Vì sao lưới điện do hợp tác xã quản lý chưa thể chuyển giao?

(Baohatinh.vn) - Dù người dân mong mỏi, hợp tác xã (HTX) thiết tha bàn giao hệ thống điện xuống cấp cho ngành điện, nhưng tiến độ chuyển giao tại Hà Tĩnh vẫn bị "nghẽn" do vướng mắc về pháp lý, định giá và hoàn vốn.

Người dân mong muốn, HTX tha thiết bàn giao

Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, những hệ thống lưới điện được đầu tư từ hàng chục năm trước hiện vẫn do các HTX trực tiếp quản lý, vận hành.

Qua thời gian, hạ tầng điện ngày càng lạc hậu, không đáp ứng sự gia tăng nhanh chóng của phụ tải sinh hoạt và sản xuất. Ở những khu vực này, người dân là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất.

bqbht_br_luoi-dien-thien-cam-xuong-cap.jpg
thien-cam.jpg
Lưới điện xuống cấp, sụt áp kéo dài khiến người dân và các HTX ở Hà Tĩnh mong muốn sớm hoàn tất việc bàn giao cho ngành điện.

Ông Nguyễn Viết Diên (TDP Thắng Lợi, phường Hoành Sơn) chia sẻ: "Vào mùa hè, nhất là buổi trưa và ban đêm, điều hòa không thể khởi động nổi do điện quá yếu. Chúng tôi rất mong HTX sớm chuyển giao lưới điện cho Điện lực Hà Tĩnh quản lý để được đầu tư, nâng cấp đồng bộ."

Tương tự, tại thôn Hoàng Càn (xã Thiên Cầm) khu vực có hoạt động du lịch, dịch vụ phát triển mạnh, người dân cũng đang mòn mỏi chờ đợi. Ông Tôn Đức Hồng bức xúc: "Địa phương phát triển nhiều nhà hàng, khách sạn nên nhu cầu sử dụng điện rất lớn. Tuy nhiên, trạm biến áp hiện tại quá tải, không đáp ứng nổi nguồn điện, nhất là vào mùa hè và các dịp lễ, tết. Người dân tha thiết đề nghị khẩn trương bàn giao lưới điện cho ngành điện."

bqbht_br_ong-hong-thon-hoang-can-thien-cam.jpg
Ông Tôn Đức Hồng, thôn Hoàng Càn (xã Thiên Cầm): Trạm biến áp hiện tại quá tải, không đáp ứng nổi nguồn điện, nhất là vào mùa hè và các dịp lễ, tết, phục vụ du lịch tại địa phương.

Không chỉ người dân, chính các HTX cũng đang chịu áp lực rất lớn. Quản lý một hệ thống điện không đơn thuần là vận hành đường dây, trạm biến áp mà còn gắn liền với trách nhiệm tài sản, an toàn điện và nguồn lực duy trì. Trong điều kiện tài chính hạn hẹp, việc gồng gánh những hệ thống đã vận hành hàng chục năm khiến các HTX rơi vào thế "lực bất tòng tâm".

Hiện trên địa bàn Hà Tĩnh còn 5 HTX trực tiếp quản lý, mua bán điện đến người dân, gồm: HTX Tiền Phương, HTX Dịch vụ tổng hợp Thành Tâm, HTX Dịch vụ điện Xuân Viên, HTX Dịch vụ điện Xuân Liên và HTX Dịch vụ điện nông thôn Sơn Tây.

Vướng mắc từ cơ sở pháp lý và cơ chế hoàn trả vốn đầu tư

Chủ trương chuyển giao lưới điện hạ áp nông thôn về ngành điện quản lý đã có từ lâu, nhưng thực tế triển khai lại gặp muôn vàn vướng mắc. Để một hệ thống có thể chuyển giao, điều kiện tiên quyết là phải xác định được nguồn gốc tài sản, hồ sơ pháp lý và giá trị còn lại. Đây lại chính là "nút thắt" lớn nhất hiện nay.

