"Cha đẻ" kinh tế học hành vi đoạt Nobel Kinh tế 2017

Nhà kinh tế học Mỹ Richard Thaler, 72 tuổi, đã đoạt giải Nobel Kinh tế 2017 vì những đóng góp trong lĩnh vực kinh tế học hành vi, cho thấy tâm lý con người định hình các quyết định kinh tế ra sao - Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm công bố hôm 9-10.

Ông Thaler, làm việc tại Trường ĐH Chicago (Mỹ), được mệnh danh là một trong những vị "cha đẻ" của kinh tế học hành vi. Nghiên cứu đạt giải thưởng trị giá 1,1 triệu USD năm nay của ông được ca ngợi vì đã mang các giả định thực tế trong tâm lý học vào phân tích việc đưa ra quyết định kinh tế. Bằng cách khám phá hệ quả của khả năng tư duy hạn chế, các tham chiếu trong xã hội và việc thiếu sự tự chủ, ông Thaler chỉ ra những tính cách này của con người ảnh hưởng một cách có hệ thống đến quyết định cá nhân cũng như tác động thị trường như thế nào.

cha de kinh te hoc hanh vi doat nobel kinh te 2017

Nhà kinh tế học Richard Thaler Ảnh: REUTERS

Một trong những lý thuyết nổi bật do ông phát triển là về "kế toán tinh thần", tức cách tư duy duy lý mà ở đó người tiêu dùng cố gắng đơn giản hóa các quyết định tài chính bằng cách tạo ra những tính toán trong đầu. Điều đó khiến họ tập trung vào các kết quả hạn hẹp hơn là xem xét tác động tổng thể của một quyết định đối với bức tranh tài chính của mình. Trong nghiên cứu của mình, ông Thaler đưa ra hàng loạt ví dụ về việc sử dụng cách tính toán như vậy có thể dẫn tới những quyết định khác lạ (so với quan điểm kinh tế truyền thống). Chẳng hạn, một khách hàng nhận thấy chiếc đồng hồ cô muốn mua ở tiệm kia có giá rẻ hơn khoảng 100 USD. Cô chọn tới tiệm kia để mua nếu chiếc đồng hồ đó giá 1.000 USD nhưng sẽ không làm vậy nếu nó có giá 10.000 USD dù số tiền tiết kiệm được là như nhau. Lời giải thích ở đây là cô ấy tập trung vào tỉ lệ hơn là số tiền tiết kiệm được.

Trong cuộc điện thoại nhận tin vui, khi được hỏi về khía cạnh quan trọng nhất của nghiên cứu vừa đoạt giải, ông Thaler cho hay đó là sự công nhận các yếu tố kinh tế mang tính con người và rằng các mô hình kinh tế phải kết hợp chặt chẽ điều đó. Theo Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, những đóng góp của ông Thaler đã xây dựng cầu nối giữa kinh tế và phân tích tâm lý của việc ra quyết định cá nhân.

Những khám phá của ông đã truyền cảm hứng cho nhiều nhà nghiên cứu khác tiếp bước và mở đường cho một lĩnh vực mới trong kinh tế học. Giải Nobel Kinh tế được công bố cũng khép lại mùa giải Nobel năm nay, sau khi các giải Nobel: Y học, Vật lý, Hóa học, Văn học và Hòa bình đã lần lượt tìm được chủ nhân trong tuần rồi.

Theo NLĐ

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay tiếp tục giảm sâu

Giá vàng hôm nay tiếp tục giảm sâu

Giá vàng hôm nay 23/3/2026 tiếp tục giảm sâu khi thị trường quốc tế chịu áp lực bán mạnh. Giá vàng miếng SJC giảm 2 triệu đồng/lượng, giao dịch ở mức bán ra 169 triệu đồng/lượng.
Hà Tĩnh “phủ sóng” eCDT cho 100% tàu cá

Hà Tĩnh “phủ sóng” eCDT cho 100% tàu cá

Nhờ triển khai sát thực tế, “cầm tay chỉ việc” cho ngư dân, Hà Tĩnh đã đưa phần mềm eCDT vào sử dụng trên toàn bộ tàu cá, góp phần siết chặt quản lý, minh bạch hoạt động khai thác thủy sản.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình thăm các nhà máy sản xuất pin, ôtô điện tại KKT Vũng Áng

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình thăm các nhà máy sản xuất pin, ôtô điện tại KKT Vũng Áng

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hoà Bình nhấn mạnh, tỉnh Hà Tĩnh cần tiếp tục đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách và hạ tầng để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, đưa Khu kinh tế Vũng Áng trở thành trung tâm công nghiệp đa ngành, trọng điểm của khu vực miền Trung.
Hà Tĩnh và WB bàn giải pháp triển khai dự án hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu

Hà Tĩnh và WB bàn giải pháp triển khai dự án hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà bày tỏ mong muốn nhận được sự hướng dẫn, hỗ trợ từ Bộ Tài chính và Ngân hàng Thế giới để sớm hoàn thành công tác chuẩn bị, tiến tới khởi công dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh vào năm 2027.