con bắt đầu bước vào cuộc sống tự lập. Vì thế, thay vì quyết định thay con, nhiều cha mẹ lựa chọn đồng hành bằng cách giúp con nhận diện những rủi ro và cân nhắc một công việc phù hợp.
Bà Nguyễn Thanh Tình, phụ huynh em Nguyễn Xuân Hoàng, tân sinh viên ngành Kế toán, Trường Đại học Hà Tĩnh cho biết: “Tôi nghĩ con đi làm thêm cũng là một cách để trưởng thành nên nếu công việc phù hợp thì gia đình ủng hộ. Tôi không đặt nặng chuyện con kiếm được bao nhiêu tiền, mà quan trọng là con biết mình đang làm gì và có trách nhiệm với công việc đó. Điều tôi lo nhất là các cháu còn ít kinh nghiệm, dễ tin vào những lời tuyển dụng trên mạng. Vì vậy, nếu nơi làm việc yêu cầu đóng tiền, đặt cọc hoặc có điều gì không rõ ràng, tôi muốn con trao đổi với gia đình trước khi quyết định”.
Tuy nhiên, mong muốn trải nghiệm cũng cần đi cùng sự tỉnh táo. Tân sinh viên chưa có nhiều kinh nghiệm nên dễ bị thu hút bởi những lời tuyển dụng thiếu thông tin, mức thu nhập cao bất thường hoặc yêu cầu đóng phí, đặt cọc. Trước khi nhận việc, các em cần tìm hiểu rõ nơi làm việc, nội dung công việc, thời gian phù hợp.
Bên cạnh đó, tân sinh viên cũng đang trong giai đoạn làm quen với môi trường đại học, lịch học và phương pháp tự học. Nếu nhận quá nhiều ca hoặc lựa chọn công việc ở xa, thời gian di chuyển và nghỉ ngơi có thể bị thu hẹp, ảnh hưởng đến việc học. Một công việc phù hợp vì thế không nhất thiết phải là nơi trả mức lương cao nhất. Quan trọng hơn là công việc có thời gian phù hợp, môi trường rõ ràng và giúp người trẻ có thêm những trải nghiệm hữu ích.
Tìm kiếm việc làm thêm tạo cho sinh viên cơ hội tiếp xúc với môi trường thực tế, nơi các em phải tuân thủ thời gian, phối hợp với người khác, hoàn thành nhiệm vụ và xử lý những vấn đề phát sinh. Những kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian hay giải quyết tình huống cần được hình thành qua quá trình rèn luyện lâu dài. Nếu lựa chọn được công việc phù hợp, sinh viên có thể tích lũy thêm những trải nghiệm này ngay trong quá trình học. Tuy nhiên, các em cần cân đối thời gian, sức khỏe, bởi nhiệm vụ chính của sinh viên vẫn là học tập.
