Hơn 600 nhà văn hóa thôn bị bỏ hoang
Năm 2011, thôn La Ngà và Võ Đa của xã Cẩm Nhượng (Cẩm Xuyên) sáp nhập thành thôn Nam Hải. Cả 2 nhà văn hóa này không đủ điều kiện sinh hoạt cộng đồng nên xã đã quy hoạch một vị trí mới để xây hội quán thôn. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí không có, nhà văn hóa cũ lại chưa có hướng giải quyết nên từ đó đến nay, người dân thôn Nam Hải phải sinh hoạt nhờ tại nhà chống bão của xã. Hơn 6 năm qua, nhà văn hóa cũ ngày càng hư hỏng, xuống cấp.
Nhà văn hóa thôn 8, xã Cẩm Quang (Cẩm Xuyên) sau 1 năm không sử dụng trở nên hoang tàn.
Ông Nguyễn Sỹ Huyền - Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch UBND xã Cẩm Nhượng cho biết, sau sáp nhập thôn, toàn xã có tới 9 nhà văn hóa bỏ hoang. Do lâu năm không sử dụng, không được quản lý tốt nên nhà văn hóa ngày càng xuống cấp trầm trọng. Địa phương đã đề xuất phương án giải quyết nhưng đến nay vẫn đang phải chờ phản hồi, hướng dẫn xử lý.
Theo ông Huyền, Cẩm Nhượng “đất chật, người đông”, nhu cầu sử dụng đất ở của người dân rất lớn, trong khi địa điểm đất tại các nhà văn hóa có vị trí rất đẹp, rất dễ đấu giá. Nếu 9 nhà văn hóa được đấu giá thì địa phương cũng có ít nhất 4-4,5 tỷ đồng để đầu tư xây dựng các nhà văn hóa ở vị trí mới.
Cách đây hơn 1 năm, nhà văn hóa thôn 8, xã Cẩm Quang với diện tích hơn 100 m2 cộng với khuôn viên, sân thể thao rộng rãi là nơi sinh hoạt lý tưởng cho người dân trong thôn. Tuy nhiên, chỉ sau 1 năm bỏ hoang không sử dụng, nhà văn hóa đã hoang tàn, đổ nát, rêu phong… “Sau sáp nhập thôn, địa phương đang dư thừa 5 nhà văn hóa thôn và cũng chịu cảnh hoang phế, xuống cấp nhưng chưa có hướng xử lý. Trong khi người dân có nhu cầu đấu giá làm nhà kho, xưởng sản xuất nhưng địa phương không thể giải quyết” - Chủ tịch HĐND xã Cẩm Quang Trần Công Đồng nói.
Theo số liệu thống kê, đến nay, toàn huyện Cẩm Xuyên đang dư thừa 67 nhà văn hóa thôn với tổng diện tích khuôn viên 32.717 m2. Tương tự, tại huyện miền núi Hương Sơn cũng đang dư thừa 36 nhà văn hóa thôn với tổng diện tích khuôn viên 22.734 m2.
Thực hiện chủ trương sáp nhập các đơn vị thôn, tổ dân phố, đến nay, toàn tỉnh đã giảm được gần 700 thôn, tổ dân phố. Điều này đồng nghĩa với số nhà văn hóa thôn, tổ dân phố tương đương đang bị dư thừa, cùng với đó là hàng trăm nghìn m2 đất bỏ hoang (một số thôn, xóm trước khi sáp nhập vẫn chưa có nhà văn hóa thôn – PV). Mặc dù dư thừa một số lượng lớn các nhà văn hóa thôn trong khi địa phương đang có nhu cầu bố trí sử dụng đất theo quy hoạch xây dựng NTM nhưng không xử lý được.
“Vướng” luật
Ông Hồ Nhật Lệ - Trưởng phòng Quy hoạch - Giao đất (Sở TN&MT) cho biết: “Việc xử lý thu hồi đất nhà văn hóa thôn do không có nhu cầu sử dụng đã được các địa phương phản ánh từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, do “vướng” Luật Đất đai (chưa có hướng dẫn cụ thể đối với việc thu hồi đất nhà văn hóa thôn do không có nhu cầu sử dụng - PV) nên chưa xử lý được. Ngoài ra, hiện Hà Tĩnh chưa có trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện (mới có cấp tỉnh) nên việc thực hiện theo văn bản hướng dẫn của Tổng cục Quản lý đất đai cũng chưa thực hiện được”.
Nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng
Trước những vướng mắc trong việc xử lý thu hồi đất đai đối với nhà văn hóa thôn, xóm, Sở TN&MT đã có văn bản tham mưu, đề nghị UBND tỉnh. Theo đó, đối với các khu đất thu hồi tại địa bàn thành phố, thị xã giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, lập phương án bố trí sử dụng, trình UBND tỉnh phê duyệt và thực hiện theo phương án phê duyệt.
Tuy nhiên, theo ông Lệ, đây cũng chỉ là ý kiến tham mưu, đề xuất của Sở TN&MT với UBND tỉnh, còn việc xử lý cụ thể như thế nào đang chờ HĐND tỉnh xem xét, thông qua.
Rõ ràng, những đề xuất của chính quyền các xã, thị trấn có nhà văn hóa bỏ hoang là rất thỏa đáng nhưng qua nhiều năm vẫn chưa được thực hiện. Thực trạng này rất cần sớm được quan tâm giải quyết, nhất là trong thời điểm nhiều địa phương vẫn đang tiếp tục sáp nhập thôn, xóm.
