Vì sao trẻ dùng kháng sinh lại gây ra tiêu chảy?
Bình thường, môi trường đường ruột có chứa một hệ vi khuẩn luôn tồn tại ở thế cân bằng, bao gồm vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại. Việc sử dụng một hay nhiều loại kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà diệt luôn cả vi khuẩn có lợi, điều này dẫn đến cân bằng hệ vi sinh đường ruột bị phá vỡ. Đây cũng sẽ là cơ hội để các chủng vi khuẩn gây bệnh có sẵn hoặc mới xâm nhập phát triển, gây ra hiện tượng loạn khuẩn đường ruột, mà triệu chứng tiêu biểu và thường gặp nhất là tiêu chảy.
Hầu hết các trường hợp tiêu chảy do kháng sinh là nhẹ với biểu hiện chính là đi ngoài phân sống, phân lỏng nhiều lần trong ngày, và tự hết sau khi ngừng dùng kháng sinh. Một số trường hợp suy giảm miễn dịch, trẻ suy dinh dưỡng, có bệnh lý nặng kèm theo, khi dùng kháng sinh phổ rộng, liều cao, kéo dài có thể gây ra tình trạng tiêu chảy nặng hơn.
Mẹ cần làm gì?
• Bù nước khi bé bị tiêu chảy: Bệnh tiêu chảy gây mất nước nhiều, làm cho trẻ nhỏ nhanh suy kiệt, vì vậy phụ huynh phải bù nước kịp thời. Cách đơn giản và dễ thực hiện nhất là cho trẻ uống dung dịch Oresol. Lưu ý phải pha đúng liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất để dung dịch Oresol phát huy tác dụng chữa bệnh.
Với một số trẻ khi tiêu chảy kèm theo nôn nhiều, việc bù nước cần thực hiện từ từ, cho trẻ uống từng ít một (khoảng 15-20ml tương đương với 5-10 muỗng cà phê,) mỗi lần cách nhau 15 phút. Việc cho uống bù Oresol phải được duy trì đến khi bé đi phân sệt và dưới 3 lần mỗi ngày.
• Chế độ dinh dưỡng phù hợp:
+ Đối với trẻ dưới 6 tháng: Tăng cường bú sữa mẹ, vì sữa mẹ có chứa đường Lactoza nên trẻ vẫn dung nạp tốt khi bị tiêu chảy. Nếu trẻ dùng sữa công thức thì nên cho ăn từng ít một và ăn nhiều bữa trong ngày.
+ Đối với trẻ đã ăn dặm: Mẹ nên cho ăn những thực phẩm dễ tiêu hoá như: Bột gạo, khoai tây, thịt gà, thịt lợn nạc, sữa đậu nành, cà rốt, chuối tiêu, hồng xiêm. Bữa ăn vẫn cần có chất béo (nên sử dụng dầu ăn thay cho mỡ) để tăng thêm năng lượng khẩu phần.
Khi trẻ bị tiêu chảy, mẹ nên ưu tiên các loại thức ăn mềm, dễ tiêu hoá như cháo (cháo thịt gà băm nhỏ có tác dụng tốt trong quá trình điều trị tiêu chảy), súp, các món ninh, hầm nhừ, cơm nát.
Ngoài ra, nên cho trẻ ăn thêm các loại hoa quả chín như chuối, cam, xoài, hồng xiêm để tăng lượng kali.
• Bổ sung vi khuẩn có lợi cho đường ruột:
Vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tiêu chảy do dùng kháng sinh, do đó trong trường hợp này việc bổ sung vi khuẩn có lợi giúp lập lại hệ vi khuẩn đường ruột là rất cần thiết. Nhiều nghiên cứu cho thấy, các vi khuẩn có lợi này có tác dụng lên men thức ăn, tổng hợp 1 số loại vitamin và ngăn ngừa sự phát triển của các vi khuẩn có hại, hạn chế nhiễm trùng đường tiêu hóa, giúp cho hệ miễn dịch tại đường ruột tăng cường hoạt động. Việc bổ sung này có thể bắt đầu ngay khi trẻ sử dụng kháng sinh và kéo dài khoảng 1-2 tuần sau đó.
Tuy nhiên, việc lựa chọn chế phẩm men vi sinh cũng cần phải lưu ý, bởi thời gian này hệ tiêu hoá của trẻ hết sức nhạy cảm với tất cả mọi thứ đồ ăn, thức uống. Mẹ nên chọn những sản phẩm đã có uy tín trên thị trường, tốt nhất là chọn những sản phẩm men vi sinh đã được chứng nhận bởi giới chuyên môn hoặc đã được nghiên cứu lâm sàng nhằm chứng minh về tác dụng cũng như độ an toàn đối với trẻ nhỏ.