Thứ nhất là vướng mắc về cơ sở pháp lý và đối tượng tiếp nhận. Theo ông Trần Đức Sơn, Phó Giám đốc Điện lực Hà Tĩnh, Thông tư liên tịch số 32/2013/TTLT-BCT-BTC (thay thế Thông tư 06/2010) chỉ có quy định hướng dẫn tiếp nhận tài sản do HTX đầu tư trước ngày 12/2/2009. Trong khi đó, hoàn toàn chưa có hướng dẫn đối với các công trình trạm biến áp, đường dây trung áp và các hạng mục phụ trợ được đầu tư sau mốc thời gian này. Khoảng trống pháp lý này khiến ngành điện và các HTX không có căn cứ để làm thủ tục bàn giao. Điện lực Hà Tĩnh đã kiến nghị lên Tổng Công ty nhưng đến nay vẫn chưa nhận được hướng dẫn cụ thể.

Thứ hai là bài toán định giá tài sản, hoàn trả vốn và áp lực công nợ ngân hàng. Để cải thiện chất lượng điện phục vụ người dân, thời gian qua nhiều HTX đã phải tự huy động vốn hoặc vay ngân hàng để đầu tư trạm biến áp và cải tạo đường dây. Tuy nhiên, khi bàn giao, chính sách đền bù hiện mới chỉ áp dụng cho đường dây hạ thế, còn trạm biến áp lại chưa có cơ chế hoàn vốn.

bqbht_br_1789548001734-1562390602479284274-9207285499071148634-51db148429e1c2f2b3615fec56ffeec8.jpg
Người dân và các HTX tại Hà Tĩnh đều thiết tha bàn giao lưới điện hạ áp xuống cấp cho ngành điện quản lý.

Ông Đoàn Văn Tạnh, Giám đốc HTX Tiền Phương (phường Hoành Sơn) trăn trở: "HTX hoàn toàn đồng thuận bàn giao theo chủ trương. Nhưng 4 trạm biến áp do HTX vay vốn đầu tư hiện chưa có chính sách đền bù. Nếu chưa giải quyết được khoản này, HTX lấy nguồn đâu để trả nợ ngân hàng?"

Cùng chung khó khăn, ông Nguyễn Trọng Hoàng, Giám đốc HTX Kinh doanh tổng hợp Thành Tâm (xã Thiên Cầm) - đơn vị dù đã có tên trong danh sách bàn giao từ năm 2019 nhưng đến nay vẫn "đóng băng" – cho biết thêm: "Quy định về định giá tài sản và mức khấu hao đối với các hạng mục HTX tự bỏ vốn đầu tư chưa rõ ràng. Lưới điện vận hành nhiều năm thì hao mòn ra sao, giá trị còn lại bao nhiêu cần có hướng dẫn cụ thể để tránh thiệt thòi cho HTX và bảo toàn vốn đầu tư."

Cần giải pháp quyết liệt, tháo gỡ từ gốc

Qua khảo sát thực tế của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh, tình trạng điện yếu, sụt áp giờ cao điểm và tổn thất điện năng cao tại các HTX là vô cùng nghiêm trọng. Ông Lê Ngọc Hà, Ủy viên chuyên trách Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh Hà Tĩnh khẳng định: "Dù các HTX từng có đóng góp lớn trong giai đoạn trước, nhưng hiện nay nguồn lực của họ không còn đủ để tái đầu tư. Nguyện vọng của Nhân dân về việc bàn giao cho ngành điện là hoàn toàn chính đáng. Quan điểm của ban là việc chuyển giao phải đúng pháp luật nhưng phải làm quyết liệt, không để kéo dài, khẩn trương đưa lưới điện nông thôn về điện lực quản lý an toàn, hiệu quả."

d5.jpg
Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức khảo sát thực trạng quản lý, vận hành, kinh doanh bán lẻ điện của Hợp tác xã Kinh doanh tổng hợp Thành Tâm, xã Thiên Cầm.

Để tháo gỡ "điểm nghẽn" kéo dài này, sự vào cuộc của các sở, ngành cấp tỉnh và bộ, ngành Trung ương là yếu tố quyết định. Ông Dương Thanh Hòa, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh cho biết: "Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Tài chính tham vấn ý kiến của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Tập đoàn Điện lực Việt Nam để tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế hoàn trả vốn sau mốc tháng 2/2009. Đồng thời, sở sẽ phối hợp với Điện lực tỉnh và các HTX tiến hành đánh giá, thẩm định chính xác giá trị tài sản còn lại để trình Hội đồng thẩm định tỉnh, xây dựng kế hoạch tiếp nhận hiện trạng và hoàn trả vốn cho các HTX theo đúng quy định."

