Trường Cao đẳng Nguyễn Du góp phần nuôi dưỡng tài năng, trao truyền giá trị văn hóa truyền thống

Hành trình vượt khó đến định hình hướng đi

Năm 1991, tỉnh Hà Tĩnh được tái lập, trong bối cảnh kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, nghệ thuật đặt ra ngày càng cấp thiết. Trước thực tế đó, UBND tỉnh thành lập Trung tâm Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Văn hóa Nghệ thuật. Đến năm 1996, từ tiền đề này, Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Hà Tĩnh ra đời, đặt nền móng cho quá trình đào tạo nhân lực văn hóa, nghệ thuật của tỉnh.

Những ngày đầu, trường đóng tại thị trấn Cày (nay là xã Thạch Hà), với 7 cán bộ, giáo viên, phòng học chủ yếu là những gian nhà mượn tạm, chương trình, giáo trình và thiết bị giảng dạy còn thiếu thốn. Trong điều kiện ấy, các thầy cô vừa đứng lớp, vừa nghiên cứu, xây dựng chương trình, tìm kiếm tài liệu, từng bước định hình hoạt động đào tạo.

Năm 2000, thầy và trò chuyển về cơ sở mới tại địa điểm hiện nay, thuộc phường Thành Sen. Tháng 4/2011, trường được nâng cấp thành Trường Cao đẳng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Du; tháng 1/2018 chính thức mang tên Trường Cao đẳng Nguyễn Du. Mỗi lần chuyển đổi là một bước điều chỉnh về tổ chức, ngành nghề và phương thức đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn.

Nhớ lại chặng đường nhiều thử thách, ông Hồ Việt Anh – nguyên Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Khó khăn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi từ mô hình trường trung cấp văn hóa nghệ thuật sang giáo dục nghề nghiệp là sự khác biệt giữa đặc thù đào tạo nghệ thuật và cơ chế vận hành chung.

Những ngành như Thanh nhạc chỉ có 1-2 học sinh/lớp, trong khi định mức kinh phí lại tính theo sĩ số đông. Việc giữ chân giảng viên giỏi, thu hút nhân lực chất lượng cao về Hà Tĩnh cũng là bài toán không dễ”.

Trước áp lực ấy, nhà trường lựa chọn hướng đi vừa giữ thế mạnh đào tạo nghệ thuật, vừa mở rộng các ngành nghề có nhu cầu xã hội như chế biến món ăn, lễ tân, quản trị khách sạn, chăm sóc sắc đẹp; đồng thời chuẩn hóa đội ngũ, khuyến khích giảng viên học tập nâng cao trình độ và liên kết với các trường đại học nghệ thuật trong nước để bổ sung nguồn lực chuyên môn.

Những điều chỉnh đó giúp nhà trường từng bước thích ứng với yêu cầu mới, mở rộng lĩnh vực đào tạo nhưng không đánh mất nền tảng văn hóa, nghệ thuật đã tạo dựng từ những ngày đầu.

Những dấu ấn từ giảng đường đến đời sống văn hóa

Đến nay, khi đã trở thành ca sĩ được đông đảo công chúng biết đến, Đinh Thành Lê - giải Nhất Sao Mai năm 2007 vẫn dành nhiều tình cảm cho ngôi trường đã chắp cánh những bước đi đầu tiên trên con đường nghệ thuật.

Nhớ về quãng thời gian học tập tại Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Hà Tĩnh (nay là Trường Cao đẳng Nguyễn Du), nữ ca sĩ bày tỏ: “Khi mới bước chân vào trường, tôi chưa có nhiều kiến thức âm nhạc, cũng chưa biết cách thể hiện một ca khúc. Chính các thầy cô, đặc biệt là Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Bản, đã kiên nhẫn dạy tôi từng nốt nhạc, từng bài hát đầu tiên.

Ngôi trường không chỉ nuôi dưỡng niềm đam mê mà còn giúp tôi chạm tới ước mơ được đứng trên những sân khấu lớn, trở thành ca sĩ chuyên nghiệp. Tôi luôn tự hào và biết ơn nơi đã đặt những viên gạch đầu tiên cho hành trình nghệ thuật của mình”.

Từ giảng đường này, Đinh Thành Lê tiếp tục theo học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, sau đó đạt nhiều thành tích, trở thành gương mặt tiêu biểu của dòng nhạc dân gian.

Cùng với chị, nhiều nghệ sĩ, ca sĩ trưởng thành từ mái trường này đã ghi dấu ấn trên các sân khấu chuyên nghiệp như NSƯT Tố Nga, NSƯT Vành Khuyên, Quán quân Sao Mai Bùi Lê Mận (2009), Minh Ngọc (2022), Thùy Dung, Trần Thụy Miên, Mộc An…

Những thành công ấy là một trong những dấu ấn riêng của Trường Cao đẳng Nguyễn Du trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp của tỉnh. Không dừng lại ở lĩnh vực nghệ thuật, nhà trường từng bước mở rộng đào tạo nhân lực văn hóa, du lịch và dịch vụ. Trong 30 năm, hàng nghìn học sinh, sinh viên đã tốt nghiệp, bổ sung nhân lực cho các cơ quan văn hóa, đơn vị nghệ thuật, trường học, doanh nghiệp nhà hàng, khách sạn và các khu, điểm du lịch trong và ngoài tỉnh.

