Chạm vào tháng mười, khẽ khàng lắng nghe khúc giao mùa của thiên nhiên bất tận, cảm nhận hơi thở se lạnh mơn man của đất trời. Cuối thu, làn gió heo may dịu dàng thổi ngang qua, đánh thức bao xúc cảm vấn vương dìu dặt, làm lòng người như cũng dịu xuống miên man trong nỗi nhớ. Một sớm giao mùa se se lạnh, bắt gặp gánh hàng hoa đi trong làn sương ẩm ướt phía cuối đường, lòng không dưng lại nhớ những cánh hoa cúc bình dị ở quê nhà. Đôi khi tôi ước được rũ bỏ bao tất bật ngược xuôi để trở về góp nhặt hương đồng gió nội, ru lại giấc mơ có cánh cò, cánh vạc chao nghiêng trong gió. Đi dọc đường làng có những cánh hoa cúc dại mong manh, phía hàng rào lủng lẳng những bông hoa dâm bụt như lồng đèn đỏ thắm, bước chân bỗng chậm lại, thấy lòng mình bình yên...
Nhớ tháng mười năm ấy, ba tôi đi làm xa, ở nhà, mấy mẹ con phải chống chọi với những trận mưa trút xuống dai dẳng. Dưới ánh đèn dầu hiu hắt, tôi nhận ra dáng mẹ mỏi mòn thao thức suốt đêm vì thương đàn con mặc không đủ ấm, mưa dột thấm ướt cả gối chăn. Đôi mắt mẹ trĩu buồn, lòng không yên vì lo cho thửa ruộng mới cấy bị ngập úng, đàn gà nấp dưới mái chuồng xập xệ co ro trong gió mưa. Làm sao tôi quên được bao nỗi nhọc nhằn in hằn những vết chân chim nơi khóe mắt mẹ. Làm sao tôi thôi xa xót đôi gót chân chai sần nứt nẻ, những vất vả nắng mưa mà mẹ đã gồng gánh cả đời vì đàn con thơ dại. Đôi khi thấy mình lạc lõng nơi phố thị xô bồ, giữa dòng đời lắm nỗi nhiêu khê, chỉ ước được trở về quê nhà mà nhen nhóm yêu thương bình dị, ôm vào lòng những giấc mơ tươi sáng…
Chạm vào tháng mười, chợt rưng rức xót xa khi nhớ về những ngày bão lũ, cả xóm làng ngập chìm trong biển nước. Đám trẻ quê chúng tôi háo hức vì được nghỉ học, túm tụm lại để kết những thân chuối trơn nhẵn làm bè đi bắt dế. Trôi theo dòng nước đục ngầu, từng chiếc bè chuối lênh đênh tìm đến hang của những con dế béo ngậy, trong tiếng cười thơ ngây của đám trẻ quê chân chất, hiền lành. Chúng tôi đâu biết rằng, đằng sau niềm vui thơ trẻ đó là nỗi lo lắng trằn trọc, cầu cho trời thôi mưa, nước mau rút xuống của mẹ cha, của những người nông dân một nắng hai sương với ruộng đồng. Đứng ngồi theo mực nước dâng, ba nhìn trời mưa mà thở dài: “Ông tha chứ bà chẳng tha/ Trời hành cơn lụt hăm ba tháng mười”. Giờ nhớ lại, mắt cứ rưng rưng…
Tôi lại thèm được hít hà mùi khói bếp bình dị mà ấm áp, thân thương. Lòng lại nhớ gian bếp đơn sơ của mẹ, nhớ dáng mẹ tảo tần thổi cơm giữa làn khói chiều ấp iu nồng đượm, phảng phất mùi rơm rạ quê mùa. Giữa những ngày mưa rả rích, bất giác lại ước được huơ đôi bàn tay bên bếp than ấm áp, thổi cho củi ướt mau bén lửa mà mặt lem nhem dính nhọ. Rồi cùng gia đình quây quần bên mâm cơm đạm bạc mà chan chứa tình yêu thương. Chỉ thế thôi cũng đủ ấm lòng…
Và tháng mười như đang ngân lên những âm điệu của nỗi nhớ, trong hơi lạnh bỗng ùa về, nhè nhẹ, mơn man…