Chủ trương đã rõ, nguyện vọng của người dân và các HTX đã nhất quán. Tuy nhiên, chuyển giao lưới điện không thể chỉ dừng lại ở mặt chủ trương hay những cuộc họp bàn kéo dài. Điều người dân và các HTX tại Hà Tĩnh đang chờ đợi lúc này là sự phân công trách nhiệm rõ ràng, lộ trình xử lý công nợ - tài sản cụ thể từ các cơ quan chức năng, để hệ thống lưới điện nông thôn sớm được quản lý an toàn, ổn định, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Chủ đề Công nghiệp, Tiểu thủ Công nghiệp, xây dựng

Đọc thêm

Giá điện giảm 2%: Giảm áp lực chi phí, góp sức kiềm chế lạm phát

Giá điện giảm 2%: Giảm áp lực chi phí, góp sức kiềm chế lạm phát

Tập đoàn Điện lực Việt Nam quyết định giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% từ ngày 1/11/2026. Điều chỉnh này không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp Hà Tĩnh tiết giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần ổn định giá cả hàng hóa trên thị trường, kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Kỳ vọng khi 2 tuyến tránh QL 1 ở Hà Tĩnh được mở rộng lên 4 làn xe cơ giới

Kỳ vọng khi 2 tuyến tránh QL 1 ở Hà Tĩnh được mở rộng lên 4 làn xe cơ giới

Việc đầu tư mở rộng 2 tuyến tránh góp phần tháo gỡ điểm nghẽn trên quốc lộ 1, giảm chi phí vận tải, thời gian lưu thông và nâng cao năng lực thông hành, hiệu quả khai thác, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương hàng hóa, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của Hà Tĩnh.
“Đầu kéo” đưa công nghiệp Hà Tĩnh tăng trưởng

“Đầu kéo” đưa công nghiệp Hà Tĩnh tăng trưởng

Công nghiệp chế biến, chế tạo và sản xuất, phân phối điện tiếp tục là hai động lực quan trọng đưa chỉ số sản xuất công nghiệp toàn tỉnh tăng trưởng tích cực. Để duy trì đà tăng trưởng, Hà Tĩnh tiếp tục khơi thông các nguồn lực, tạo thêm những động lực phát triển mới.
Đề xuất tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ: Cần thí điểm và xây dựng lộ trình phù hợp

Đề xuất tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ: Cần thí điểm và xây dựng lộ trình phù hợp

Đề xuất tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ thu hút sự quan tâm của người dân Hà Tĩnh. Đại biểu Quốc hội và người dân cho rằng cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng lộ trình thí điểm áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ rồi mới tính tới việc triển khai rộng rãi.
Định hình tầm vóc mới cho cực tăng trưởng Vũng Áng

Định hình tầm vóc mới cho cực tăng trưởng Vũng Áng

Từ những quyết sách mới về quy hoạch, mở rộng không gian phát triển, sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh tiếp tục tập trung nguồn lực, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa khu kinh tế này thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - logistics của khu vực và cả nước.
Chỉ số sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh tăng hơn 42%

Chỉ số sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh tăng hơn 42%

Công nghiệp Hà Tĩnh khởi sắc trong 10 tháng qua với chỉ số sản xuất toàn ngành tăng 42,17% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ công nghiệp chế biến - chế tạo và sản xuất - phân phối điện.
Xuất khẩu Hà Tĩnh trước áp lực "về đích"

Xuất khẩu Hà Tĩnh trước áp lực "về đích"

Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 2,2 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2025. Song, kết quả 10 tháng vẫn chưa đạt như kỳ vọng, tạo sức ép trong chặng cuối năm.
Giữ nhịp sản xuất điện trước áp lực phụ tải cuối năm

Giữ nhịp sản xuất điện trước áp lực phụ tải cuối năm

Nhu cầu điện phục vụ sản xuất - kinh doanh tăng cao dịp cuối năm đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung an toàn, liên tục. Các nhà máy điện tại Hà Tĩnh tập trung duy trì độ khả dụng của tổ máy, linh hoạt phương án vận hành, tận dụng thời cơ phát điện.
Doanh nghiệp Hà Tĩnh tăng tốc giai đoạn "nước rút"

Doanh nghiệp Hà Tĩnh tăng tốc giai đoạn "nước rút"

Chủ động thích ứng với biến động thị trường, linh hoạt triển khai các giải pháp điều hành, tăng tốc sản xuất, kinh doanh, cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh đang nỗ lực về đích kế hoạch năm 2026.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!