Quy định mới về số lượng biên chế công chức, điều kiện điều chỉnh

Chính phủ ban hành Nghị định 405/2026/NĐ-CP ngày 11/11 về quản lý, sử dụng biên chế công chức, có hiệu lực từ ngày ký, thay thế Nghị định 62/2020/NĐ-CP.

Nghị định quy định nguyên tắc, nội dung quản lý, sử dụng biên chế công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính; thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc xây dựng kế hoạch, giao, điều chỉnh, quản lý và sử dụng biên chế.

Xác định biên chế theo vị trí việc làm và khối lượng công việc

Theo Điều 6, một trong những căn cứ xác định biên chế công chức là vị trí việc làm và khối lượng công việc thực tế tại từng vị trí việc làm, gắn với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, tính chất quan trọng và yếu tố đặc thù của cơ quan, tổ chức hành chính.

Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; áp dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phương pháp quản trị, quản lý mới và cải cách thủ tục hành chính cũng là những căn cứ xác định biên chế công chức.

Ngoài ra, việc xác định biên chế còn căn cứ vào thực tế quản lý, sử dụng biên chế được giao.

Đối với cơ quan, tổ chức hành chính thuộc chính quyền địa phương, ngoài các căn cứ trên còn phải tính đến dân số, diện tích, số đơn vị hành chính cấp xã, điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

Nghị định yêu cầu việc xác định, quản lý biên chế phải bảo đảm tính khoa học, khách quan, công khai, minh bạch, hiệu quả và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức trong cơ quan, tổ chức hành chính.

Về kế hoạch biên chế, các cơ quan, tổ chức hành chính xây dựng kế hoạch theo giai đoạn 5 năm và hằng năm. Hồ sơ kế hoạch phải thể hiện sự cần thiết, đánh giá kết quả giao, quản lý, sử dụng biên chế giai đoạn trước và dự kiến nhu cầu trong giai đoạn tiếp theo.

Kế hoạch cũng phải gắn với chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, vị trí việc làm và dự kiến nguồn công chức bổ sung, thay thế.

Hai trường hợp được điều chỉnh biên chế công chức

Điều 10 nghị định quy định việc điều chỉnh biên chế công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính được thực hiện khi có sự thay đổi một trong các căn cứ xác định biên chế quy định tại Điều 6.

Trường hợp thứ hai là cơ quan, tổ chức hành chính được thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Hồ sơ điều chỉnh biên chế gồm văn bản đề nghị, trong đó nêu rõ căn cứ, cơ sở đề xuất điều chỉnh; thực trạng bố trí, sử dụng công chức; phương án điều chỉnh biên chế gắn với việc bố trí, sử dụng công chức theo vị trí việc làm.

Cơ quan đề xuất còn phải nêu dự kiến nguồn công chức bổ sung, thay thế; dự kiến thực hiện chính sách tinh giản biên chế và dự toán kinh phí thực hiện.

Các tài liệu liên quan được gửi kèm gồm quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể cơ quan, tổ chức hành chính; văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, ủy quyền và biên bản bàn giao nhân sự.

Nghị định cũng quy định việc điều chỉnh, điều chuyển biên chế công chức giữa các bộ, giữa các địa phương và giữa bộ với địa phương hoặc các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi quản lý của cơ quan được giao thẩm quyền khác.

Việc điều chỉnh, điều chuyển phải bảo đảm không làm tăng tổng biên chế công chức được cấp có thẩm quyền giao tại thời điểm thực hiện. Trường hợp có yêu cầu bổ sung biên chế so với tổng số được giao, cơ quan liên quan phải thực hiện theo trình tự xây dựng, thẩm định và quyết định giao biên chế quy định tại nghị định.

Quy định thẩm quyền điều chỉnh biên chế ở cấp tỉnh, cấp xã

Về thẩm quyền, người đứng đầu bộ quyết định điều chỉnh biên chế công chức giữa các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc phạm vi quản lý trong tổng số biên chế được giao.

Ở địa phương, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định điều chỉnh biên chế công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính của chính quyền địa phương cấp tỉnh và tổng biên chế công chức giữa các chính quyền địa phương cấp xã.

UBND cấp xã trình HĐND cùng cấp quyết định điều chỉnh biên chế đối với từng cơ quan, tổ chức hành chính thuộc chính quyền địa phương cấp xã, trong tổng biên chế đã được HĐND cấp tỉnh quyết định.

Nghị định đồng thời quy định trách nhiệm của UBND cấp xã trong xây dựng kế hoạch biên chế theo yêu cầu của cấp tỉnh; hướng dẫn, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo về quản lý, sử dụng biên chế thuộc phạm vi quản lý.

UBND cấp xã còn có trách nhiệm thống kê, báo cáo tình hình quản lý, sử dụng biên chế công chức và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định.

Đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức hành chính sử dụng biên chế công chức, nghị định yêu cầu thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm trong quản lý, sử dụng biên chế được giao.

Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, theo dõi, kiểm tra việc tổ chức thực hiện nghị định; tổng hợp kết quả, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng.