Từ nông nghiệp công nghệ cao, khảo sát địa hình, kiểm tra hạ tầng đến logistics và trình diễn nghệ thuật, drone ngày càng được ứng dụng rộng rãi, kéo theo nhu cầu về đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn và được đào tạo bài bản.
Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện khung pháp lý về đào tạo và cấp giấy phép điều khiển phương tiện bay không chỉ góp phần bảo đảm an toàn khai thác mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho những người muốn theo đuổi lĩnh vực UAV.
Xu hướng ứng dụng drone trong nhiều ngành nghề
Không còn giới hạn ở hoạt động quay phim hay chụp ảnh từ trên cao, drone đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong nhiều lĩnh vực kinh tế. Trong nông nghiệp, thiết bị bay được sử dụng để phun thuốc bảo vệ thực vật, rải phân, gieo hạt và giám sát sinh trưởng của cây trồng, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiết kiệm nhân công.
Ở lĩnh vực xây dựng và hạ tầng, UAV hỗ trợ khảo sát địa hình, lập bản đồ số, theo dõi tiến độ thi công, kiểm tra hệ thống điện, cầu đường và các công trình có quy mô lớn. Trong khi đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, điện ảnh và tổ chức sự kiện cũng ngày càng khai thác drone để ghi hình, sản xuất nội dung và trình diễn ánh sáng.
Sự mở rộng phạm vi ứng dụng khiến yêu cầu đối với người điều khiển không còn dừng ở khả năng thao tác thiết bị. Người vận hành cần hiểu nguyên lý bay, quy trình bảo đảm an toàn, quản lý không phận cũng như các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác UAV. Chính vì vậy, nhu cầu học lái máy bay không người lái (Drone/UAV) đang gia tăng ở cả cá nhân lẫn doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu về kỹ năng chuyên môn và các tiêu chuẩn pháp lý trong quá trình khai thác. Đây cũng là xu hướng quản lý đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp máy bay không người lái.
Theo Nghị định số 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 146/2025/TT-BQP của Bộ Quốc phòng, việc đào tạo và cấp Giấy phép điều khiển phương tiện bay đã được quy định với chương trình đào tạo, nội dung sát hạch và phân hạng giấy phép cụ thể.
Ai cần sở hữu giấy phép điều khiển phương tiện bay hạng B?
Theo quy định hiện hành, Giấy phép điều khiển phương tiện bay hạng B (BVLOS – Beyond Visual Line of Sight) áp dụng đối với người điều khiển phương tiện bay có trọng lượng cất cánh tối đa từ 2 kg trở lên, phương tiện hoạt động ngoài tầm nhìn trực quan hoặc được điều khiển thông qua hệ thống lập trình và bộ điều khiển trung tâm. Giấy phép có thời hạn 10 năm.
Đây là nhóm giấy phép phù hợp với những cá nhân và tổ chức thường xuyên khai thác UAV trong các hoạt động chuyên nghiệp. Có thể kể đến lực lượng kỹ thuật khảo sát bản đồ số, kiểm tra công trình và hạ tầng kỹ thuật, doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao sử dụng máy bay phun rải cỡ lớn, đơn vị thực hiện dịch vụ đo đạc, giám sát tài nguyên, cũng như các doanh nghiệp triển khai trình diễn drone hoặc vận hành hệ thống UAV theo nhiệm vụ đặc thù.
Bên cạnh yêu cầu về năng lực điều khiển, việc sở hữu giấy phép còn giúp người vận hành đáp ứng các điều kiện pháp lý trong quá trình khai thác thiết bị, đồng thời tạo lợi thế khi tham gia thị trường lao động trong bối cảnh nhu cầu nhân lực UAV ngày càng tăng.
Học viện Drone AGTEK định hình quy chuẩn đào tạo
Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, các cơ sở đào tạo cũng từng bước xây dựng chương trình học theo quy định mới. Theo thông tin công bố, Học viện Drone AGTEK hiện triển khai chương trình đào tạo Giấy phép điều khiển phương tiện bay hạng B trên cơ sở bám sát Nghị định số 288/2025/NĐ-CP và Thông tư số 146/2025/TT-BQP.
Chương trình đào tạo gồm các nội dung về pháp luật đối với phương tiện bay, kiến thức hàng không cơ bản, hệ thống và thiết bị UAV, quy trình vận hành an toàn, khí tượng, quản lý không phận và thực hành điều khiển. Sau khi hoàn thành chương trình, học viên tham gia kiểm tra lý thuyết và thực hành; việc sát hạch được thực hiện theo quy định trước khi cơ sở đào tạo đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép điều khiển phương tiện bay.
Theo Học viện Drone AGTEK, chương trình không chỉ tập trung vào nội dung đào tạo phục vụ cấp giấy phép mà còn phát triển các nghiệp vụ chuyên sâu như khảo sát bản đồ số, kiểm tra công nghiệp, ứng dụng UAV trong nông – lâm – ngư nghiệp, dịch vụ nông nghiệp công nghệ cao và trình diễn nghệ thuật bằng drone. Cách tiếp cận này giúp học viên có điều kiện mở rộng kỹ năng theo nhu cầu của từng lĩnh vực sau khi hoàn thành chương trình đào tạo cơ bản.
Trong bối cảnh ngành UAV đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nguồn nhân lực được đào tạo bài bản và đáp ứng các yêu cầu về pháp lý được kỳ vọng sẽ trở thành yếu tố quan trọng, góp phần thúc đẩy việc ứng dụng máy bay không người lái trong nhiều lĩnh vực kinh tế, đồng thời nâng cao tính an toàn và chuyên nghiệp trong hoạt động khai thác phương tiện bay tại Việt Nam.
