Giá đồng chuẩn trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) vừa thiết lập đỉnh kỷ lục mới tại 14.779 USD/tấn sau chuỗi tăng 4 phiên liên tiếp, trước đó hợp đồng kỳ hạn 3 tháng cũng chạm đỉnh lịch sử 14.533 USD/tấn. Tính từ đầu năm, kim loại công nghiệp thiết yếu này đã tăng khoảng 16% và tăng 17% trong vòng một năm qua.
Diễn biến trái ngược với sự trầm lắng của các kênh trú ẩn truyền thống đang biến đồng trở thành tâm điểm của dòng tiền tài chính quốc tế.
Cơn sốt kỷ lục và nghịch lý kho hàng toàn cầu
Đà tăng phi mã của đồng đến từ tình trạng thắt chặt nguồn cung nghiêm trọng bên ngoài biên giới nước Mỹ, kết hợp cùng sự suy yếu của đồng USD và lực mua ồ ạt từ các quỹ đầu tư lớn. Dữ liệu từ LME cho thấy tỷ lệ lệnh hủy giao chứng đã vọt lên khoảng 51%, báo hiệu hơn 121.000 tấn đồng sắp tiếp tục được rút khỏi hệ thống kho của sàn này trong những tuần tới.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại châu Á. Lượng đồng lưu kho trên Sàn giao dịch Hàng hóa Tương lai Thượng Hải (SHFE) đã rơi xuống mức khoảng 63.000 tấn, giảm gần 85% so với hồi giữa tháng 3 và xác lập mức thấp nhất kể từ đầu năm 2024. Hiện cả hai sàn LME và SHFE đều chuyển dịch sang trạng thái bù hoãn mua, tức giá giao ngay đắt đỏ hơn giá hợp đồng tương lai, phản ánh “cơn khát” hàng vật chất tức thì của các nhà sản xuất.
Nghịch lý lớn nhất trên thị trường hiện nay là tổng tồn kho đồng toàn cầu không hề thiếu, nhưng phần lớn lại bị "giam lỏng" tại một điểm đến duy nhất. Trái ngược với tình trạng cạn kiệt tại London hay Thượng Hải, các kho hàng thuộc sàn COMEX ở Mỹ đang ghi nhận lượng đồng tồn trữ kỷ lục lên tới 695.624 tấn. Con số này cao gấp hơn hai lần tổng lượng tồn kho trên cả hai sàn LME và SHFE cộng lại (chỉ hơn 300.000 tấn).
Theo chuyên gia phân tích John Meyer tại SP Angel, chính sách thuế quan đang làm méo mó dòng chảy thương mại một cách rõ rệt: “Thế giới có rất nhiều đồng vật chất, nhưng trớ trêu thay, tất cả đều đang nằm ở Mỹ”.
Làn sóng gom hàng và cơn khát từ làn sóng công nghệ mới
Nguyên nhân của hiện tượng lệch pha kho hàng bắt nguồn từ kỳ vọng Mỹ sẽ mở rộng áp thuế đối với đồng tinh luyện nhập khẩu. Giới chức Mỹ từng đưa ra đề xuất áp thuế 15% từ đầu năm 2027 và tăng lên 30% vào năm 2028, nhưng đến nay vẫn chưa có quyết định xác nhận hay bác bỏ cuối cùng. Sự mập mờ này mở ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá béo bở, thúc đẩy giới buôn hàng hóa ồ ạt chuyển hàng trăm nghìn tấn đồng vật chất vào các kho của COMEX tại New York nhằm phòng ngừa rủi ro chính sách.
Tuy nhiên, ngoài yếu tố đầu cơ ngắn hạn, nền tảng cung - cầu cơ bản của đồng cũng đang rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Dữ liệu từ nhà phân tích thị trường Ruchit Thakur tại VT Markets cho thấy sản lượng khai thác đồng toàn cầu đã sụt giảm 1,1% trong nửa đầu năm nay. Những mỏ khai thác lâu năm trên thế giới đang dần cạn kiệt và già cỗi, điển hình là sản lượng xuất khẩu đồng của Chile trong tháng 8 vừa qua đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm.
Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ lại tăng trưởng mang tính cơ cấu. Đồng là kim loại không thể thay thế trong tiến trình chuyển dịch năng lượng, xây dựng hạ tầng lưới điện, phổ cập xe điện và đặc biệt là sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Sự mất cân đối giữa công suất khai thác đang đi xuống và nhu cầu công nghệ mới tăng vọt đã tạo bệ đỡ vững chắc cho đà tăng giá kim loại này.
Doanh nghiệp mỏ thắng lớn, thị trường nín thở trước mốc 15.000 USD
Mặt bằng giá cao chót vót mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn khai khoáng hàng đầu thế giới. Những ông lớn như BHP Group, Rio Tinto Group, Glencore Plc và Zijin Mining Group đều công bố kết quả kinh doanh gần nhất với doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng vượt bậc nhờ mảng đồng. Dù vậy, một số đơn vị vẫn gặp nhiều thách thức trong việc mở rộng quy mô vận hành để tận dụng tối đa chu kỳ giá này.
Các chuyên gia quốc tế hiện không loại trừ kịch bản giá đồng có thể lần đầu tiên vượt qua ngưỡng cản tâm lý 15.000 USD/tấn ngay trong tuần này. Chuyên gia Tom Price từ Panmure Liberum nhận định: “Khi có một lượng vốn đầu cơ khổng lồ đứng sau một ý tưởng giao dịch xoay quanh các chính sách thuế quan, thị trường hoàn toàn có thể chạm tới bất kỳ con số lớn nào”.
Dù triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực, các chuyên gia phân tích từ Motilal Oswal Financial Services và Sucden Financial đều cảnh báo giá đồng có thể xuất hiện các nhịp rung lắc mạnh khi nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận sau chuỗi phiên tăng nóng.
Trong phiên mới nhất, giá đồng đã lùi nhẹ về mức 14.540 USD/tấn do áp lực chốt lời ngắn hạn sau khi thiết lập đỉnh mọi thời đại 14.779 USD/tấn, phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư trước các dữ liệu kinh tế mới từ Mỹ.
