Theo các nguồn tin, cuộc đàm phán gián tiếp lần này chủ yếu tập trung quanh những vấn đề mà hai bên đã cùng nhất trí trong thỏa thuận tạm thời được công bố 2 tuần trước.
Các nguồn tin thân cận cho biết các nhà đàm phán của hai nước đã dành 2 ngày làm việc ở Doha để thảo luận về giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz và việc giải phóng nguồn quỹ bị phong tỏa của Iran, vốn là 2 vấn đề quan trọng theo thỏa thuận ban đầu.
Cuộc gặp tiếp theo sẽ diễn ra sau lễ tang của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, người dự kiến sẽ được an táng vào ngày 9/7, Bộ Ngoại giao Qatar cho biết.
Các cuộc thảo luận ở Doha đã đạt được “tiến triển tích cực” về các vấn đề liên quan đến bản ghi nhớ đã chấm dứt chiến tranh vào tháng 6 và đang “xây dựng dựa trên những kết quả” của hội nghị thượng đỉnh ở Thụy Sĩ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar cho biết trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X.
Tại Washington, Tổng thống Donald Trump cho hay hai bên đang đạt được tiến triển về các giới hạn có thể đối với chương trình hạt nhân của Iran, mà theo nhà lãnh đạo này là lý do chính khiến Mỹ cùng với Israel phát động chiến tranh chống Iran vào tháng 2.
“Tiến trình phi hạt nhân hóa Iran đang diễn ra rất tốt", ông Trump nói với các phóng viên và nhấn mạnh thêm rằng, hai bên đã có những cuộc họp rất hiệu quả và "chúng ta sẽ chờ xem kết quả”.
Nhưng các nguồn tin cho biết chương trình hạt nhân không được đề cập trong các cuộc đàm phán, vốn chỉ mang tính chất kỹ thuật.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho hay vấn đề đó sẽ được giải quyết ở giai đoạn sau. “Rõ ràng, chúng tôi lo ngại về vấn đề hạt nhân và sẽ bắt đầu thảo luận về điều đó”, ông nói với các phóng viên.
Các nhà đàm phán Mỹ và Iran đã có các cuộc gặp riêng với các nhà trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan, theo Bộ Ngoại giao Qatar.
Trong đó, con rể của Tổng thống Trump là Jared Kushner cùng Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã không dự phiên họp, dù Nhà Trắng trước đó thông báo họ sẽ tham gia các cuộc đàm phán cấp cao tại khu vực, theo một nguồn tin giấu tên.
Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi - trưởng đoàn đàm phán Iran, xác nhận cuộc đàm phán đã kết thúc. Tuy nhiên, cả hai bên đều không cho biết liệu họ có thu hẹp được những khác biệt hay không.
Ai kiểm soát eo biển Hormuz?
Thỏa thuận ban đầu quy định Iran và Mỹ cho phép hoạt động vận chuyển hàng hóa được nối lại qua eo biển chiến lược Hormuz.
Mặc dù giao thông đã được nối lại một phần, tình trạng của tuyến đường thủy huyết mạch này vẫn chưa rõ ràng. Mỹ và Iran vẫn còn tiến hành không kích lẫn nhau vào cuối tuần trước sau vụ tấn công của Tehran vào một tàu chở hàng.
Iran quyết tâm giành được sự công nhận quốc tế về quyền kiểm soát eo biển, ngay cả khi phải dùng vũ lực nếu cần thiết, hai nguồn tin cấp cao của Iran cho biết. Quốc gia Hồi giáo này đã nhiều lần tuyên bố sẽ áp dụng phí vận chuyển tàu thuyền bắt đầu từ giữa tháng 8, sau khi thời hạn miễn phí được quy định trong thỏa thuận ban đầu hết hạn.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cũng đã hạ thấp nguy cơ quay trở lại chiến tranh toàn diện với Iran. “Tôi nghĩ họ đã đi được một chặng đường dài”, nhà lãnh đạo này nói.
Giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong 4 tháng qua sau những bình luận của ông Trump, và các nhà phân tích lần đầu tiên hạ dự báo giá dầu kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
Truyền thông nhà nước Iran ngày 1/7 đưa tin một tàu container nước ngoài đã mắc cạn ở vùng nước nông bên ngoài tuyến đường vận chuyển do giới chức Iran chỉ định.
Bà Vandana Hari, người sáng lập công ty phân tích thị trường dầu mỏ Vanda Insights, cho biết: “Eo biển Hormuz dần được mở cửa trở lại nhưng không đồng đều, khó dự đoán và không hoàn toàn minh bạch”.
Theo Straits Times
