Năm 2022, tại xã Hương Liên, huyện Hương Khê (cũ), nay là xã Phúc Trạch, UBND tỉnh phê duyệt triển khai xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung với tổng mức đầu tư 12 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách huyện Hương Khê trước đây đối ứng 750 triệu đồng. Công trình có công suất thiết kế 500 m³/ngày đêm, phục vụ khoảng 375 hộ dân.
Theo kế hoạch, công trình phải hoàn thành trong năm 2025. Tuy vậy, do gặp nhiều khó khăn, dự án được gia hạn thời gian thực hiện đến tháng 6/2026. Thế nhưng, đến nay, công trình vẫn chưa hoàn thành. Một trong những hạng mục quan trọng chưa thực hiện được là đấu nối điện cho nhà máy. Bên cạnh đó, đồng hồ đo nước chưa được lắp đặt, một số hạng mục vẫn còn dang dở.
Ông Lê Như Thạch - Trưởng thôn Hương Liên, xã Phúc Trạch cho biết: “Dự án thi công kéo dài khiến người dân rất băn khoăn. Chúng tôi đã trông chờ nhiều năm nhưng vẫn chưa có nước sạch sinh hoạt. Hiện tại, toàn thôn chỉ sử dụng nước khe, suối và giếng đào. Nguồn nước không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh, ảnh hưởng đến sức khỏe mà vào mùa hè, khi nguồn nước khô hạn, sinh hoạt của người dân cũng rất chật vật”.
Không chỉ Phúc Trạch mà một công trình cấp nước sạch tập trung khác tại xã Hương Lâm, nay là xã Hương Xuân cũng đang trong tình trạng chậm tiến độ.
Công trình có tổng mức đầu tư 14,8 tỷ đồng từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia, triển khai trong giai đoạn 2022-2025. Ngân sách huyện Hương Khê trước đây đối ứng 3,7 tỷ đồng. Khi hoàn thành, công trình dự kiến cung cấp nước sạch cho khoảng 500 hộ dân. Đây đều là công trình được kỳ vọng góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân ở các địa bàn còn nhiều khó khăn.
Thế nhưng, khi thời hạn thực hiện đã qua, nước sạch vẫn chưa thể đến với người dân. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến mục tiêu của dự án mà còn đặt ra câu hỏi về hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư nếu công trình tiếp tục kéo dài thời gian hoàn thành.
Ông Trần Đăng Cương - Giám đốc Quản lý Dự án nước sạch sinh hoạt xã Hương Lâm và xã Hương Liên (Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: “Công trình chậm tiến độ do thời tiết ở khu vực miền núi khắc nghiệt. Dự án không bố trí kinh phí bồi thường nên công tác giải phóng mặt bằng để lắp đặt đường ống dẫn nước gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, những vướng mắc trong cấp phép đấu nối điện cũng dẫn đến dự án không đáp ứng tiến độ. Hiện nay, chúng tôi đã huy động nhân lực, vật lực, phối hợp với chính quyền địa phương và các bên liên quan để tháo gỡ khó khăn, phấn đấu hoàn thành trong thời gian sớm nhất, đưa nước sạch đến người dân”.
Bên cạnh đó, nhiều hộ dân trên địa bàn hai xã Phúc Trạch và Hương Xuân có thu nhập còn thấp, từ lâu đã quen sử dụng nước giếng, khe, suối. Nếu phải bỏ thêm chi phí để đấu nối, lắp đặt đồng hồ và trả tiền nước hằng tháng, không ít gia đình có thể cân nhắc việc tiếp tục sử dụng nguồn nước sẵn có. Nếu tỷ lệ đấu nối thấp, công suất nhà máy không được khai thác như thiết kế, hiệu quả của khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Ông Tống Mạnh Hùng - Trưởng thôn Chúc A, xã Hương Xuân, chia sẻ: “Người dân ở đây còn rất khó khăn. Bao đời nay, bà con sử dụng nước giếng khoan, giếng đào và nguồn nước mưa nên cần có thời gian để vận động người dân chuyển sang sử dụng nước sạch tập trung. Chúng tôi mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ đường ống dẫn nước vào nhà, đồng hồ nước, nhất là đối với những gia đình khó khăn, để người dân giảm bớt chi phí khi tham gia sử dụng nước sạch”.
Từ những khó khăn trên, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình, địa phương và đơn vị quản lý cần tính toán phương án đấu nối phù hợp, thông tin rõ chi phí sử dụng nước và có giải pháp hỗ trợ các hộ khó khăn nếu cần thiết. Bởi mục tiêu cuối cùng của những công trình này không chỉ là hoàn thành một dự án xây dựng, mà là đưa nguồn nước an toàn, ổn định đến từng gia đình.
Ông Nguyễn Văn Hải - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Phúc Trạch, cho biết: “Hiện tại, địa phương đang phối hợp với Ban Quản lý dự án để giải phóng mặt bằng những điểm còn lại. Sau khi hoàn thành, chúng tôi sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân nâng cao ý thức sử dụng nguồn nước sạch tập trung, đảm bảo mục tiêu của công trình”.
Gần 27 tỷ đồng đã được đầu tư cho hai công trình cấp nước sạch tại xã Phúc Trạch và Hương Xuân. Sau nhiều năm chờ đợi, người dân đang mong từng ngày được sử dụng nguồn nước này. Vì vậy, điều quan trọng lúc này là sớm tháo gỡ những vướng mắc còn lại, hoàn thành và đưa công trình vào vận hành hiệu quả. Bởi giá trị của công trình không chỉ nằm ở số vốn đã đầu tư, mà phải được hiện thực hóa bằng dòng nước sạch đến từng hộ dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm hiệu quả đầu tư.
