Hãng thông tấn nhà nước TASS của Nga dẫn lời một nguồn tin cấp cao giấu tên của Iran ngày 9/4 cho biết, Iran sẽ cho phép không quá 15 tàu mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ.
Eo biển Hormuz rộng 34km, nằm giữa Iran và Oman, là lối đi từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương. Đây là tuyến đường chính cho hoạt động trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng các hàng hóa thiết yếu khác bao gồm cả phân bón.
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2, dẫn đến việc giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Iran tuyên bố eo biển vẫn được mở cửa, ngoại trừ đối với các tàu thuộc về những quốc gia tấn công Iran và các quốc gia hỗ trợ tấn công. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel.
Hình thức chính xác về trạng thái mới của eo biển vẫn chưa rõ ràng, nhưng Iran đang chuẩn bị dự luật để áp phí đối với các tàu quá cảnh qua eo biển Hormuz.
Trong những ngày gần đây, các hoạt động quá cảnh đã ghi nhận việc mở ra 2 lối đi: một lối do Iran kiểm soát nằm gần đảo Larak và lối thứ hai gần Oman hơn nhiều, vốn đã được một số tàu do Oman sở hữu hoặc quản lý sử dụng.
Theo số liệu phân tích,5 tàu chở hàng và một tàu dầu đã băng qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua.
Đại sứ Ali Bahreini, Đại diện thường trực của Iran tại Liên hợp quốc, cho biết Iran muốn thảo luận và thiết lập một khuôn khổ pháp lý mới cho eo biển Hormuz.
"Cuộc chiến này đã ảnh hưởng đến mọi thứ. Và một trong những điều mà cuộc chiến này sẽ tác động tới chính là chế độ pháp lý của eo biển Hormuz; tuy nhiên, các chi tiết cụ thể sẽ được thảo luận và quyết định trong tương lai”, ông cho biết.
Nhà ngoại giao này giải thích, hiện tại, "các thỏa thuận dành cho eo biển Hormuz chỉ là tạm thời." Ông khẳng định việc quá cảnh qua hành lang hàng hải này "sẽ không diễn ra bình thường như trước xung đột". Theo ông, các tàu thuyền giờ đây sẽ được yêu cầu phải tiết lộ tên tàu, chủ sở hữu cũng như thông tin về hàng hóa.
Ý tưởng của Iran về việc thiết lập cơ chế thu phí quá cảnh eo biển Hormuz đã vấp phải sự chỉ trích của phương Tây.
Liên minh châu Âu tuyên bố quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz phải được đảm bảo mà "không có bất kỳ khoản thanh toán hay lộ phí nào".
"Luật pháp quốc tế quy định về quyền tự do hàng hải, điều đó có nghĩa là... về cơ bản không có bất kỳ khoản thanh toán hay lộ phí nào cả. Tự do hàng hải là một lợi ích công cộng và cần phải được đảm bảo ", phát ngôn viên Ủy ban châu Âu Anouar El Anouni phát biểu.
Theo Guardian
