Hà Tĩnh hiện có hơn 7.400 ha cam, trong đó khoảng 6.500 ha cho thu hoạch, tập trung tại các xã Vũ Quang, Kim Hoa, Hương Khê, Đồng Lộc… Hiện nay, tỉnh đang chú trọng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, góp phần tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Theo đó, tỉnh đã lựa chọn 5 cơ sở có quy mô lớn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cam để thí điểm đăng ký tài khoản, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa của tỉnh tại địa chỉ checkvn.hatinh.gov.vn, hướng tới kết nối, đồng bộ với Cổng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ NN&MT.
Quá trình triển khai không chỉ góp phần minh bạch thông tin sản phẩm mà còn giúp các cơ sở từng bước đổi mới phương thức ghi chép, quản lý hồ sơ, nâng cao trách nhiệm cập nhật dữ liệu trong quá trình sản xuất và tiêu thụ.
Trong số các cơ sở tham gia triển khai, hiện nay, HTX Xuân Hòa (xã Đồng Lộc) đã hoàn thành việc chuẩn hóa dữ liệu trên hệ thống truy xuất nguồn gốc của tỉnh. Anh Nguyễn Xuân Hòa - thành viên HTX Trà Sơn cho biết: “Các sản phẩm cam chất lượng cao xuất ra thị trường đều được dán tem truy xuất nguồn gốc theo quy chuẩn của tỉnh, in mã QR trực tiếp từ hệ thống phần mềm, cung cấp những thông tin như tên, hình ảnh sản phẩm; địa chỉ cơ sở sản xuất, kinh doanh; thời gian sản xuất; nhãn hiệu, số lô thu hoạch…”.
Ông Lê Tùng Dương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng (Sở NN&MT Hà Tĩnh) cho biết: “Dữ liệu truy xuất nguồn gốc phải được hình thành từ khâu giống, vật tư đầu vào, thông tin vùng trồng, quy trình sản xuất đến thu hoạch, lưu thông và tiêu thụ, bảo đảm đầy đủ, chính xác, trung thực. Ngành sẽ tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ các cơ sở tiếp cận, sử dụng hệ thống, từng bước hình thành thói quen quản lý sản xuất bằng dữ liệu số. Đây cũng là cơ sở để nâng cao uy tín sản phẩm, tạo thuận lợi trong kết nối với các kênh phân phối hiện đại và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm cam”.
Song hành với việc minh bạch nguồn gốc, nâng cao chất lượng ngay từ khâu sản xuất được xem là nền tảng để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Thực hiện canh tác theo tiêu chuẩn, quy chuẩn ngày càng được người trồng quan tâm, hướng tới tạo ra những sản phẩm an toàn, chất lượng và có giá trị kinh tế cao hơn.
Vụ cam năm 2026 là năm đầu tiên 3 HTX của xã Đồng Lộc tham gia mô hình sản xuất cam đạt tiêu chuẩn hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm của Trung tâm Khuyến nông tỉnh trên diện tích gần 13 ha. Anh Lê Phương - Giám đốc HTX Tân Phương Đông chia sẻ: “Dù đã có nhiều năm kinh nghiệm trồng cam, từ khâu cải tạo đất, sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học đến kỹ thuật chăm sóc, chúng tôi vẫn phải tìm hiểu, học hỏi thêm nhiều để cây cam sinh trưởng, phát triển tốt, đáp ứng những yêu cầu khắt khe của sản xuất hữu cơ”.
Xã Đồng Lộc hiện có khoảng 350 ha cam, tập trung chủ yếu tại các thôn Thượng Lộc, Tân Sơn, Trại Tiểu, Sơn Định… Ông Nguyễn Xuân Diệu - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Đồng Lộc cho biết: “Thời gian tới, xã tiếp tục khuyến khích người dân áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM); đồng thời, tăng cường liên kết tiêu thụ, mở rộng thị trường, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển thương hiệu cam Đồng Lộc và gia tăng thu nhập cho người dân”.
Cũng lựa chọn hướng canh tác an toàn, sinh thái và chú trọng phát triển các giống cam chất lượng cao, anh Đoàn Ngọc Bảo (thôn Hương Thọ, xã Vũ Quang) đang bước vào vụ thu hoạch trên diện tích 5 ha. Anh Bảo chia sẻ: “Nhờ khẳng định được chất lượng, giá cam trung bình dao động từ 70.000–80.000 đồng/kg, riêng những dòng cam tuyển chọn cao cấp có thể đạt 100.000–120.000 đồng/kg”.
Cùng với những nỗ lực nâng cao chất lượng, việc đổi mới phương thức quảng bá, tiêu thụ cũng đang mở ra thêm cơ hội cho sản phẩm cam Hà Tĩnh. Nhiều nhà vườn đã chủ động giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử, rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất với người tiêu dùng, tạo thêm cơ hội giới thiệu chất lượng, đặc trưng và câu chuyện riêng có của từng vùng cam.
Chị Lê Thị Cẩm Vân - Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Thảo Vân (xã Phúc Trạch) chia sẻ: “HTX đặc biệt chú trọng quảng bá, truyền thông, nâng cao nhận diện thương hiệu cam Khe Mây, đồng thời mở rộng các kênh bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử. Qua đó, giúp sản phẩm tiếp cận đông đảo người tiêu dùng, mở rộng thị trường tiêu thụ”.
Tuy nhiên, sản xuất cam ở Hà Tĩnh vẫn còn không ít khó khăn như: tại một số vùng trồng cam, người dân còn ít chú trọng vào đầu tư thâm canh; nhiều diện tích khi trồng mới chưa chú trọng sử dụng giống sạch bệnh và chất lượng dẫn đến nguy cơ suy thoái, giảm phẩm chất cây... Trước thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục triển khai các định hướng, giải pháp như: tập huấn kỹ thuật chuyên sâu, hình thành nông dân chuyên nghiệp về phát triển cây ăn quả; sử dụng giống sạch bệnh, áp dụng canh tác hữu cơ, cải tạo đất, quản lý dịch hại tổng hợp IPM; chú trọng đầu tư thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng quả, kéo dài thời gian khai thác; xây dựng và bảo vệ thương hiệu sản phẩm cam.