Nhiều người cho rằng, việc đặt tay lên vô lăng thế nào chỉ là thói quen cá nhân, không ảnh hưởng nhiều đến việc điều khiển và an toàn khi lái xe. Thế nhưng, theo các chuyên gia, tư thế cầm vô lăng đóng vai trò then chốt, quyết định khả năng kiểm soát chiếc xe, giảm mệt mỏi trong những hành trình dài.
Quan trọng hơn, cầm vô lăng đúng cách còn giúp tốc tăng độ phản xạ trước tình huống bất ngờ, đồng thời giảm nguy cơ chấn thương cho người lái khi không may xảy ra va chạm.
Theo các chuyên gia, vị trí đặt tay trên vô lăng của mỗi tài xế thường chịu ảnh hưởng bởi thói quen cá nhân, thiết kế và mức độ tiện dụng của từng mẫu xe, cùng nhiều yếu tố khác.
Nếu được hướng dẫn và nắn chỉnh đúng ngay từ đầu, người lái sẽ sớm hình thành thói quen cầm vô lăng chuẩn mực, qua đó nâng cao khả năng kiểm soát xe và an toàn khi tham gia giao thông.
Về vị trí đặt tay lên vô lăng, theo các chuyên gia, nếu hình dung vô lăng như một mặt đồng hồ với các mốc từ 1 đến 12 giờ, thì vị trí đặt hai tay ở khoảng 9 giờ và 3 giờ được xem là chuẩn mực nhất.
Cầm lái ở vị trí này giúp tài xế kiểm soát vô lăng tốt hơn, đánh lái chính xác, dễ thao tác trên các phím bấm trên vô lăng và phản ứng nhanh trong các tình huống bất ngờ.
Về khía cạnh an toàn, trong trường hợp xe kích hoạt túi khí, hai tay ở vị trí này sẽ giảm nguy cơ bị hất mạnh vào mặt hoặc ngực, hạn chế chấn thương. Với những xe có trợ lực lái điện và vô lăng đa chức năng như hiện nay, cầm tay ở vị trí này cũng giúp thao tác các nút bấm dễ dàng mà không cần rời tay khỏi vô lăng.
Dù nguyên tắc chung là "9 giờ - 3 giờ", trong một số tình huống như chạy đường đèo dốc, cua liên tục hoặc lùi xe, người lái có thể linh hoạt điều chỉnh vị trí tay cho phù hợp chứ không "fix" cứng.
Quan trọng nhất là người lái phải luôn giữ được cảm giác kiểm soát vô lăng, không để tay rời quá xa hoặc đặt ở những vị trí thiếu an toàn như vắt lên đỉnh vô lăng ở vị trí 12 giờ hay chỉ giỡ hờ phía đáy vô lăng ở vị trí 6 giờ...
Cầm vô lăng đúng chỉ hiệu quả khi tư thế ngồi được thiết lập chuẩn. Lưng ghế cần đủ thẳng để vai áp sát, tránh tình trạng với tay hoặc gập người về phía trước.
Nếu ngồi quá xa, người lái sẽ phải rướn tay, khó xoay vô lăng nhanh. Ngược lại, ngồi quá gần khiến cánh tay bị gò bó và tăng rủi ro chấn thương khi túi khí bung. Khoảng cách từ ngực đến vô lăng nên đủ để người lái duỗi thẳng tay nhưng vẫn hơi cong ở khuỷu.
Một mẹo được đưa ra để chỉnh ghế ngồi là khi tài xế dựa vào ghế và duỗi thẳng tay, khi đó, nếu cổ tay chạm vào đỉnh vô lăng (vị trí 12 giờ) thì là vừa tầm.
Ngoài việc cầm vô lăng đúng cách, chuyên gia còn đưa ra một số thói quen sai lầm mà nhiều người hay mắc phải khi lái xe như sau:
Cầm "hờ" bằng đầu ngón tay
Một sai lầm khá phổ biến là cầm vô lăng bằng đầu ngón tay hoặc chỉ tì hờ lòng bàn tay. Cách cầm này tạo cảm giác “nhàn”, nhưng lại khiến người lái khó kiểm soát khi xe đi qua ổ gà, mặt đường xấu hoặc cần đánh lái gấp để tránh chướng ngại vật.
Cách đúng là ôm trọn vành vô lăng bằng cả bàn tay, các ngón khép tự nhiên, lực vừa đủ để giữ chắc nhưng không gồng cứng. Vô lăng nên được kiểm soát chủ yếu bằng cổ tay và cánh tay, thay vì dùng sức toàn bộ vai và thân người.
Khi lái xe đường dài, việc cầm vô lăng đúng cách còn giúp giảm mỏi cổ tay, tê cánh tay – tình trạng nhiều tài xế gặp phải nhưng thường chủ quan bỏ qua.
Đánh lái vắt chéo tay
Trong quá trình quay đầu hoặc ôm cua, nhiều người vẫn giữ thói quen vắt chéo tay trên vô lăng. Đây là kỹ thuật không được khuyến khích, bởi khi tay chồng chéo, khả năng phản xạ và trả lái sẽ chậm hơn, nhất là trong tình huống khẩn cấp.
Thay vào đó, người lái nên áp dụng kỹ thuật đẩy - kéo vô lăng (push–pull). Tay này đẩy vô lăng lên, tay kia kéo xuống theo vòng quay, sau đó đổi vai trò cho nhau. Cách này giúp kiểm soát góc lái mượt mà, giữ được hai tay luôn ở vị trí an toàn và không bị rối tay khi cần trả lái nhanh.
Lái xe bằng một tay trong thời gian dài
Thói quen lái xe bằng một tay, đặc biệt khi chạy đường quen hoặc tốc độ thấp, khá phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây là thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Khi chỉ dùng một tay, khả năng phản ứng với tình huống bất ngờ như xe phía trước phanh gấp, người đi bộ băng qua đường hay mặt đường trơn trượt sẽ chậm hơn đáng kể. Việc duy trì hai tay trên vô lăng, kể cả khi chạy chậm trong đô thị, giúp người lái luôn ở trạng thái sẵn sàng xử lý.
Với những tài xế mới, việc hình thành thói quen cầm vô lăng đúng ngay từ đầu sẽ giúp quá trình lái xe trở nên nhẹ nhàng và an toàn hơn. Còn với người đã lái xe lâu năm, việc điều chỉnh lại thói quen tưởng chừng nhỏ này có thể tạo ra khác biệt lớn trong những tình huống chỉ diễn ra trong tích tắc.
