Trong 2 kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5 vừa qua, toàn tỉnh đón khoảng 566.000 lượt khách tham quan, trong đó có 89.973 lượt khách lưu trú, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025. Con số ấy cho thấy sức hút ngày càng lớn của các điểm đến Hà Tĩnh, nhất là du lịch biển.
Thế nhưng, phía sau tín hiệu vui ấy lại là một thực tế đã kéo dài nhiều năm: càng vào mùa cao điểm, nhiều khu, điểm du lịch biển càng rơi vào tình trạng khan hiếm phòng nghỉ. Ghi nhận trong 2 kỳ nghỉ lễ vừa qua cho thấy, tại các khu du lịch (KDL) như: Thiên Cầm, Xuân Thành, Quỳnh Viên… phần lớn khách sạn, nhà nghỉ đều kín phòng từ rất sớm. Riêng tại KDL Thiên Cầm, nhiều cơ sở lưu trú đã hết phòng trước kỳ nghỉ từ 1-2 tuần.
Ông Lê Ngọc Doãn - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Việt Holiday (phường Thành Sen) cho biết: “Những ngày sát lễ, chúng tôi vẫn liên tục nhận được điện thoại của khách hỏi đặt phòng tại Thiên Cầm hoặc nhờ tìm giúp một điểm nghỉ dưỡng nào đó ở biển Hà Tĩnh. Có đoàn khách sẵn sàng thay đổi lịch trình, chấp nhận ở xa hơn chỉ để có chỗ nghỉ. Nhưng thực sự, dù cố gắng liên hệ nhiều nơi, chúng tôi vẫn không tìm được phòng trống để phục vụ”.
Theo ông Doãn, việc phải liên tục từ chối khách trong các kỳ cao điểm không chỉ khiến doanh nghiệp lữ hành mất cơ hội kinh doanh mà còn phần nào làm giảm trải nghiệm của du khách. Khi khách muốn đến Hà Tĩnh nhưng lại không có chỗ lưu trú, đó là điều rất đáng tiếc.
Việc “cháy” phòng dịp cao điểm không chỉ diễn ra trong những kỳ nghỉ vừa qua mà đã xuất hiện nhiều năm trước tại các KDL biển của Hà Tĩnh.
Hiện, toàn tỉnh có khoảng hơn 300 cơ sở lưu trú với trên 7.300 phòng nghỉ. Trong đó, số lượng phòng tại các khu, điểm du lịch biển chỉ chiếm khoảng hơn 33%.
Một số điểm đến có quy mô lưu trú tương đối lớn như KDL Thiên Cầm với hơn 1.200 phòng, KDL Xuân Thành khoảng 1.000 phòng. Trong khi đó, nhiều bãi biển dù có tiềm năng nhưng hạ tầng lưu trú vẫn rất hạn chế.
Tại biển Thạch Hải (xã Thạch Khê), ngoài Quỳnh Viên Resort có 64 phòng nằm tách biệt, hầu như không có thêm cơ sở lưu trú nào hoạt động. Tương tự, biển Kỳ Ninh (phường Hải Ninh) cũng chưa hình thành hệ thống khách sạn, nhà nghỉ phục vụ du khách. Toàn phường hiện chỉ có một cơ sở lưu trú với số lượng phòng khá ít tại Ban Quản lý Khu di tích đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu, nằm cách bãi biển khá xa. Tại biển Lộc Hà, ngoài Melia Vinpearl Cửa Sót, số lượng cơ sở lưu trú cũng rất ít; riêng khu vực bãi tắm Xuân Hải chỉ có 2 cơ sở với quy mô nhỏ.
Ông Nguyễn Trung Đức - Giám đốc Công ty TNHH Hello Trips Việt Nam (phường Thành Sen) cho hay: "Hiện nay nhiều doanh nghiệp lữ hành phải chọn giải pháp tình thế là bố trí khách nghỉ tại trung tâm Thành Sen rồi di chuyển xuống các bãi biển vui chơi trong ngày. Đó chỉ là giải pháp bất đắc dĩ. Du khách về với biển Hà Tĩnh không chỉ để tắm biển vài giờ mà họ muốn tận hưởng không khí nghỉ dưỡng, muốn thức dậy nghe tiếng sóng, muốn trải nghiệm trọn vẹn không gian ven biển. Nếu thiếu hệ thống lưu trú đồng bộ thì rất khó giữ chân khách lâu hơn”.
Bước vào mùa du lịch hè 2026, nhiều khu, điểm du lịch biển của Hà Tĩnh đã có thêm hàng trăm phòng nghỉ mới. Trong đó, Thiên Cầm bổ sung khoảng 200 phòng với các khách sạn như: Queen, Thành An…; Xuân Thành cũng tăng thêm khoảng 300 phòng nhờ sự xuất hiện của các khách sạn mới như: Hanvet Grand, Serena Xuân Thành…
Tuy nhiên, với nhu cầu khách ngày càng tăng cao như hiện nay, quỹ phòng nghỉ vẫn chưa đáp ứng.
Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hà - Tổng Giám đốc Công ty CP Song Ngư Sơn Giang Đình (Hà Tĩnh) cho rằng: "Vấn đề không nằm ở việc xây thêm bao nhiêu phòng nghỉ, mà quan trọng hơn là làm sao để nhà đầu tư nhìn thấy khả năng khai thác lâu dài. Theo tôi, điều khiến nhiều nhà đầu tư còn băn khoăn là du lịch biển ở Hà Tĩnh nói riêng và Bắc Trung Bộ nói chung vẫn mang tính mùa vụ khá rõ. Cao điểm chỉ tập trung những tháng hè, còn phần lớn thời gian trong năm công suất khai thác khá thấp. Nếu không giải được bài toán du lịch bốn mùa thì rất khó tạo động lực cho các dự án lưu trú quy mô lớn".
Theo bà Hà, muốn giữ chân nhà đầu tư, Hà Tĩnh cần tạo thêm các sản phẩm đủ sức hút ngoài mùa hè như du lịch nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe, du lịch tâm linh, du lịch hội nghị - hội thảo (MICE), trải nghiệm văn hóa bản địa hay các hoạt động về đêm. Khi dòng khách được duy trì quanh năm, các cơ sở lưu trú mới có thể hoạt động ổn định và yên tâm tái đầu tư nâng cấp dịch vụ.
Thực tế cho thấy, tình trạng “cháy” phòng trong mùa cao điểm là tín hiệu rất tích cực đối với du lịch Hà Tĩnh, phản ánh sức hút ngày càng tăng của các điểm đến biển và nhu cầu du lịch nội địa đang phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ở góc độ phát triển dài hạn, đây cũng là áp lực lớn đặt ra cho ngành du lịch trong việc phải tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Để giải quyết bài toán lưu trú, Hà Tĩnh cần có quy hoạch đồng bộ cho phát triển du lịch biển, đặc biệt là hạ tầng giao thông kết nối, không gian dịch vụ và quỹ đất sạch nhằm thu hút thêm các dự án khách sạn, resort, tổ hợp nghỉ dưỡng chất lượng cao. Quan trọng hơn, phát triển du lịch không chỉ dừng ở việc tăng số lượng phòng lưu trú mà phải đi cùng với nâng cấp chất lượng dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực và hình thành thêm nhiều sản phẩm trải nghiệm đặc sắc để kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Khi du khách đến rồi muốn ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại nhiều lần hơn, lúc đó bài toán thu hút đầu tư vào lĩnh vực lưu trú mới thực sự có lời giải bền vững và tạo ra giá trị dài hạn cho ngành du lịch Hà Tĩnh.