Hiện trường được cấp phép đào tạo 19 ngành nghề, với quy mô tuyển sinh 1.505 chỉ tiêu/năm và gần 1.300 học sinh, sinh viên đang theo học. Trong đó, nhóm ngành nghệ thuật có 7 nghề như Thanh nhạc, Hội họa, Thiết kế đồ họa, Nghệ thuật biểu diễn dân ca, múa dân gian dân tộc, biểu diễn nhạc truyền thống và nhạc cụ phương Tây; nhóm ngành du lịch, dịch vụ có 10 nghề, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực khách sạn, nhà hàng, hướng dẫn du lịch và nghiệp vụ dịch vụ.

Đằng sau hoạt động đào tạo là đội ngũ 52 cán bộ, giảng viên, trong đó có 1 tiến sĩ, 17 thạc sĩ, 23 cử nhân và 3 trình độ khác; cùng 27 giảng viên thỉnh giảng, trong đó có 10 nghệ nhân ưu tú. Đội ngũ nhà giáo không chỉ đảm nhiệm công tác giảng dạy mà còn tham gia nghiên cứu, đóng góp vào việc nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

Để người học được tiếp cận kiến thức và kỹ năng nghề sát với thực tiễn, trường cũng chú trọng mời nghệ nhân ưu tú, nghệ sĩ có uy tín tham gia giảng dạy, truyền nghề; mở rộng liên kết với các trường đại học, cơ sở đào tạo trong nước và đối tác quốc tế. Hoạt động trao đổi giảng viên, sinh viên, liên kết đào tạo với các trường đại học tại Hàn Quốc cũng góp phần mở rộng cơ hội học tập, tiếp cận môi trường nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên.

Cùng với đào tạo, nhà trường còn đưa tri thức, kỹ năng nghề vào các hoạt động sáng tác, biểu diễn, triển lãm và quảng bá văn hóa. Năm 2023, thầy và trò nhà trường xác lập dấu ấn với chiếc ram cuốn Hà Tĩnh dài nhất Việt Nam. Hoạt động không chỉ giới thiệu đặc sản quê hương mà còn cho thấy cách đưa kiến thức nghề nghiệp gắn với việc quảng bá sản phẩm, văn hóa địa phương.

Với những đóng góp trong 30 năm xây dựng và phát triển, Trường Cao đẳng Nguyễn Du được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cùng nhiều bằng khen, cờ thi đua của các cấp, ngành. Tuy nhiên, giá trị của chặng đường ấy còn được thể hiện qua những thế hệ người học trưởng thành, những tài năng nghệ thuật được bồi dưỡng và những đóng góp cụ thể cho đời sống văn hóa, du lịch quê hương.

Giữ bản sắc, mở hướng tương lai

Bước vào giai đoạn mới, giáo dục nghề nghiệp đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, trong khi thị trường lao động liên tục thay đổi, đòi hỏi cơ sở đào tạo phải nâng cao chất lượng, tăng tính thực hành và gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu sử dụng lao động. Với Trường Cao đẳng Nguyễn Du, yêu cầu ấy còn đặt ra bài toán làm thế nào để vừa thích ứng với xu hướng đào tạo hiện đại, vừa duy trì những ngành nghệ thuật đặc thù, nhất là các lĩnh vực gắn với văn hóa truyền thống.

Nhà trường xác định tiếp tục củng cố các ngành nghề có thế mạnh, đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, tăng cường ứng dụng công nghệ và phát triển kỹ năng thực hành. Việc mở rộng liên kết với doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động, tạo điều kiện cho người học thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp cũng được đặt ra nhằm nâng cao khả năng thích ứng và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

Tiến sĩ Đặng Thị Thúy Hằng - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nguyễn Du nhấn mạnh: “Trong giai đoạn mới, nhà trường xác định tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, chuẩn hóa đội ngũ, hiện đại hóa chương trình và đẩy mạnh chuyển đổi số, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Với lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, chúng tôi đặc biệt coi trọng việc duy trì các ngành nghề đặc thù, bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa phi vật thể như dân ca ví, giặm, ca trù, gắn truyền dạy với đào tạo tài năng trẻ. Đây vừa là thế mạnh, vừa là trách nhiệm của nhà trường trong việc góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương”.

Ba thập kỷ đã qua, từ những lớp học còn nhiều thiếu thốn, Trường Cao đẳng Nguyễn Du từng bước tạo dựng vị thế trong đào tạo nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật, du lịch. Hành trình ấy không chỉ được đo bằng những dấu mốc phát triển hay thành tích đạt được, mà còn bằng những tài năng được nuôi dưỡng, những thế hệ người học trưởng thành và những giá trị văn hóa được tiếp nối. Đó là nền tảng để mái trường mang tên Đại thi hào Nguyễn Du tiếp tục đổi mới, phát triển, góp phần làm giàu thêm đời sống văn hóa, nghệ thuật trên quê hương núi Hồng, sông La.