Làn sóng mua vàng đang lan rộng tại Trung Quốc trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khi nhiều hộ gia đình coi kim loại quý này vừa là quà tặng mang ý nghĩa may mắn, vừa là kênh trú ẩn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất định. Từ công nhân nhập cư đến tầng lớp trung lưu ở các đô thị lớn, nhu cầu tích trữ vàng tăng mạnh cùng đà leo thang của giá thế giới.
Giá vàng giao ngay cuối tháng 1/2026 từng chạm mức kỷ lục gần 5.600 USD mỗi ounce trước khi lùi về quanh khoảng 5.000 USD. Dù thị trường toàn cầu biến động, giá vẫn duy trì gần đỉnh lịch sử nhờ nhu cầu cao trước Tết. Tại Trung Quốc, giá bán lẻ vàng trang sức tại các chuỗi lớn đã vượt 1.529 NDT mỗi gram, tăng mạnh so với khoảng 890 NDT so với cùng kỳ năm trước.
Đà tăng này thúc đẩy xu hướng chuyển sang trang sức bạc mạ vàng tại các trung tâm sản xuất như Đông Quan. Trong văn hóa Tết, quà biếu giữ vai trò quan trọng khi hàng triệu lao động trở về quê mang theo thực phẩm, phong bao lì xì và quà tặng cho người thân. Trang sức bạc mạ vàng được ưa chuộng vì có mức giá dễ tiếp cận hơn vàng nguyên chất nhưng vẫn giữ được hình thức và một phần giá trị tích trữ.
Theo các nhà bán lẻ, lượng khách hỏi mua và giao dịch mặt hàng mạ vàng tăng rõ rệt, chủ yếu từ lao động tại các nhà máy lân cận. Giá bạc cũng leo thang mạnh, tăng gần 148% trong năm 2025 và gần đây dao động quanh 77-79 USD mỗi ounce, càng củng cố xu hướng tìm kiếm sản phẩm thay thế.
Ở các thành phố lớn, tầng lớp trung lưu đẩy mạnh đầu tư vàng như một tài sản phòng thủ trước rủi ro trong nước và căng thẳng địa chính trị toàn cầu. Một số nhà đầu tư cá nhân cho biết họ tăng tỷ trọng vàng sau các biến động quốc tế đầu năm, đồng thời dự định phân bổ tiền thưởng cuối năm vào các quỹ hoán đổi danh mục gắn với vàng.
Nhu cầu mua các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng tăng mạnh buộc các ngân hàng từ tháng 1/2026 phải siết chặt kiểm soát rủi ro. Nhà đầu tư muốn mua các sản phẩm này phải vượt qua bài đánh giá rủi ro ở mức cao hơn, đồng thời được cảnh báo thường xuyên về khả năng giá kim loại quý biến động mạnh. Trong khi đó, giới chức tại Thâm Quyến, trung tâm giao dịch vàng lớn nhất Trung Quốc, cũng tăng cường giám sát thị trường sau khi hai nền tảng cung cấp các sản phẩm đầu tư vàng gặp sự cố giữa giai đoạn biến động mạnh.
Tuy nhiên, cơn sốt mua vàng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại các cửa hàng lớn, người tiêu dùng chuộng các thỏi vàng 1 gram tạo hình hạt đậu hoặc bó hoa để làm quà Tết, coi đây là món quà tinh tế hơn tiền mặt. Tâm lý chuộng vàng được củng cố bởi sự thiếu ổn định của thị trường chứng khoán và bất động sản trong nước, khiến kim loại quý tiếp tục được nhìn nhận như nơi neo đậu tài sản an toàn.
Ở chiều ngược lại, giá vàng tăng cao tạo áp lực lớn với các gia đình thu nhập thấp, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Tết là mùa cao điểm đính hôn và cưới hỏi, khi nhiều gia đình phải chuẩn bị “ba món vàng” gồm nhẫn, dây chuyền và vòng tay cho hôn lễ. Với mặt bằng giá hiện tại, chi phí cho bộ quà cưới truyền thống có thể lên tới 50.000 NDT, trở thành gánh nặng tài chính buộc nhiều gia đình phải tích lũy trong nhiều năm.
Diễn biến này cho thấy vai trò kép của vàng tại Trung Quốc vừa là biểu tượng xã hội và văn hóa trong dịp lễ, vừa là công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính. Trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại và môi trường toàn cầu khó lường, xu hướng tích trữ vàng nhiều khả năng tiếp tục duy trì trong năm nay, dù lợi suất có thể không lặp lại mức tăng mạnh như năm trước.
